Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6450 K.2024/7622

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar/karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar/karşı davalılar vekili dava dilekçesinde; davacıların seramik ürün tasarımı işiyle uğraştıklarını, davaya konu örgülü saksı modellerini ilk defa davacıların yaptığını ve saksı tasarımlarının tümünün 2013 05778, 2014 03419, 2014 03421, 2014 01494 numaralı endüstriyel tasarım tescil belgeleri ile tescilli olduğunu, davalı firmanın ise davacı tarafından tescilli tasarımlarını davacıdan izin almaksızın ürettiğini, sattığını, tanıtımını yaptığını, ... ve Instagram adresinde yayınladığını, bu ürünlerin davacının tescili tasarımlarından ayırt edici niteliğe sahip olmayıp, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı görünüme sahip olduğunu,

dolayısı ile davalının davacılara ait tescilli tasarıma tecavüz ettiğini, aynı zamanda haksız rekabet yaptığını ileri sürerek davalının davacılara ait tasarım haklarına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüz fillerinin durdurulmasına ve önlenmesine, ürünlerin davalıya ait Facebook ve İnstagram sayfalarından yapılan yayınlarının durdurulmasına ve bu sayfalara erişimin engellenmesine, tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara, kalıplara el konulmasına, tasarım haklarına tecavüz fillerinin giderilmesine,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 554 sayılı KHK'nin 52. maddesi uyarıca 5.000,00 TL yoksun kalınan kazancın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, 54 ve 49/c maddeleri uyarınca da 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, kararın gerekçesinin ve hüküm kısmının masrafı davalıdan alınmak suretiyle Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde yayınlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı davaya verdikleri cevap dilekçesinde ise davacıların tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını savunarak karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir

II. CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacının davaya konu tasarımlarının yenilik vasfına sahip bulunmadığını ve tarafların ürünleri arasında ürünün tekniğinden kaynaklı benzerlik haricinde ayırt edilemeyecek benzerlik kıstasının bulunmadığını, davacının davaya konu tasarımları usulsüz olarak tescil ettirdiğini, söz konusu tasarımların ilk defa kendileri tarafından kamuya sunulmadığını, davacının tasarımları kullanımı ve tescilinden çok önceden gerek ülkemizde gerekse de dünyanın başka yerlerindeki bir sürü firma tarafından kullanılmış olduğundan bu tasarımların yenilik vasfının bulunmadığını,

ayrıca söz konusu tasarımların davalı tarafından bile davacıdan önce imal edildiğini ve kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı davada da aynı gerekçelerle davacılar/karşı davalıların 2013/05778, 2014/03419, 2014/03421, 2014/01494 numaralı endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK'nin 45/1. maddesi uyarınca tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçlarının geçmişe etkili olacağı, bu kapsamda tasarım başvurusu veya tesciline hukuki bakımdan bu KHK ile sağlanan korumanın hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılacağı, davacılar/karşı davalıların endüstriyel tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar verilmiş olduğundan davalı-karşı davacının üretip satışını yaptığı ürünler nedeniyle davacılar-karşı davalıların dayanabilecekleri bir haklarının bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine,

karşı davada ise hükümsüzlüğü talep edilen tasarımlar zaten hükümsüz kılındığından karşı davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar/karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve karar davacılar/karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, tasarım haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi,-manevi tazminat talebine, karşı dava ise tasarım hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 6 ncı, 7 nci, 43 üncü ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.