Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3028 K.2024/1128

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 17.03.2017 başvuru tarihli, 2017/04011 numaralı, "Doğal taş kırma ve patlatma makinesinde yenilik" başlıklı faydalı model belgesi olduğunu, davalının faydalı model haklarına tecavüz oluşturan eylemlerinin bulunduğunu ileri sürerek davalının bu eylemlerinin tespitini, tecavüz fiillerinin önlenmesini, durdurulmasını ve kaldırılmasını, tecavüz sonucu meydana getirilen ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan cihaz ve makine gibi araçlara el konulmasını ve bunların imhasını, el konulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde davacıya mülkiyet hakkı tanınmasını, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı talebi üzerine düzenlenen tespit bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, davacının faydalı model belgesi aldığı makinenin çok önceden piyasada kullanılıyor olduğunu, dava dışı şirketler tarafından davacının faydalı model tescil başvurusunda bulunduğu makinenin mermer ... ve kırma makinesi olarak üretilip satışının yapıldığını savunarak davacı reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.06.2019 tarih ve 2017/324 E., 2019/614 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.11.2020 tarih ve 2019/2137 E., 2020/1398 K. sayılı kararıyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak ve yeniden hüküm kurularak davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 30.05.2022 tarih ve 2021/426 E.,, 2022/4193 K. sayılı kararıyla davanın esası hakkında inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın 31.05.2017 tarihinde açıldığı, 21.03.2017 tarihli ihtarname içeriğine göre davalının davaya konu faydalı model başvurusundan, faydalı modele ilişkin başvurunun yayınlanmasından önce haberdar olduğu, 14.02.2019 tarihli bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapora göre de davalının atölyesinde bulunan taş kırma makinasının davacının başvurusuna konu olan faydalı modelin koruma kapsamını belirleyen bağımsız ana istemdeki unsurları içerdiği ve bundan dolayı incelemesi yapılan söz konusu ürünün faydalı modelin koruma kapsamı içinde kaldığı,

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 141 ... maddesinin ikinci fıkrası gereğince tecavüz edenin başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş olması halinde başvurunun yayımlanmış olması şartının aranmayacağı, yargılama devam ederken başvurunun onaylandığı ve gelen cevaba göre başvurunun hükümsüzlüğüne ilişkin bir davanın bulunmadığı sonucuna ulaşılmakla davanın kabulü ile davalı eyleminin davacı adına tescilli 2017/04011 (doğal taş kırma ve patlatma makinasında yenilik) başlıklı faydalı modelden ... haklarına tecavüz teşkil ettiği ve haksız rekabet yarattığının tespitine,

davalının faydalı modele tecavüzünün men ve refine, tecavüz konusu ürünlerin satışının önlenmesine, tecavüze konu ürünlerin imhasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; karara esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkilinin davacının faydalı model başvurusunda bulunduğu makineyi taklit etmediğini, bu makinenin ... zamandan beri bilinen ve tüm dünyada aynı sistemle üretilen bir makine olduğunu, davacı dışında birçok şirket tarafından üretilip ihraç edildiğini, davacıya ait faydalı model başvurusuna konu makinenin yenilik unsurunu içermediğini, dava tarihi itibari ile faydalı model başvurusunun tescil edilip, ilan edilmediğini, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, faydalı model hakkına tecavüzün tespit ve önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 142 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,