Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3475 K.2023/4620

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacıların dava dışı Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde farklı tarihlerde işçi olarak çalıştıklarını ve işçilik alacaklarına yönelik ayrı ayrı davaların ikame edildiğini, davalar görülmekteyken işveren şirketin tasfiye edilerek ticaret sicilinden terkin edildiğini, ilgili mahkemelerde ihya davası açmak üzere süre verildiğini, davacı müvekkillerinin, ihyasını talep ettikleri şirketin yurtdışı inşaat işlerinde işçi olarak zorlu şartlarda farklı ülkelerde çalıştıklarını, işçilik alacaklarının kendilerine hiç ödenmediğini veya eksik olarak ödendiğini,

haklarını dava yoluyla aradıklarını, tasfiye olunan şirketin davalar devam ederken tasfiyeyle beraber ticaret sicilinden silinmesinin kötü niyetli ve tamamen borçlularından kurtulmak amacıyla yapıldığını, davalılardan ..., sicilden silinen şirketin tek ortağı olduğunu, tasfiye sürecinde tasfiye memuru olarak görev aldığını, şirketin karara çıkarak ilamlı takibe konmuş borçlarının, bilirkişi raporları ile sabit hale geldiğini, derdest davalardaki borçlarının mevcutken tasfiye işlemlerinin tamamlanmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek sicilden terkin edilen şirketin ihyasına,

ek tasfiye işlemlerinin yapılması için tasfiye memuru atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına davacıların dava dilekçelerinde belirtmiş oldukları icra takibi tarihinden önce terkin işleminin gerçekleştiğini, münfesih şirket adına kurulan hükme dayanarak icra takibi başlatıldığını ve ihya davası açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu halde, huzurdaki davanın maddi ve hukuki bir temeli bulunmadığını, Münfesih Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, davacıların ihya talebine konu ettikleri dosyalarda yargılama devam ederken, ticaret sicilden terkin edildiğini, tasfiye memuru olarak müvekkili ...'in atandığını, şirketin, usul ve yasaya uygun olarak,

Ticaret Sicil Gazetesinde tescil ve ilanların yerine getirilmesi suretiyle terkin işlemi gerçekleştirildiğini, davacıların ihya talebine konu ettikleri dava ve icra takiplerinde söz konusu şirketin dava ve taraf ehliyetine sahip olmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 115 inci maddesi uyarınca mahkeme yargılamanın her aşamasında tarafların dava veya taraf ehliyetine sahip olup olmadıklarının gözetilerek buna göre hüküm kurulması gerektiğini, 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinde tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı sayıldığını,

davacı tarafın dava dilekçesinde ilgili iş mahkemelerinin davalarıyla ilgili bilgi verilmediğini, davaların karar ve kesinleşme durumları bilinmemekle beraber, eğer karara çıkmış davalar ise dava şartı eksikliğine rağmen taraf ehliyeti ortadan kalkan şirket hakkında hüküm kurulduğunu, şirketin dava devam ederken tüzel kişiliğinin son bulması halinde, şirketin taraf ehliyetinin ortadan kalkacağı için davaya devam edilmesinin imkanı olmadığını, bu hususun kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu re’sen göz önünde bulundurmasının zorunlu olduğunu,

yerel mahkeme tarafından tasfiye olunan Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına hükümün kurulması halinde ise hatalı olup istinaf yargılaması neticesinde bozmayı gerektireceğini, şirkete açılmış bir dava sürerken şirket tasfiye edilmişse, Mahkemenin bu durumda davacıya ihya davası açması için de süre vermek zorunda olduğunu, herhangi bir davalı şirketin sicilden terkini halinde, devam eden davada ihya talep edilebilmesi için yasal prosedür işletilmeliyken bu yapılmadan davada taraf ehliyeti varmış gibi karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuk davalarında olduğu gibi,

