Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5357 K.2024/7547

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin "..." esas ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “...

360" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere diğer davalı kuruma başvurduğunu, 2018/12479 kod numarasını alan başvuruya yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddedildiğini, müvekkilinin bu karara yaptığı itirazın YİDK tarafından yalnızca 38 inci sınıftaki bir kısım hizmetler yönünden yerinde görüldüğünü, bunun dışında kalan mal ve hizmetler yönünden ise itirazının reddine karar verildiğini, oysa dava konusu markaların benzer ve iltibas yaratacak nitelikte olduğunu, davalı firmanın da müvekkili gibi bilişim teknolojileri sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı işaretinin,

müvekkilinin faaliyet gösterdiği ve bu amaçla kullandığı muhtelif markalarının mal ve hizmet sınıflarında kullanılmak istendiğini, müvekkili şirketin markalarının asli unsurunun ... ibaresinden oluştuğunu, davalı markasında farklı olarak yer alan SOFT sözcüğünün “software” kelimesinin kısaltması olarak kullanıldığını, dolayısıyla jenerik bir isim olmakla ayırt edici nitelik taşımadığını, dava konusu markalar arasında tek farklı unsur olan 360 rakamının da ayırt edici olmadığını, ayrıca davalı markasının müvekkili markaları ile seri marka izlenimi yarattığını,

müvekkili şirketin sektöründe hakim durumda olan ve 200’ün üzerinde markası bulunan bir firma olduğunu, bu markaların 100’den fazlasında 1984 yılından beri kullandığı ticaret unvanının ayırt edici unsuru olan ... ibaresinin kullanıldığını, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davacının ... ve ... markalarının tanınmış marka statüsünde olduğunu, davalının huzurdaki davadan önce tescil talep ettiğini,

dava dışı ... ibareli markalarının da müvekkili markaları nedeniyle mutlak red nedenleri kapsamında kısmen reddedildiğini ve ilanı takiben yapılan itirazlarının da YİDK kararları ile kısmen kabul edildiğini, bu markalara karşı açılan davaların da kısmen kabulüne karar verildiğini, davalının tescil başvurusunun kötü niyetli bulunduğunu, davalı firmanın eski unvanı ile ... Yazılım San. ve Tic.

A.Ş.’nin 30.09.1992 tarihinde müvekkili firma ortakları tarafından kurulmuş bir grup şirketi olduğunu, söz konusu dönemde 1997/007873 sayılı ... markasının müvekkili tarafından tescil ettirildiğini, davalının grup şirketten ayrıldıktan sora bir süre distribütör olarak faaliyet gösterdiğini ve müvekkilinin izni ile ... markası altında satış yaptığını, ancak taraflar arasındaki ticari ilişki son bulsa da davalının markasal kullanıma devam ettiğini ve dava konusu marka başvurusunu yaptığını ileri sürerek, YİDK'in 2019-M-8237 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, her ne kadar 2006/31891 sayılı ... ibareli davacı markası ile davalının 2018/12479 sayılı "... 360" ibareli markası tescil kapsamındaki mallar benzer görülse de davalının, önceki tarihli 97/007873 sayılı "..." ibareli markasından kaynaklanan müktesep hakkının bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davalının ... markalarının öncelikli hak sahibi olduğunu, bu ibareyi nizasız ve fasılasız yoğun bir şekilde kullanımı ile bu hakkı kazandığını, söz konusu öncelik hakkının davacı tarafından da ikrar edildiğini ve bu yönde kesinleşmiş mahkeme kararları bulunduğunu, müvekkilinin önceki tarihli tescilli "..." markalarının sahibi olduğunu ve bu sebeple davacının aksi yöndeki iddialarının reddinin gerektiğini, müvekkilinin 35 inci sınıfta tescilli markalarının kapsamı ile davacı markalarının kapsamının farklı olduğunu ve bu sebeple de davacı taleplerinin yerinde olmadığını,

dava konusu markalar arasında iltibas tehlikesi bulunmadığını, markalar kapsamındaki emtiaların da farklı olduğunu, davacı markalarının tanınmışlığı iddiasının yerinde olmadığını, davalı şirketin 30.09.1992 tarihinde ... Yazılım San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanı ile tescil edildiğini, sonrasında 2002 yılında nevi değişikliği gerçekleştirdiğini ve A.Ş. statüsüne geçtiğini, böylece ticaret unvanını ... Yazılım Hizm. San. ve Tic.

A.Ş. olarak değiştirdiğini, 2008’de tekrar unvan değişikliğine giderek ... Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. unvanını aldığını, bu aşamada şirket kurucularından/ortaklarından ... ..., ... ve ...

Yatırım Holding A.Ş.’nin 2004 yılında şirketteki paylarını devretmek suretiyle ortaklıktan ayrıldıklarını, bu minvalde ... markasını da her türlü hakkı ile müvekkili şirkete bıraktıklarını, Mehmet Tuğrul Tekbulut ve Turgay Ataç’ın davacı firma kurucularından olmakla tüm bu hususların davacı firma bilgisinde olduğunu, buna rağmen ortaklıktan ayrıldıktan 2 yıl sonra 2006/31891 sayılı ... ibareli marka başvurusunu yapmakla kötü niyetli olduklarını, öte yandan davacının ikame ettiği davalarda müvekkilinin "..." markası üzerinde öncelikli hakkı olduğunun açıkça tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davalı markası kapsamında bulunan 41 inci sınıf hizmetlerin, davacı markalarının tescilli olduğu emtialardan farklı bulunduğu, davalı markası kapsamında bulunan 09, 35 ve 42 nci sınıf mal ve hizmetlerin tamamının, davacı markalarının tescilli olduğu emtialar ile aynı/benzer olduğu, davacının ..., ..., ..., ... YAZILIM, ..., ... markaları ile davalının ...

360 markası arasında benzerlik ilişkisi bulunduğu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası koşullarının oluştuğu, davacının yoğun olarak bilgisayar ve yazılım sektöründe faaliyet gösterdiği, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası hükmünün uygulanması şartlarının sadece bilgisayar ve yazılım sektöründe oluştuğu, diğer mal ve hizmetlere sirayet etmeyeceği, davalı markası kapsamında yer alan 09 uncu sınıf mallar bakımından kazanılmış hak koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, YİDK'in 2019-M-8237 sayılı kararının 35 inci sınıf “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler,

ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları.

Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar.

Metronomlar. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ve 42. sınıf “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi.

Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç).

Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.” yönünden kısmen iptaline, davalı adına tescilli 2018/12479 sayılı markanın 35. sınıf “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları.

Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar, manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar.

Metronomlar. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ve 42 nci sınıf “Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi.

Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri.” yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin talebin reddine gerekçesiyle karar verilmiş, hüküm davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, "...

360" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "..." asıl unsurlu markalar arasında, başvuru kapsamında yer alan 9, 35 ve 42 nci sınıf mal ve hizmetler yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, bununla birlikte davalı şirketin önceki tarihli 97/007873 ve 2007/35025 sayılı markaları nedeniyle başvuru kapsamındaki 9 uncu sınıf mallar yönünden başvuru üzerinde müktesep hakkının olduğu,

bunun dışında kalan hizmetler yönünden ise davalının müktesep hakkından söz edilemeyeceği, bu hususların yine taraflar arasında görülen ve "... tech adresiniz" ibareli başvuruya ilişkin Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/466 E., 2016/197 K. sayılı kararının onanmasına ilişkin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2017/569 E., 2018/8070 K. sayılı kararı ile de sübut bulduğu, aksi yöndeki istinaf itirazlarının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.