Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/805 K.2024/4526

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...Tarım Ürünleri Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ve ...’ın (temlik eden) 27.04.2015 tarihli sözleşme kapsamında davalıdan 270.000,00 TL’ye aldığı Massey Ferguson marka traktör bedelinin karşılığında vade ve tanzim tarihleri boş olarak 270.000,00 TL tutarındaki bonoyu imzalayıp davalıya verdiğini, sözleşmeye göre temlik edenin kullanacağı kredi borcu karşılamazsa eski traktörünü 65.000,00 TL karşılığında davalıya vereceğini, bu tutarın 270.000,00 TL borçtan düşülüp teminat senedinin temlik edene iade edileceğini, temlik edenin eski traktörü davalıya devrettiğini, kredinin de onaylanıp 200.950,00 TL’nin doğrudan davalı hesabına geçtiğini,

bu iki ödemeden sonra temlik edenin sadece 4.050,00 TL’yi ödeyemediğini, bu sebeple de davalının teminat senedini iade etmeyip Nevşehir 2. İcra Müdürlüğü’nün 2015/7127 E. sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, temlik edenle davalı arasında başka ticari ilişkinin de bulunduğunu, bu diğer ticari ilişki sebebiyle temlik edenin verdiği 113.800,00 TL tutarındaki çek karşılıksız çıkınca davalının bu çeke dayalı olarak da Nevşehir 1. İcra Müdürlüğünün 2015/7095 E. sayılı dosyası ile takip başlattığını, iki takip nedeniyle 705.300,00 TL borç çıkardığını, bu meblağa karşılık temlik edenin bir depoyu davalıya devrettiğini,

böylece davalının 270.000,00 TL bedelli senedin 265.950,00 TL’sini bir kez daha temlik edenden tahsil ettiğini ileri sürerek fazla tahsil edilen 265.950,00 TL’nin haksız tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dayandığı satış sözleşmesi adı altındaki sözleşmeyi kabul etmediklerini, müvekkilinin eski çalışanı ... tarafından sonradan düzenlendiğini, bu kişi hakkında şikayette bulunduklarını, müvekkilinin matbu ve sıra numaralı satış sözleşmeleri kullandığını, temlik edenle müvekkili arasında asıl ve geçerli nitelikte 0179 sayılı sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşmede teminat senedinden söz edilmediğini, temlik edenle davalı arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu,

bakiyesi 900.000,00 TL civarında iken müvekkilinin bu alacağına karşılık temlik edenin taşınmazı devri ile birlikte cari hesabın sonlandığını, dava dilekçesinde sözü edilen eski traktörün müvekkiline devredilmediğini, sözleşmede bu devrin peşinata sayılacağı düzenlenmişse de sonradan temlik edenin vaz geçtiğini, dava konusu senedin teminat senedi olmadığını, bu senede dayalı takipten 11 gün sonra tüm cari hesap için anlaşmaya varıldığını, taşınmazın devri ile anılan senede ve 113.800,00 TL bedelli çeke ilişkin dosyaların haricen kapatıldığını, mükerrer hiçbir tahsilatın yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kambiyo senetlerinin soyut borç ikrarı içerdiğini, kambiyo senedinin bedelsizliği iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfetinin davacı borçlu üzerinde olduğu, teminat iddiasının da yazılı delille ispatlanması gerektiği, dava konusu senet metninde teminat olduğuna dair bir ibareye yer verilmediğini, 27.04.2015 tarihli satış sözleşmesinin satıcı davalı adına ... tarafından imzalandığı, ancak bu kişinin yetkili olmadığının anlaşıldığı, anlaşma tutanağının geçersiz olduğunu, davacının başka bir yazılı belge sunmadığı, senedin teminat amacıyla verildiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın menfi tespit davası değil fazla ödenen kısmın iadesi talepli olduğunu, ...’ün satış danışmanı olarak çalıştığını, temsil yetkisi içerdiğini, davalının bu kişinin işlemlerine muvafakat verdiğini, traktörü devredip bedelini tahsil ettiğini, davalının şikayetinin takipsizlikle sonuçlandığını, senedin malen kaydını içerdiğini, davalının başka bir mal için alındığını ispatlayamadığını, bono bedeli ile traktör bedelinin aynı olduğunu, satış günü ile aynı tarihte bononun düzenlendiğini, senedin traktör satışı dolayısıyla verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin olayı nitelendirmesi ve gerekçesi nazara alındığında yapılan tespit ve değerlendirmelerin dosya içeriğine ve yürürlükteki mevzuata uygun olduğu, kanıtların taktirinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının cari hesap ve banka kayıtlarının, yazılı belgelerin görmezden gelindiğini, ...’ün satış danışmanı olarak çalıştığının dikkate alınmadığını, bu kişiye satış yetkisinin verildiğini, temsile yetkilendirildiğini, davalının temsile onay verip traktörü devrettiğini, satış işlemlerini yönetmesine muvafakat ettiğini, 25.04.2015 tarihli satış sözleşmesinin güven teorisi ve culpa in contrahendo gereği geçerli olduğunu, davanın menfi tespit davası değil mükerrer tahsil edilen senet bedelinin tazminine yönelik bir dava niteliği taşıdığını, iki dava arasında farklılıklar bulunduğunu,

davalının şikayetinin takipsizlikle sonuçlandığını, senedin malen kaydını içerdiğini, ispat külfeti kendisine düşen davalının senedin başka bir mal alacağı için alındığını ispatlayamadığını, bono bedeli ile traktör satış bedelinin aynılığının, satış günü düzenlenmesinin traktör satışı için verildiğini açıkça gösterdiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 201 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacının haklarını temlik aldığını ileri sürdüğü ... ve ...Tar. Ürn. Ltd. Şti.'nin 18.12.2015 tarihli belgede davalı şirketi en geniş manada gayri kabili rücu ve ibra ettiği görüldüğünden davacının temliken bir alacağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,