Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5055 K.2025/3204

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVA VE KARŞI DAVALARA CEVAP

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; davalı ...'nin tasarımcısı ... olarak bildirilen 2018/05104 tescil numaralı “Beton Dağıtım ve Dökme Makinesi “isimli tasarımı Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil ettirdiğini, ancak bu makinenin eskiden beri inşaat ve yapı sektöründe kullanıldığını, 2018/05104 tescil numaralı tasarımın tescil şartlarını taşımadığını, Türkiye’de ve Dünyada çok yaygın olarak kullanıldığını, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını,

ayrıca davalı tarafından youtube.com/watch?v=YIWidcU0Y2g uzantılı internet sitesinde de 12.04.2016 tarihinde birebir aynı tasarıma sahip makinenin tanıtımının yapıldığını, yeni ve ayırt edici hiçbir bilimsel, işlevsel özellik taşımayan tasarımın, yeni ve özgün olmaması, harcıalem olması nedeniyle davalıya ait 2018/05104 tescil numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, davanın TÜRKPATENT'e ihbar edilmesini talep etmiş, karşı davalara cevabında; karşı davaların reddini istemiştir.

II. ASIL VE BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP İLE KARŞI DAVA

Asıl ve birleşen davada davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçelerinde; müvekkilinin ana faaliyet alanının hidrolik-mekanik beton dağıtıcılar ve beton sevk elemanları olduğunu, Türkiye’de beton dağıtıcı makine ve ekipmanlarını üreten ilk şirket olup, bu makine ve ekipmanların tasarımlarının davalı-karşı davacıya ait olduğunu, dava konusu 2018/05104 tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin mevcut olduğunu, davacı-karşı davalının dilekçesinde belirttiği “DRP 06 TR MİNİ BOOM” isimli makinenin tasarımının tescilli olmadığını, dava konusu tasarımla benzer olmadığını,

davacı-karşı davalının kötü niyetli olduğunu, davalı-karşı davacıya gelen uyarılar sonucunda https://www.youtube.com/watch?v=O BTR09mmBO, https://twitter.com/ROYALMAKİNE, https://instagram.com/royalmakine?igshid= 1p4p=mcy725j8 adresli internet sitelerinde davacı-karşı davalı tarafça kendilerine ait tasarımın taklit edildiğini tespit ettiklerini, davacı-karşı davalı şirketin yetkilisi ... ’ın 17.09.2007-31.03.2009 ve 01.10.2009-26.03.2010 tarihleri arasında davalı-karşı davacı şirkette makine mühendisi, ...

Hacıoğlu'nun ise 27.03.2008-31.08.2009 tarihleri arasında teknik ressam olarak çalıştıklarını, daha sonra davacı-karşı davalı şirketi kurarak aynı alanda faaliyete başladıklarını, bu nedenle davalı-karşı davacıya ait makinenin tüm teknik bilgilerine sahip olduklarını, “ROYAL MAC” işletme adı altında ve “ROYAL HC12” ismiyle aynı ürünün üretimini ve satışını yaptıklarını, davalı-karşı davacıya ait tasarımın “BOOM BMDH 12P” adıyla tescil edildiğini, davacı-karşı davalının tecavüzünün Noter vasıtasıyla e-tespit tutanaklarıyla tespit edildiğini,

İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/143 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun eksik, yanlı, çelişkili ve gerçeklerden uzak ve yoksun olduğunu, sadece karşı tarafça yapılan çizimler üzerinden inceleme yapıldığını, kendi delillerinin dikkate alınmadığını belirterek, davacı-karşı davalı tarafından açılan davanın tümden reddi ve karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalının tecavüzünün tespitine, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

