Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4909 K.2025/3226

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu buluşun gerek yurt içinde gerekse yurt dışında uzun yıllardır piyasaya sunulduğunun anlaşıldığını, davalı tarafın tasarımına önemli bir fiziksel ve görsel özellik kazandıramadığını, bu nedenle ilgilenmiş bir kullanıcının farklı bir tasarım olarak kabul etmesinin mümkün olmadığını, her ne kadar Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olsa da yenilik ve ayırt edicilik kriterine sahip olmadığını, tasarımın çok önceden birçok firma tarafından piyasaya sunulduğunu, sunulan ürünlerin davalının ürünüyle birebir aynı olması nedeniyle tescilin haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek 2012/04144 tescil numaralı, yatak başlıklı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; aynı konuda daha önce dava açıldığını, reddedildiğini, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket vekilince davalının 2012/04144 tescilli yatak tasarımının 2007/00925, D0657156, D0663968 US 744999 A ve US 20544417 A tescilli patentler karşısında yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmaması nedeniyle hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ilişkin işbu dava açılmış ise de, yapılan yargılamada koruma altında bulunan 2012/04144 numaralı tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği taşıdığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının da delilleri arasında olan dava dışı Planet Entegre Yatak Mobilya A.Ş. tarafından aynı nedenlere dayalı açılan Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/161 E., 2023/376 K. sayılı (kaldırma öncesi 2019/302 E.) dosyasında, Dairenin 2021/929 E., 2022/510 K. sayılı kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılamada, dosyaya dava dışı Planet Entegre Yatak Mobilya A.Ş. tarafından sunulan dava dışı şirkete ait 2011 tarihli kataloğun 201. sayfasındaki “...

3 KATLI YATAK” ile davalı adına tescilli 2012/04144-1 Yatak numaralı tasarımın karşılaştırılması sonucu düzenlenen 24.10.2022 tarihli rapor ile tarihsiz ek raporda, iki üründe de yer alan renkli fitil/dikiş hattı kullanımı ile ortaya çıkan görsel çizginin katlı ve açık pozisyonlarda sunulan mesnet görsellerle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılabilecek seviyede benzer olduğunun tespit edildiği, kataloğun ise içerik sistematiği ve yapısının yeni üretilmiş olmadığını düşündürdüğü yönünde görüş bildirdikleri, Mahkemece tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddedildiği,

Planet Entegre Yatak Mobilya A.Ş. tarafından katalog asıllarının dosyaya sunulması, kataloglara ait kataloğu basan firma tarafından tanzim edilen faturaların da dosyaya sunulması ve anılan faturaların da 2011 yılına ait olması nazara alındığında, dava dışı Planet Entegre Yatak Mobilya A.Ş.’nin “MELO 3 KATLI YATAK” isimli tasarımının davalının tescilli tasarımından önce satışa sunulduğu, davalının davaya konu 2012/04144 -1 Yatak numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını içermediği, hükümsüzlük hâllerinin oluştuğu, anılan dosyadaki raporlara karşı dosya davalısının savunma hakkını kullandığı ve itirazlarının değerlendirildiği,

ayrıca davalının anılan dosyayı delil olarak da bildirdiği nazara alındığında davalının davaya konu 2012/04144 -1 Yatak numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını içermediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2012/ 04144-1 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince, Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/161 E., 2023/376 K. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporları ve dosyaya sunulan deliller çerçevesinde davacının istinaf başvurusu kabul edilerek İlk Derece Mahkemesinin redde dair kararı kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/161 E., 2023/376 K. sayılı dava dosyasında verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 07.05.2025 tarihli,

2024/4914 E. ve 2025/3167 K. sayılı ilamı ile "...Mahkemece davacı tarafından ibraz edilen ve 2011 yılında piyasaya sunulduğu iddia edilen kataloglardaki "Melo üç katlı yatak" ile davalı tasarımı karşılaştırıldığında davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsuru taşımadığı gerekçesiyle dava kabul edilmiştir.

İlgili katalogların arkasında 2011 yılında basıldığı kayıtlı ise de davalı tarafından bu katalogların sonradan üretilmiş olabileceği yönünde itiraz edilmiş olmakla bu hususun araştırılması gerekmektedir. Davacı tarafça katalog basımına ait iki adet fatura ibraz edilmiş olup kataloglarda basım yapan firmanın ismi geçmediğinden bu faturaların da ilgili katalogların basımına ait olduğu anlaşılamamaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 221. maddesi “Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise, bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır.

Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir.” şeklindedir.

Bu kapsamda Mahkemece davacı tarafından sunulan faturaları düzenleyen firmalar ile yazışma yapılarak, gerekirse fatura ve kataloglar da bu firmalara gönderilerek, ilgili katalogların firmaları tarafından 2011 yılında basılıp basılmadığının, var ise bu işe ilişkin sözleşme, iş emri, faturaların ve katalog suretlerinin Mahkemeye gönderilmesinin istenilmesi, yazılacak müzekkerelerde HMK'nın belirtilen madde metnine de yer verilmesi,

bu araştırmalar ve taraflarca bu hususta sunulan ve sunulacak tüm belgeler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin yukarıda anılan ilamında açıklandığı şekilde, Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/161 E., 2023/376 K. sayılı dosyasında davacı tarafından sunulan faturaları düzenleyen firmalar ile yazışma yapılarak, gerekirse fatura ve kataloglar da bu firmalara gönderilerek, ilgili katalogların firmaları tarafından 2011 yılında basılıp basılmadığının, var ise bu işe ilişkin sözleşme, iş emri, faturaların ve katalog suretlerinin Mahkemeye gönderilmesinin istenilmesi,

yazılacak müzekkerelerde HMK'nın 221 madde hükmüne yer verilmesi ya da Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından bozma ilamına uygun yapılacak yazışma sonucunun eldeki dava dosyasına kazandırılması, bu araştırmalar ve taraflarca bu hususta sunulan ve sunulacak tüm belgeler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.