Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4213 K.2024/6085

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili, duruşmasız olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türkiye’nin ve Kocaeli İli'nin en seçkin markalarını bir araya toplamak amacıyla 92 büyük girişimci tarafından kurulduğunu, 2010 yılında ticari hayatına başladığını, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde çeşitli sınıflarda tescilli “MOBESKO DÜNYANIN MOBİLYASI” markası ile tanındığını, davalı şirketin müvekkilinin markası ile ayniyet derecesinde benzer “DÜNYANIN MOBİLYASI” ibareli markayı müvekkilinin markalarının da tescilli olduğu 20. ve 35. sınıflarda tescil ettirdiğini, dava konusu markanın müvekkili markalarının devamı algısı yarattığını ve karışıklığa sebebiyet verdiğini,

markanın kötü niyetli olarak tescil ettirildiğini iddia ederek dava konusu markanın 20. ve 35. sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu marka ile davacının markalarının kapsadığı mal ve hizmetler karşılaştırıldığında, emtianın aynılığı/benzerliği kriterinin sağlanmış olduğu, taraf markaları bir bütün olarak karşılaştırıldığında, görsel, işitsel ve kavramsal olarak iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, davacı markalarında “MOBESKO” ibaresinin, “DÜNYANIN MOBİLYASI” ibaresi yanında, ayırt ediciliği çok yüksek, vurguyu ve alıcı kitlesinin dikkatini tek başına üzerine toplayacak nitelikte konumlandırıldığı,

bu bakımdan davacı tarafın "MOBESKO" ibaresinin çatı marka olduğundan bahisle ayırt edicilik incelemesinde arka planda bırakılması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.12.2018 tarihli, 2017/11-114 E. ve 2018/1995 K. sayılı kararında lider marka yanına eklenen ve tescil kapsamındaki mallar yönünden lider markasını takip eden, ayırt ediciliği düşük zayıf ibarelerin bulunması hâlinde, asıl vurgunun lider markası üzerinde olduğunun belirtildiği,

söz konusu Hukuk Genel Kurulu kararı içeriğinde de kabul edildiği üzere, lider marka yanına eklenen unsurların ayırt edici niteliğinin zayıf bulunması hâlinde, her halükarda lider markanın ayırt edicilik incelemesinde dikkate alınmayacağı iddiasının kabul görmeyeceği, zira önemli olanın karşılaştırılan markaların hitap ettiği ilgili tüketici kesiminin, markaların ticari kaynağı noktasında yanılgıya düşme ihtimallerinin olup olmadığı hususu olduğu,

bu ilke dikkate alınmak suretiyle her somut olayda iltibas tehlikesinin değerlendirilmesi gerektiği, bu hale göre davacı markalarında yer alan "MOBESKO" lider markasının markaların esaslı unsurunu oluşturduğunun söylenebileceği, markayı oluşturan "DÜNYANIN MOBİLYASI" ibaresinin tescile konu emtialar bakımından ayırt ediciliği son derece düşük zayıf bir ibare olduğu,

bu nedenle markalar arasında ortak olarak bulunan bu ibareden kaynaklı olarak iltibas tehlikesinin bulunduğundan söz edilemeyeceği, bu türden ifadelere sıklıkla maruz kalan tüketici kesiminin bu markaya, davacı markaları ile ilişkilendirilebilecek derecede değer atfetmeyeceği, marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı kurmayacağı, bu hale göre somut olayda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası koşullarının oluşmayacağı, davaya konusu markanın başvuru tarihinin 2015 yılı olduğu,

bu tarihten önce, davacının tescilsiz olarak davalı markası ile iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer tescilsiz markasal kullanımı bulunmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası koşullarının oluşmadığı, 6 ncı maddenin beşinci fıkrasına ilişkin iddianın ispatlanamadığı, kötü niyete dair somut olgu ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarının aynı/benzer sınıflarda tescilli olduklarını, başvurunun müvekkilinin markasındaki ibareyi aynen içerdiğini, müvekkilinin markasının kullanım sonucu sektörde ayırt edicilik kazandığını, başvurunun müvekkilinin markalarının devamı veya yan markası gibi algılanacağını, marka üzerinde gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, başvurunun kötü niyetli olarak yapıldığını belirterek yerel Mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurunun 20. ve 35. sınıf mal ve hizmetleri kapsadığı, davacının 2010/43070, 2010/43541, 2012/28963 (dava ve karar tarihi itibariyle tescilli) sayılı markalarının da anılan sınıflarda tescilli oldukları, davacı markalarının 35. sınıftaki perakendecilik hizmetleri yönünden sadece 20. sınıf malların satışını kapsadığı, dosya arasında bulunan bilirkişi raporunda yapılan emtia listesi karşılaştırması da dikkate alındığında dava konusu markanın kapsamında bulunan 20. sınıftaki "Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar.

Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları. Aynalar. Arı kovanları, suni petekler ve petek çıtaları. Bebekler için ana kucakları, parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için), bebek beşikleri, yürüteçler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul panolar, resimler, tablolar için çerçeveler, kimlik kartları, künyeler, isimlikler, etiketler.

Ahşap veya sentetik malzemeden mamul ambalaj, nakliye ve depolama amaçlı variller, fıçılar, bidonlar, hazneler (depolar), kutular, ambalaj kapları, nakliye amaçlı konteynerler, sandıklar, taşıma paletleri, bunlarla birlikte kullanılan kapaklar. Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, mobilya bağlantıları, açma kapama tertibatları.

Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller. Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.

Bambu perdeler, stor perdeler (iç mekan), şerit perdeler, dekorasyon amaçlı boncuklu perdeler; perde kopçaları, perde halkaları, perde kancaları, perde çubukları. " malları ile 35. sınıftaki "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, ...Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için...Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar. Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları. Aynalar. Arı kovanları, suni petekler ve petek çıtaları.

Bebekler için ana kucakları, parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için), bebek beşikleri, yürüteçler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul panolar, resimler, tablolar için çerçeveler, kimlik kartları, künyeler, isimlikler, etiketler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul ambalaj, nakliye ve depolama amaçlı variller, fıçılar, bidonlar, hazneler (depolar), kutular, ambalaj kapları, nakliye amaçlı konteynerler, sandıklar, taşıma paletleri, bunlarla birlikte kullanılan kapaklar.

Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, mobilya bağlantıları, açma kapama tertibatları. Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller. Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar.

Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.

Bambu perdeler, stor perdeler (iç mekan), şerit perdeler, dekorasyon amaçlı boncuklu perdeler; perde kopçaları, perde halkaları, perde kancaları, perde çubukları....mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri bakımından benzer oldukları, emtia benzerliği şartının sağlandığı,

dava konusu "DÜNYANIN MOBİLYASI" ibareli marka ile davacının "MOBESKO DÜNYANIN MOBİLYASI" ibareli markası arasında, yukarıda sayılan mal ve hizmetler yönünden iltibas koşullarının oluştuğu, sayılan mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile dava konusu 2015/58738 sayılı "DÜNYANIN MOBİLYASI" ibareli markanın 20. sınıftaki "Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar.

Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları. Aynalar. Arı kovanları, suni petekler ve petek çıtaları. Bebekler için ana kucakları, parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için), bebek beşikleri, yürüteçler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul panolar, resimler, tablolar için çerçeveler, kimlik kartları, künyeler, isimlikler, etiketler.

Ahşap veya sentetik malzemeden mamul ambalaj, nakliye ve depolama amaçlı variller, fıçılar, bidonlar, hazneler (depolar), kutular, ambalaj kapları, nakliye amaçlı konteynerler, sandıklar, taşıma paletleri, bunlarla birlikte kullanılan kapaklar. Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, mobilya bağlantıları, açma kapama tertibatları.

Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller. Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.

Bambu perdeler, stor perdeler (iç mekan), şerit perdeler, dekorasyon amaçlı boncuklu perdeler; perde kopçaları, perde halkaları, perde kancaları, perde çubukları. " malları ile 35. sınıftaki "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, ...Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için...Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar. Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları. Aynalar. Arı kovanları, suni petekler ve petek çıtaları.

Bebekler için ana kucakları, parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için), bebek beşikleri, yürüteçler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul panolar, resimler, tablolar için çerçeveler, kimlik kartları, künyeler, isimlikler, etiketler. Ahşap veya sentetik malzemeden mamul ambalaj, nakliye ve depolama amaçlı variller, fıçılar, bidonlar, hazneler (depolar), kutular, ambalaj kapları, nakliye amaçlı konteynerler, sandıklar, taşıma paletleri, bunlarla birlikte kullanılan kapaklar.

Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, mobilya bağlantıları, açma kapama tertibatları. Tahta, mantar, kamış, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildişi, balina kemiği, istiridye kabuğu, kehribar, sedef, lületaşı, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon eşyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller. Sepetler, balıkçı sepetleri. Ev hayvanları için kulübeler, yuvalar, yataklar.

Ahşap veya sentetik malzemeden mamul portatif merdivenler, hareketli merdivenler.

Bambu perdeler, stor perdeler (iç mekan), şerit perdeler, dekorasyon amaçlı boncuklu perdeler; perde kopçaları, perde halkaları, perde kancaları, perde çubukları....mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, taraf markalarının tescilli olduğu mal ve hizmetler karşılaştırıldığında, 20. sınıfta "Araç tekerlekleri için metalden olmayan takozlar." emtiasının da müvekkilinin tescilli markaları ile aynı sınıfta (20. sınıf) ve benzer diğer mal ve hizmet sınıflarında (37. sınıf) olduğu ve bu doğrultuda mal ve hizmet benzerliğinin de sağlandığı gözetilerek "Araç tekerlekleri için metalden olmayan takozlar" emtiası yönünden de davaya konu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini,

aynı şekilde müvekkilinin 35. sınıfta tescilli markasının müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetlerinde 1-34. sınıf arasındaki bütün malları kapsadığı ve diğer 35. sınıf hizmetler ile de benzerlik bulunduğu gözetilerek tümüyle hükümsüzlüğü istenen mal ve hizmetlerde benzerlik koşulunun sağlanmış olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin gerçek hak sahibi olduğunu, tescilli marka sahibi olduğunu, davalının markayı kötü niyetle tescil ettirdiğini, somut olayda kötü niyetle tescil koşullarının oluştuğunu,

bölünmezlik ilkesi gereği tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğe karar verilmesi gerektiğini, taraf markaları arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunduğunu, tüketiciler tarafından seri marka olarak algılanabileceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; iltibas tehlikesi bulunmadığı gibi davaya konu marka üzerinde davacının kazanılmış hakkının da bulunmadığını, Mobesko kelimesinin tek başına davacı markasını ayırt edici kıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu, bilirkişi raporunun hukuka uygun olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,