Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1739 K.2025/325

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiğini, davalı tarafça finansal kiralama sözleşmesinin haksız feshedilerek finansal kiralama konusu malın icra marifetiyle geri alındığını, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/249 E. 2017/337 K. sayılı kararı ile "Akdin feshi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla malın iadesine ilişkin davanın reddine" dair verilen kararın kesinleştiğini, böylece davalının finansal kiralama sözleşmesini haksız feshettiğinin ve kiralananı yasaya aykırı olarak davacı elinden aldığının mahkeme kararı ile belirlendiğini,

müvekkilinin davalıya borcu bulunmamasına rağmen davalının davaya konu icra dosyası ile takip başlattığını ileri sürerek finansal kiralama sözleşmesi kapsamında davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespitini ve davalı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; takibe konu senetlerin ifa uğruna verildiğini, ödeme vasıtası olarak illetten mücerret olduğunu, sözleşmeyle bir bağlantılarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 18.11.2013 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin sisteme giriş tarihinin 13.11.2013 olduğu, icra takibe konu senetlerin tanzim tarihiyle aynı tarihi içerdiği, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen taksit tutarı ve taksit sayısının da takibe konu senet miktarları ile uyuştuğu, takibe konu senetlere ilişkin taahhütname, takibe konu senetler ve finansal kiralama sözleşmesine ekli ödeme planı incelendiğinde ödeme miktarları ve taksit tutarları ile taksit sayısı dikkate alındığında senetlerin sözleşmeyle bağlantısının bulunduğu,

her ne kadar takibe dayanak bonolara sözleşme metninde tüm unsurları ile birlikte atıfta bulunulmamış ise de bonoların bu sebeple verildiğinin anlaşıldığı, senetlerde malen kaydının bulunduğu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinin mahkeme kararı ile sabit hale geldiği, davacı tarafça açılan maddi manevi zararların tazminine ilişkin İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/77 E. sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda 30.09.2014 tarihine kadar davacının finansal kiralama sözleşmesi borcunun tamamını ödediğinin davalı defterlerine göre tespit edildiğinin bildirildiği,

takip tarihi dikkate alındığında muaccel bir alacaktan bahsedilemeyeceği, davalının takip tarihi itibariyle kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmesinin isabetli olduğu ancak davalı şirketin kendi ticari defter kayıtlarına göre davacıdan alacaklı olmadığını bildiği halde davacı aleyhine takip başlatması nedeniyle kötüniyet tazminatı talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kabulüne, davacının davalıya icra takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20'si oranındaki kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.