Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3772 K.2024/6807

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı-karşı davacı vekili tarafından, davacı-karşı davalı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1973 yılında Konya'da kurulduğunu, Eti markalı kolonyalar, Eti markalı kozmetik ürünler ve diğer tasarımları ile toplum genelinde yüksek bilinirliğe sahip olduğunu, davalı adına tescil edilmiş olan tasarımların daha önceden kamuya sunulmuş ve tescilli koruma altına alınmış tasarım ve ürünler ile birebir aynı özellikleri taşımakla kanunen taşımaları zorunlu olan yenilik ve ayırt edicilik özellikleri olmadığını,

davalı adına tescilli olan tasarımların dava dışı Aldi Supermercados S.L firmasına ait 09.05.2013 tarih ve D[NUMARA] tescil numaralı şişe tasarımı karşısında hükümsüz kılınması gerektiğini, belirtilen tescilli tasarım ile davalı adına tescilli tasarımların benzer olduğunu, davalı adına 09.05.2014 tarihinde tescil edilmiş olan 2014/03555 tescil numaralı tasarım ile davalı adına 2016 yılında tescil edilmiş olan 8 tasarımın birebir aynı olduğunu, 09.05.2014 başvuru tarihli şişe tasarımının varlığında 12, 13 ve 15 Nisan 2016 tarihinde başvuru edilerek tescil edilmiş şişe tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadıklarının açık olduğunu,

yeni olduğu iddia edilecek bir tasarımın ancak bir kez tescil edilebileceği gerçeği karşısında davalı tarafından birebir aynı tasarımın 2016/02990 nolu dosyada iki kez olmak üzere farklı renkler gerekçe kılınarak diğer 2016 tarihli tasarımla ile birlikte 9 ayrı kez tescil edildiğini, mevcut şişe modeli tescillerinde renklerin şişe tasarımına bir farklılık katmadığını,

davalının tasarım başvurularında re'sen yenilik ve ayırt edicilik incelemesi yapılmamasından faydalanarak kamuya daha önce başka firmalar tarafından sunulan tasarımları kendi adına tescil ettirip rakiplerine karşı kullanmasının kötü niyetli bir davranış olduğunu belirterek davalı adına tescilli olan 2014/03555 tescil numaralı 2 sıra numaralı, 2016/02990 tescil numaralı 1 ve 2 sıra numaralı, 2016/02991 tescil numaralı 1 sıra numaralı, 2016/02999 tescil numaralı 1 sıra numaralı, 2016/03001 tescil numaralı 1 sıra numaralı, 2016/03004 tescil numaralı 1 sıra numaralı, 2016/03020 tescil numaralı 1 sıra numaralı,

2016/03021 tescil numaralı 1 sıra numaralı, 2016/03093 tescil nolu 1 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüklerine ve sicilden terkinlerine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 94 yıldır geleneksel olarak kolonya üretimi yapan, kolonya ve kozmetik sektöründe faaliyet gösteren, 260'dan fazla marka ve tasarımını TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirmiş olduğunu, müvekkili şirketin uluslararası marka tescil süreçlerine de önem verdiğini, WIPO çatısı altında 60'dan fazla ülkede çeşitli markalarını uluslararası tescil sistemiyle de koruma altına aldığını, müvekkili adına tescilli olup asıl davaya konu edilen şişe tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu,

dava dışı Aldi Supermercados S.L firmasına ait 09.05.2013 tarih ve D[NUMARA] nolu tasarım ile müvekkili adına tescilli tasarımlar arasında genel izlenim ve detaylarda belirgin farklılıklar bulunduğunu, müvekkili adına tescilli tasarımların kendi aralarında da yeni ve ayırt edici olmadıkları iddia edilmişse de, tasarımlar incelendiğinde farklı renk, koku, ambalaj, etiket cinse ilişkin kolonyalar için tescil edilmiş farklı renk görünümünde şişeler ve renkli ambalajlar için üretilmiş olduklarını, tasarımların adım adım geliştirilmiş tasarımlar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı-karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde; davacı - karşı davalı adına tescilli olan 2017/01695 no.lu tasarımın müvekkili adına tescilli tasarımın-sınırsız seçenek özgürlüğü olmasına karşın taklidi niteliğinde olduğunu, müvekkili adına tescilli olan tasarımların ayırt edilmeyecek şekilde benzerlerinin, renkleri dokuları dahil olmak üzere birebir aynı görsel ve içerikte davacı - karşı davalı tarafından üretildiğini,

ürünlerin satışının yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla Ankara 2. ... ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/26 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını ve tecavüz teşkil eden ürünleri sattığı tespit edilen marketlere ihtarname gönderildiğini belirterek davalı adına tescilli olan 2017/01695 tescil numaralı kolonya şişesi tasarımının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini, müvekkili tasarımlarına tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini ve 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asıl dava yönünden dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların "şişe" tasarımı olduğu, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğelerin benzer biçimi oran, yerleşim ve yüzey özelliklerinde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farkın, gövdenin oranlarında olup bu farkın tasarımın bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılandığı ve tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 2014/03555-2.

2016/02990-1-2, 2016/02991-1, 2016/02999-1, 2016/03001-1, 2016/03004-1, 2016/03020-1, 2016/03021-1, 2016/03093-1 numaralı tasarım tescilleri ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 09.05.2013 tarihli D[NUMARA] numaralı WIPO tescili görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebeple benzer olarak algılandıkları gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davalı adına kayıtlı 2014/03555 tescil nolu 2 sıra numaralı, 2016/02990 tescil nolu 1 ve 2 sıra numaralı, 2016/02991 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/02999 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/03001 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/03004 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/03020 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/03021 tescil nolu 1 sıra numaralı, 2016/03093 tescil nolu 1 sıra numaralı endüstriyel tasarım belgelerinin ayrı ayrı hükümsüzlüklerine ve sicilden terkinlerine,

karşı dava yönünden dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların "şişe" tasarımı olduğu, tasarım kapak ve gövde olmak üzere iki ana öğeden oluştuğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, hükümsüzlüğü talep edilen 2017/01695 numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları gerekçesiyle karşı davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2017/01695 nolu endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne, tecavüz ve tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ve bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, karar davalı-karşı davacı vekilince temyiz ve davacı-karşı davalı vekilince karşı temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava tasarımın hükümsüzlüğü; karşı dava, tasarımın hükümsüzlüğü, tasarıma tecavüzün durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 56, 58 ve 77 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.