Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5173 K.2025/3364

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin müşterilerinin yüklerinin Türkiye-İtalya, İtalya-Türkiye arası taşınması işinin müvekkili tarafından organize edildiğini, taşıma hizmeti kapsamında davalıya kesilen toplam 14.062,53 euro tutarlı fatura bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek 14.062,53 euronun işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günü kur üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Emtiaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi'nin (CMR Konvansiyonu) 32/1. maddesi gereği davaya konu alacakların zamanaşımı süresi bir yıl olup talebin zamanaşımına uğradığını, davacının taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, davaya konu faturaların alacağın varlığına delil teşkil etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 31.08.2021 tarihli olduğu, CMR Konvansiyonu'nun 32/1. maddesi uyarınca zamanaşımının bu tarihten itibaren üç ay sonra 03.11.2021 tarihinde işlemeye başladığı ve 03.11.2022 tarihinde dolduğu, bu tarih öncesinde davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine karşı açılan itirazın iptali davasının, takipte yabancı para alacağının TL cinsinden değerinin gösterilmesi nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca özel dava şartı yokluğundan usulden reddedildiği,

dolayısıyla bu takibin zamanaşımını kesmeyeceği, dava tarihi olan 22.09.2023 tarihi itibariyle bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımından reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında yazılı bir taşıma sözleşmesi bulunmadığı, ancak davacının alacağını dayandırdığı faturaların tamamının 31.08.2021 tarihli olduğu, CMR Konvansiyonu'nun 32/1-c bendi uyarınca zamanaşımı süresinin 01.12.2021 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı ve 01.12.2022 tarihinde bir yıllık sürenin dolacağı, Türk Borçlar Kanunu'nun 154. maddesi uyarınca alacaklının talebini dava veya def'i yoluyla mahkemeye veya hakem önünde ileri sürmesi,

yahut icra takibine konu etmesi hallerinde zamanaşımı süresinin kesileceği, somut olayda davacının davalı aleyhine 06.09.2022 tarihinde ilamsız takip başlattığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, ... takibe karşı davacı tarafından Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 23.01.2023 tarihinde itirazın iptali davası açıldığı, mahkemece 22.06.2023 tarihinde, itirazın iptali davasının, usulüne uygun bir takip bulunmaması nedeniyle özel dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verildiği,

bu kararın kesinleşmesi akabinde davacının 22.09.2023 tarihinde eldeki alacak davasını ikâme ettiği, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin istinaf edilmeksizin kesinleşmiş kararı ile davacının davalı aleyhine başlatmış olduğu Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2022/21505 E. sayılı takibinin usulüne uygun olmadığı, bu takibin zamanaşımını kesmeyeceği, mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı,

ancak alacak davasının zamanaşımından reddi halinde kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına dava değeri üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesine göre nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde mahkemece bu husus nazara alınmaksızın davalı yararına maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi yerinde olmadığı, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına nispi vekâlet ücreti takdirine karar vermek gerektiğinden yeniden hüküm kurulduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmasına, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, uluslararası karayolu taşımasından ... fatura alacağının tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.