üretilen taklit ürüne, üretilen taklit ürünü üretmeye yarayan her türlü araç-gerece, kalıplara, her türlü broşür ve kataloglara, çizimlere el konulmasına ve bunların imhasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-karşı davacıya ait ürünün davacı-karşı davalıya ait tasarım ile benzer olup olmadığına dair yapılan incelemede; davalı-karşı davacıya ait tescilli tasarımın görsellerinin, tasarıma konu ürünün farklı kullanım senaryolarına göre geldiği şekilleri gösterdiği, beton dökme ve dağıtma makinesinin hareketli palet tekerlek ve dört kollu örümcek ayağa sahip olup, sistemi oluşturan öğelerin biçim, oran, yüzey özellikleri ve birbirleri ile ilişkileri sayesinde farklılaştığı ve ayırt edici nitelik kazandığı,

davalı/karşı davacı tarafa ait 2018/05104 numaralı tasarım ile davacı-karşı davalıya ait "ROYAL HC12" isimli makinenin palet/ayak ve hareketli kol sistemlerinin çalışma mantıklarının benzer, yüzey özellikleri ve biçimlerinin farklı olduğu, karşılaştırılan tasarımlarda palet/ayak sistemi üzerinde yer alan gövdelerin açık olarak tasarlanmış olup, hareketli kol arkasında yer alan platformların biçimleri ve arkasında yer alan eklentilerin farklı oldukları, gövdeden çıkan kol sistemlerinin yapılarının yüzey özelliklerinin farklı, gövde ile ilişkilerinin benzer olduklarının görüldüğü,

hareketli kol sisteminin palet ayak sisteminden yükseltilerek kullanılmasını sağlayan öğenin yerleşiminin benzer, biçim ve yüzey özeliklerinin birbirinden farklı olduğunun görüldüğü, tasarımlar arasında yer alan benzerliğin, ürünün işlevini yerine getirebilmesi için zorunlu olarak üzerinde bulunan hareketli kol ve örümcek ayak gibi öğelerin fonksiyonel sıralanmasından oluşan genel morfolojik bir benzerlik olduğunun tespit edildiği,

bu benzerliğin aynı işlevi yerine getiren ürünlerin tamamında mevcut olup, incelenen ürünün bir iş makinesi olma özelliğinde, bütünü oluşturan öğelerin birbirlerinden farklı biçim ve yüzey özelliklerinde olduklarının görüldüğü, dava konusu ürünle ilgili tasarımcının seçenek özgürlüğünün dar olduğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda davalı/karşı davacı tarafa ait 2018/05104 numaralı tescili ile davacı-karşı davalıya ait "ROYAL HC12" isimli makine arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,

bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına dair görüş bildirildiği, bilirkişi raporlarının ürün görsellerini de içermesi nedeniyle denetime uygun ve hükme esas alınabilecek yeterlilikte oldukları, dolayısıyla asıl ve birleşen davada davacı-karşı davalıların davalı-karşı davacıya ait 2018 05104 tescil numaralı tasarıma tecavüz etmedikleri gerekçesiyle asıl ve birleşen dava ile karşı davaların reddine karar verilmiş, hüküm, tüm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-karşı davacı adına kayıtlı 2018/05104 tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin devam ettiği, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, asıl ve birleşen davadaki karşı davalarda ise; davacı-karşı davalılara ait ürünün davalı-karşı davacı ... adına tescilli 2018/05104 tescil numaralı endüstriyel tasarımın koruma kapsamında kalmadığının mahkemece aldırılan her iki bilirkişi raporu ve delil tespit dosyasında da belirlenmiş olduğu,

dolayısıyla mahkemece asıl ve birleşen davalar ile karşı davaların reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, tüm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava; davalı-karşı davacı-birleşen davalı adına tescilli 2018/05104 tescil numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığı iddiası ile açılan hükümsüzlük davası olup, karşı davalar ise; davalı-karşı davacı-birleşen davalı adına tescilli 2018/05104 tescil numaralı tasarımın davacı-karşı davalı-birleşen davacılar tarafından taklit edilmesi nedeniyle meydana geldiği iddia edilen tecavüzün tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.