Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4634 K.2025/3455

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 23.03.2017 tarihinde davalının ve BNP Paribas Finansal Kiralama A.Ş.'nin taraf olduğu sözleşme uyarınca 2017 model Biçerdöver satın aldığını, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen bu biçerdöverin çeşitli tarihlerde toplamda 14 adet büyük arızasının oluştuğunu, müvekkilin aracı sıfır kilometre olarak satın aldığını, imalattan olduğunu düşündüğü hatalar sebebiyle yaklaşık 45 gün boyunca işletemediğini, bu nedenle müvekkilinin ticari olarak büyük bir kârdan mahrum kaldığını, borçlarını ödeyemez duruma geldiğini,

müvekkilinin davalıya 05.09.2017 tarihli ihtarnamesi ile yaptığı başvuru neticesinde, davalı tarafından 14.09.

2017 tarihli cevabi ihtarname ile taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek ayıplı aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve aracın çalışmadığı süredeki kâr kaybının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiş, 02.06.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; davadaki maddi tazminat taleplerini 1.000,00 TL'den 31.500,00 TL‘ye yükselterek tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; aracın maliki olmayan davalının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, muvafakatnamenin yeterli olmadığını, ayıp ihbarının yapılmadığını, garanti sözleşmesinin 4. maddesine göre üründe bir hata görüldüğünde bu durumun en geç 3 gün içinde yazılı olarak ürünü satın aldığı yetkili satıcıya bildirilmesi gerektiğini, geç bildirilen hata iddialarının garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 223. maddesi uyarınca, alıcının malda bir ayıp olduğu iddiası var ise bu durumu derhal satıcıya ihbar etmesi gerektiği,

aksi takdirde satılan malı ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılacağının düzenlendiğini, davalının dava konusu biçerdöverin satıcısı veya imalatçısı olmadığını, dava konusu biçerdöverde ayıp bulunmadığını, davaya konu biçerdöverin motor ve diğer aksamında oluşan arızaların biçerdöverin hatalı üretiminden değil, davacının biçerdövere takmaması gereken saman makinesinin biçerdövere takılmasından kaynaklandığının tespit edildiğini, motor ve diğer akşamlarda oluşan kırıkların kullanıcının Garanti ve Bakım Kitapçığına aykırı olarak saman makinesi montajından, bir diğer ifade ile üretimden değil biçerdöverde yapılan değişiklik,

modifikasyondan ve eklemelerden kaynaklandığını, bu arızalardan müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, garanti sözleşmesinin 2. maddesi incelendiğinde, garanti yükümlülüğünün sadece ücretsiz tamir yükümlülüğü şeklinde olduğunu, davacının arıza halinde bedel iadesi ve araç değişimi istenemeyeceğinin açıkça görüleceğini, davaya konu biçerdöverin yaklaşık 1 yıldır davacı tarafından kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konu malın ayıpsız misli ile değiştirilmesine yönelik talebinin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının tazminat talebinin kabulü ile 31.500,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu biçerdöverin davacı tarafından, dava dışı BNP Finansal Kiralama A.Ş.'den finansal kiralama sözleşmesi ile kiralandığı, finansal kiralama sözleşmesinin 4/c bendi kapsamında, kiralayan şirketin davacıya, biçerdöverdeki ayıptan ötürü satıcıya dava açma hususunda muvafakat ettiği, davacını aktif husumet eksikliğinin bulunmadığı, dava konusu biçerdöverin dava açıldıktan sonra çıkan yangın nedeniyle tamamen yandığı, sigorta bedelinin sigorta şirketinden tahsil edildiği, bu nedenle misli ile değişim talebinin konusuz kaldığı,

davaya aracın işletilemediği süre içerisinde oluşan kazanç kaybı istemi yönünden devam edildiği, dosya arasına alınan hasar dosyası içeriğinden davacının poliçe kapsamında 88.831,00 euro sigorta bedelini tahsil ettiği, dosyaya mübrez servis kayıtları kapsamından dava konusu biçerdöverin 30.04.2017 tarihi ile 02.08.2017 tarihleri arasında toplam 14 kez arızalandığı, yetkili servise götürülerek arızaların garanti kapsamında giderildiği,

davacının her arızada yetkili servise başvurması karşısında ayıp ihbarının gerçekleştiği, mahkemece makine mühendisi bilirkişiden alınan ilk kök ve ek rapor ile son bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlardaki teknik tespitlerin birbirleri ile uyumlu, neredeyse aynı oldukları, buna göre teknik bilirkişiler tarafından servis kayıtları ve garanti belgesi de incelenerek yapılan tespitler neticesinde, aracın toplam on dört kez çeşitli sepeplerle arıza verdiği, klima ikaz müşiri arızası dışındaki tüm arızaların önemli arızalar oldukları, bu arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığına dair delil bulunmadığı,

buna göre araçta meydana gelen arızaların kullanımla ortaya çıkan gizli ayıplar oldukları, aracın on dört kez servise gitmiş olması nedeniyle ve servis çıkış tarihleri belli olmamasına rağmen, kimi yedek parçaların başka yerlerden tedarik edildikleri de nazara alındığında, tüm bu arızalar için serviste geçen toplam sürenin kırkbeş gün olduğuna yönelik davacı iddiasının delillerle uyumlu olduğu, kaldı ki tüm bu arızalar için toplam makul onarım süresinin de kırkbeş gün olarak kabul edilebileceğinin tespit edildiği,

tazminat talebinin esasen TBK'nın 227/2 hükmüne dayalı ve seçimlik haklar dışında ayıp nedeniyle uğranılan diğer zararların genel hükümlere göre tazmini istemine ilişkin olduğu, davalı tarafından dava dışı finansal kiralama şirketine dava konusu biçerdöver ile ilgili satış faturası düzenlendiği, davalı yalnızca ithalatçı değil aynı zamanda satım sözleşmesinin tarafı da olduğundan, sorumluluğu yalnızca garanti şartları ile sınırlı olmayıp, TBK'nın satıcının ayıba karşı tekeffül hükümleri çerçevesinde davalıya başvurulabilecek ise de; garanti kapsamının da sözleşmeye dahil olduğu ve tarafları bağladığı,

ayıplı aracın kullanılamaması nedeniyle istenecek kazanç kaybının; ancak garanti şartlarında belirtilen aracın azami serviste kalma süresini aşan zaman dilimleri bakımından istenebileceği, somut olayda; aracın garanti belgesinde, garanti kapsamındaki arızalar için traktörün serviste kalacağı azami tamir süresinin 30 gün olarak belirtildiği, dava konusu traktör on dört kez servise girmiş ise de hiçbirisinde otuz günden fazla serviste kalmadığı,

bu nedenle davacının aracın kullanılamaması nedeniyle uğradığı kazanç kaybını davalıdan talep edemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davacının konusuz kalan misli ile değişim talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, satış sözleşmesine konu biçerdöverin gizli ayıplı olduğu iddiasına dayalı olup, misli ile değiştirilmesi ve biçerdöverin ayıp nedeniyle serviste kaldığı süreler boyunca işletilememesinden ... kazanç kaybının tespiti ve tahsili istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.