bir icra takibinde de takip talebinde alacaklı ve borçlu olarak gösterilen kimselerin taraf ve takip ehliyetine haiz olmalarının ilk şart olduğunu, tüzel kişiliği ticaret sicilden silinmek suretiyle sona eren şirketler hakkında da terkinden sonra icra takibi yapılmasının mümkün olmadığını, takibin iptalinin gerektiğini, ilama dayalı takibin, ancak usul ve yasaya uygun olan ilamda aleyhine hüküm kurulan tarafa karşı yapılabildiğini, davalı şirketin yargılama devam ederken tasfiye olması nedeniyle, ilamın dayanağı yargılamada taraf sıfatını kaybettiğini,

davacıların talep ettikleri gibi şirketin ihyasını gerektiren herhangi bir hukuki dayanağın mevcut olmadığını, aksine yasal sürece aykırı davranıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile derdest davalar nedeniyle şirketin ihyasını istemekte hukuki yararı olduğu gerekçesiyle terkin edilen tasfiye halinde Yalıtım Çözümleri San ve Tic A.Ş.'nin İstanbul 10. İş Mahkemesi'nin 2019/231 E., İstanbul 33. İş Mahkemesi'nin 2019/760 E., İstanbul 14. İş Mahkemesi 'nin 2021/524 E., İstanul 28. İş Mahkemesi'nin 2019/558 E., İstanbul 28. İş Mahkemesi'nin 2019/765 E., İstanbul 12. İş Mahkemesi'nin 2019/530 E.,

İstanbul 11. İş Mahkemesi'nin 2020/1 E. ve İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğü'nün 2021/24694 E. sayılı dosyaları yönünden yapılacak işlemler ile sınırlı olmak üzere şirketin ihyasına, tasfiye işlemlerini yerine getirmesi için, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 547 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre, davacının talebi dikkate alınarak son tasfiye memuru ...'in tasfiye memuru olarak atanmasına;

davalı ... müdürlüğünün yasal hasım olması ve bu davanın açılmasında üzerine atfedilecek bir kusur ve ihmalinin bulunamaması karşısında, davalının yargılama giderleriyle sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; münfesih Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin dava ve taraf ehliyetine sahip olmadığından huzurdaki davanın maddi ve hukuki bir temeli bulunmadığını, bu nedenle, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu ancak taraf sıfatına haiz olmayan münfesih şirket nezdinde işbu davaya devam edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6100 sayılı Kanun'un 115 inci maddesi uyarınca mahkeme yargılamanın her aşamasında tarafların dava veya taraf ehliyetine sahip olup olmadıkları gözetmeli ve buna göre hüküm kurulması gerektiğini,

aynı Kanun'un 114 üncü maddesinde tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı olarak sayıldığını, şirketin dava devam ederken tüzel kişiliğinin son bulması halinde, şirketin taraf ehliyeti ortadan kalkacağı için davaya devam edilmesine imkan olmadığını, bu hususun kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu re’sen göz önünde bulundurması gerektiğini, bu nedenle Mahkeme tarafından tasfiye olunan Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına hüküm kurulmasının hatalı olup istinaf yargılaması neticesinde kaldırılması gerektiğini, 6102 sayılı Kanun'a eklenen geçici 7 nci maddede özel dava şartları sayılmış olup,

bu davanın anılan şartları taşır nitelikte olmadığından davanın usulen reddi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihyası talep edilen Yaltım Çözümleri San ve Tiç.

A.Ş.'nin tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru davalı tarafından 28.12.2021 tarihinde şirketin tasfiye kapanışı yapılarak ticaret sicilden kaydının terkin edildiği, davacılar tarafından ihyası istenen şirket aleyhine İstanbul 10. İş Mahkemesi’nin 2019/231 E., İstanbul 33. İş Mahkemesi'nin 2019/760 E., İstanbul 14. İş Mahkemesi'nin 2021/524 E., İstanbul 28. İş Mahkemesi'nin 2019/558 E., İstanbul.

