Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3977 K.2025/3754

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 27.05.2025 günü hazır bulunan davacı ... Haber Yay. A.Ş. vekili Av. Aslı ..., davacı ...Ş. vekili Av. ... ve davalı ...Ş. vekili Av. ..., davalılar ...Yapım, ..., ... ve ... ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili D Yapım tarafından yaratılan “Ben Bilmem Eşim Bilir” (BBEB) isimli yarışma programının ilk olarak 19.07.2012 tarihinde diğer müvekkili DTV tarafından Kanal D logolu televizyon kanalında yayınlanmaya başladığını ve son yayın tarihinin de 20.08.2017 olduğunu, programın formatının 03.08.2012 tarihinde İstanbul 13. Noterliğinin 12616 yevmiye numarası ile tescil edildiğini, davalılardan ...'ın 315 bölüm boyunca programın sunuculuğunu müvekkilleri ile imzaladığı sözleşme ile üstlendiğini, diğer davalılardan ...’nın 01.08.2012 tarihli,

...’ın da 01.08.2012 tarihli sözleşme ile yarışma programında geçen sözleri, ifadeleri, karakterleri, adları, ana konsept, hikaye, senaryo ve eserde yer alan görüntü ve görsel üzerindeki haklarını müvekkiline devretmeyi taahhüt ettiklerini ve bu kapsamda da 02.06.2015 tarihli sözleşme ile de devri gerçekleştirdiklerini, adı geçen davalıların tüm bu sözleşme, kabul ve taahhütlerine rağmen ortağı ve müdürü oldukları diğer davalı ...Yapım Tanıtım Reklam ve Ticaret Ltd.

Şti. eli ile “...” (YA) adı altında “Ben Bilmem Eşim Bilir"in birebir aynısını ürettiklerini, diğer davalı ...Ş.’nin de FOX TV logolu kanalda 01.01.2018 tarihinden itibaren bu programı yayınlamaya başladığını, “...” isimli programın “Ben Bilmem Eşim Bilir” isimli programın aynısı olduğunu, söz konusu programda müvekkillerinin hususiyet katarak geliştirdiği birçok unsurun birebir olduğu gibi davalılarca kullanıldığını, söz konusu programın yayınlanmasının müvekkilinin haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalılar ..., ...

San ve ...’ın eylemlerinin aynı zamanda sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek yayınların haksız olduğunun tespitine, haksız rekabetin men’ine, refine, ayrıntılı miktarları dava dilekçesinde belirtilen cezai şart, manevi tazminat ve maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

AŞ. vekili cevap dilekçesinde; davacıların hak iddiasında bulundukları BBEB isimli yarışma programının ... mahiyetinde olmadığını, bir an için ... mahiyetinde olduğu düşünülse dahi müvekkil şirketine ait televizyon kanalında yayınlanan “...” isimli programın BBEB isimli yarışma programının aynısı olmadığını, zira “...” isimli eserin Alman menşeli “My Man ..." isimli televizyon yarışma programı formatının lisanslı Türkiye uyarlaması olduğunu, ortada haksız kopyalama söz konusu ise bu haksız kopyalamanın davacılar tarafından gerçekleştirildiğini, zira BBEB programının lisanssız ve taklit kullanımdan ibaret olduğunu,

davacıların maddi tazminat isteminin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca korunamayacağını, ayrıca davacıların haksız rekabete ilişkin taleplerinin mevcut olayda vuku bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde.

BBEB yarışma programının ve formatının ... vasfına sahip olmadığını, FSEK korumasından yararlanamayacağını, “özgünlük" şartını taşımadığını, programın orijinal olmadığını, Alman SAT1 televizyon kanalında 16.07.2010 tarihinde yayınlanan “Mein Mann Kann/My Man ...” adlı orijinal ve özgün aslının bu özgün asıldan lisanslanarak 18.09.2011 tarihinde ilk yayını gerçekleşen Danimarka My Man ... versiyonu başta olmak üzere sayısız ülke versiyonunun bir taklidi olduğunu, dava konusu “...” programının Alman menşeli “My Man ...” isimli televizyon yanşma programı formatının lisanslı Türkiye uyarlaması olduğunu,

müvekkilinin ilgili formatı uluslararası dağıtım ve lisanslama haklarının sahibi olan RedArrow Intematiodal GmbH ile “Mein Marnı Kann” (“My Man ...”) formatının Türkiye’de yerel versiyon olarak prodüksiyonu yapılarak yayınlanması amacıyla 03.04.2017 tarihli format sözleşmesi kapsamında hazırladığını, “..." markasının müvekkili adına tescilli olduğunu ve BBEB programının sloganı olmadığını, BBEB programına ait olduğu iddia edilen müvekkili ...’a ait sunum cümlelerinin BBEB programının sloganı olmadığını, davacılar tarafından dosyaya sunulan her iki sözleşmenin de son bulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu davacıya ait BBEB isimli yarışma program formatı ile davalılarca yayın ve yapımı gerçekleştirilen YA isimli yarışma formatlarının ayrı ayrı hususiyet içeren program formatları oldukları ve FSEK kapsamında ... korumasından faydalanmaları gerektiği, YA isimli formatının davacı BBEB formatından kaynaklı FSEK kapsamında düzenlenen haklarını ihlal etmediği gibi haksız rekabet şartlarının da oluşmadığı, esasen temel format üzerindeki hak sahipliğinin MY MAN ... isimli formatı gerçekleştirenin dava dışı şirket olduğu,

ancak davalılar bundan lisans alarak kullanımı yapmış ise de hem davacı hem de davalının bu formattan ayrışarak kendilerine has formatlar oluşturdukları, benzerliklerin tüm yarışma programlarında karşılaşılabilecek unsurlar olduğu, aksi kabulün davacının BBEB formatı üzerindeki hak sahipliğini de sorgulanabilir ... getireceği, sonuç olarak format/... sahipliğinden kaynaklı hakların ihlal edilmediği, buna dayalı taleplerin dinlenilemeyeceği, benzer nitelikte birçok programın lisanslı ya da lisansız olarak yayınlandığı tespitleri ve format farklılığına ilişkin tespitler dikkate alındığında haksız rekabet şartlarının oluşmadığı,

bu yöndeki taleplerin dinlenilemeyeceği, sözleşmeye aykırılığa dayalı talepler yönünden davalılara ilişkin sözleşme hükümlerinin çalışma hak ve özgürlüğünü sınırsız kısıtladıkları, sözleşme içeriklerinden yasaklanan hususların net olarak anlaşılmadığı, format metni bulunmadığı dikkate alındığında sunucu yönünden şahsına has sunumun kısıtlanmasının, diğer davalılar yönünden de belirsiz yasaklama getirilmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 27. maddesine aykırı olduğu,

bir an için sözleşme hükümleri geçerli kabul edilse dahi ... sahipliğine ve haksız rekabete ilişkin kabuller dikkate alındığında davalıların sözleşmeye aykırılık teşkil eden iş ve eylemlerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, cezai şart, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.