Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3195 K.2023/6538

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının dava dışı şirkete keşide ettiği bono nedeniyle borçlu olduğunu, dava dışı şirketin alacak ve borçlarının müvekkiline devredilmesi nedeniyle davalı hakkında icra takibi yapıldığını, takibe yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek haksız itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kurumun taraf ehliyetinin bulunmadığını, alacağının zamanaşımına uğradığını, takibin haksız olduğunu, borcun tamamının daha önce lehtar şirkete ödendiğini savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatı istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu edilen bononun davalı ... tarafından 02.02.2014 tarihinde ... Özel Eğitim Öğretim Danışmanlık İnş. A.Ş. lehine olmak üzere tanzim edilip verildiği, bononun vade tarihinin 02.11.2014 olduğu, 18.12.2019 tarihinde takibe konu edildiği, öncesinde ödeme konusunda davalıya herhangi bir ihtar gönderilmediği, bonodaki ödeme tarihi ve icra takibi değerlendirildiğinde 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, 03.08.2022 dava tarihi dikkate alındığında bonoya ilişkin zamanaşımı süresinden sonraki genel zamanaşımı süresinin de dolduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığının temyiz dilekçesinde özetle; bononun tarafları davalı ve dava dışı şirket arasındaki ilişkinin tespiti ile dava açılmadan önce Tüketici Hakem Heyeti veya arabuluculuk yoluna gidilip gidilmemesi hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, bono zamanaşımına uğramış ise de temek ilişkideki zamanaşımının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini, mahkemece gerekçeden yoksun bir şekilde karar verildiğini belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davacının taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve davacının alacaklı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 68 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Somut olayda, davalının eğitim kurumu olan dava dışı şirkete verdiği bono nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali söz konusudur. Bu durumda öncelikle, bono bedelinin 1.800,00 TL olduğu gözetilerek, 6502 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereği Tüketici Hakem Heyetine başvurulması gerektiği, bu başvurunun zorunlu olduğu gözden kaçırılarak işin esasına girilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de; zamanaşımına uğramış bono ilamsız icra takibine konu edilmiş ise de, bono zamanaşımına uğramış olsa bile taraflar arasındaki temel ilişkinin ne olduğu ve hangi zaman aşımına tabi olduğu değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın kanun yararına bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,