28. İş Mahkemesi’nin 2019/765 E., İstanbul 12. İş Mahkemesi'nin 2019/530 E., İstanbul 11. İş Mahkemesi'nin 2020/1 E. ve İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğü’nün 2021/24694 E. sayılı dosyaların derdest olduğu ve eldeki davanın davacılar tarafından 03.02.2022 tarihinde açıldığı,

davaya konu şirket tasfiye sonucunda terkin edilmiş olup, 6102 sayılı Kanun'un geçiçi 7 nci maddesi uyarınca terkin edilmemiş olmasına göre bu madde kapsamında düzenlenen hak düşürücü süreye tabi olmadığı gibi 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi uyarınca açılan ihya (ek tasfiye) davaları için kanunda herhangi bir zaman aşımı süresi de düzenlenmediğinden davalı tasfiye memuru vekilinin bu yöndeki itirazlarının yerinde görülmediği,

yine tasfiye memurunun 6102 sayılı Kanun'un 541 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki sorumluluğu da gözetildiğinde derdest davalar bulunması nedeniyle tasfiyenin usülune uygun eksiksiz tamamlandığından bahsedilemeyeceğinden davalı tasfiye memuru vekilinin tasfiyenin usulüne uygun yapıldığı ve şirketin ihyasını gerektiren koşulların oluşmadığı yönünde ileri sürülen istinaf sebebinin de yerinde görülmediği,

ancak mahkemece davacı ... vekili İstanbul 14.İş Mahkemesi'nin 2021/524 E. sayılı dosyası ile ilgili olarak şirketin ihyasına ilişkin davadan feragat ettiğini bildirmesine rağmen bu davacı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmemesi doğru bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulü ile, tasfiye halinde Yalıtım Çözümleri San. ve Tic.

A.Ş.’nin İstanbul 10. İş Mahkemesi’nin 2019/231 E., İstanbul 33. İş Mahkemesi'nin 2019/760 E., İstanbul 28. İş Mahkemesi'nin 2019/558 E., İstanbul 28. İş Mahkemesi'nin 2019/765 E., İstanbul 12. İş Mahkemesi'nin 2019/530 E., İstanbul 11. İş Mahkemesi'nin 2020/1 E. ve İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğü'nün 2021/24694 E. sayılı icra dosyaları yönünden yapılacak işlemler ile sınırlı olmak üzere ihyasına, şirketin Ticaret Siciline tescil ve kararın özetinin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre son tasfiye memuru ...’in tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi ve İstinaf Mahkemesi kararında da davalı ... müdürlüğüne lehine verilen vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın tam kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen kendisini vekille temsil ettiren müvekkiller lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken, kendisini vekille temsil etmeyen ticaret sicil müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, İstinaf mahkemesi de kararında aynı hatayı yapmış ve kendisini vekille temsil etmeyen ticaret sicil müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmettiğini,

İstinaf mahkemesi kararından da anlaşılacağı üzere sadece ... yönünden davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiş olmasına rağmen ve diğer davacı müvekkiller bakımından davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen yapılan tüm yargılama giderleri müvekkillerin tamamının üzerine bırakıldığını, açık kanun hükmüne rağmen istinaf mahkemesi bu hususları göz ardı ederek hangi tarafa hangi oranda yükletileceğini belirtmeden ve yargılama giderlerinin dökümü yapılmadan tüm yargılama giderini müvekkillere yüklendiğini, Yargılama gideri reddedilen dava yönünden sadece müvekkillerden ...'ın mı üzerinde bırakıldığı,

yoksa tüm davacıların üzerine mi bırakıldığının anlaşılamadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı temsilcisi temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şirketin ihyası istemine ilişkin olup, ihya davasının hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı ve hukuki yararın bulunup bulunmadığı ile davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilip hükmedilemeyeceği uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7'nci maddesi, 547'nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.İlk Derece Mahkemesince, yargı giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve dava kabul edildiği halde davalı ... lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmamıştır. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince ve davalı temsilcisince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,