Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5385 K.2025/3628

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirket ile davalı arasında 28.02.2018 tarihli sözleşme imzalandığını ve müvekkilinin 380.000,00 TL bedelli "... Koleji ...

Kampüs Projesi" inşaatının sulu yangın söndürme tesisatını sözleşme şartlarına, yapı ruhsatı ve projelerine uygun olarak yapıp davalı şirkete teslim ettiğini, müvekkili şirketin yaptığı fazla imalat nedeniyle davalı şirket hakkında Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/328 E. sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığını,

anılan işin başında bu sözleşme gereğince davalı Şirkete müvekkilileri tarafından keşide edilip teminat olarak verilen 26.02.2018 tanzim tarihli 380.000,00 TL bedelli bononun geri verilmediği gibi bu bonoya dayalı olarak davalı Şirket tarafından müvekkilleri hakkında Antalya 11. İcra Müdürlüğü’nün 2018/9255 E. sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalı Şirket yetkilileri hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan yapılan şikayetin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/31403 soruşturma numaralı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, yapılan bu takip nedeniyle müvekkilinin mal, hak ve alacaklarına hacizler konulduğunu,

müvekkili Şirketin daha önce imzaladığı sözleşmelerin muhataplarınca bu sebeple feshedildiğini ve müvekkillerinin ticari itibar ve müşteri kaybına sebep olunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle, müvekkillerinin Antalya 11. İcra Müdürlüğü'nün 2018/9255 E. sayılı takip dosyasından ve söz konusu takip dosyasının dayanağı olan 26.02.2018 tanzim ve 30.06.2018 vade tarihli, 380.000,00 TL bedelli bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle tazminata; müvekkillerinden ...'ın dava dışı ...

İnşaat Tur. San. ve Tic.

A.Ş.'den olan 50.000,00 TL alacağının davaya konu icra dosyasından tahsil edildiği 05.10.2018 tarihinden itibaren işleyen ve işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istirdadı ile davacı ...'a ödenmesine, müvekkillerinin ticari işlerinde kullandıkları araçların haksız yere muhafaza altına alınması sebebiyle şimdilik 21.240,00 TL araç kiralama bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete ödenmesine,

müvekkili şirketin tarafı olduğu sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle uğradığı kar kaybı için şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminatın işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkillerinin maruz kaldığı nakit sıkıntısı sebebiyle bir taşınmazını değerinin altında bir bedelle satmak zorunda kalmasından dolayı şimdilik 15.000,00 TL maddi zararın 17.08.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle 140.000,00 TL’nin devir tarihi olan 01.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile ...'a ödenmesine,

davacı şirketin haksız icra takibi ve haciz işlemleri sebebiyle uğradığı ticari itibar kaybından kaynaklanan zararlarına karşılık 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak ticari avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, haksız icra takibi ve haciz işlemleri nedeniyle müvekkillerinden ...'ın maruz kaldığı 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı şirketten tahsili ile birlikte ...'a ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu bononun teminat olarak verildiği iddiasına kabul etmediklerini, aralarındaki sözleşmenin davacının iddiasının aksine 28.02.2018 tarihli sözleşme değil 31.01.2018 tarihli sözleşme olduğunu, davacının müvekkilinden tazminini talep ettiği zararlardan sorumlu tutulamayacağını, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 201. maddesine göre senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan tüm hukuki işlemlerin yazılı delille ispatlanması gerektiği, dava konusu 380.000,00 TL bedelli bononun teminat senedi olduğu iddiasının ispat yükü üzerine düşen davacı tarafça yazılı bir delille ispatlanmadığı,

davacının dayandığı 28.02.2018 tarihli sözleşmede bu senetten bahsedilmediği gibi senet üzerinde de teminat senedi olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalı şirket yetkilileri hakkında bedelsiz senedi işleme koymak suçundan yapılan şikayet üzerine yürütülen soruşturma sonunda da bu iddianın yazılı delille ispatlanmadığı gerekçesiyle verilen takipsizlik kararının kesinleştiği,

her iki tarafın usulüne uygun olarak tutulan ve sahibi lehine delil olma niteliği bulunan ticari defterlerinden davacı defterlerinde bu senedin teminat senedi olduğunun kayıtlı olmasına rağmen davalı defterlerinde senede ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın ve verilmiş bir tedbir kararı olmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, menfi tespit davasına konu bononun taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı için düzenlendiğine ilişkin ayrıca yazılı bir delil sunulmadığı ve bu hususun davalı tarafça da kabul edilmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bonoya dayalı takipte ve dayanak bonodan borçlu olunmadığının tespiti ile istirdat ve bu takip nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve davacı ...'ın avalisti olduğu bono nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 702/2 hükmü gereğince senet metni dışında bir sebeple borçlu olmadığını ileri süremeyecek olmasına ve dava konusu bononun teminat olduğu iddiasına da dayanamayacak olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.