Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5419 K.2025/4972

Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/42 E. sayılı dosyasında

HÜKÜM

Asıl davanın kısmen kabulü, birleşen davaların kabulü

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı ve asıl ve birleşen davada davalı şirket vekillerince, duruşma istemsiz olarak ise birleşen 2005/307 E. sayılı dosyada davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 08.07.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp

hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Avukat ..., asıl ve birleşen davalarda davalı şirket vekili Avukat ..., asıl davada davalı ... vekili Avukat ..., asıl davada davalı ... vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... Gıda Ltd. Şti. arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin mal satışlarını nakit ya da bloke çekler vasıtası ile gerçekleştirdiğini, davalı ...

Gıda'nın aslında karşılığı olmayan çeklerine dahi bloke kaşesi verilmek ve hesapta çek karşılığı olmasa bile davalı Banka Şube Müdürü ...'ın talimatı ile ödeme yapmak suretiyle müvekkilinin güvenini sağladığını, davalıların el ve işbirliği içinde müvekkilinden alınan mallara karşılık sahte bloke çek vererek dolandırıcılık fiilini işlediklerini, davalı bankanın hem adam çalıştıranın 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 55. maddesinden kaynaklanan sorumluluğu bulunduğunu hem de asli olarak gerçek bloke kaşesi bulunan 809 no.lu 56.498,20 TL'lik çeke karşılıksız kaşesi vurduğu için sorumlu olduğunu,

olay nedeniyle müvekkilinin yapılan tahsilatlar mahsup edildikten sonra hala 2.213.314,76 TL zararının bulunduğunu belirterek bu zararın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/307 E. sayılı dosyasında davacı vekili, müvekkiline davalı ... Gıda tarafından verilen müvekkili lehine blokeli 56.498,00 TL bedelli çek hakkındaki ödemeden men talimatının kaldırılarak çekin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/42 E. sayılı dosyasında davacı vekili, davalı ...

Gıda şirketinin müvekkilinden mal satın aldığını, şirket sahibinin suç teşkil eden eylemleri nedeniyle müvekkilinin 2.000.000,00 TL'yi aşkın zararının bulunduğunu, davalı şirket yetkili hakkında Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkeme'sinin 2005/261 E. sayılı dosyası üzerinden açılan kamu davasının devam ettiğini ve davalı şirket gerçek sahibi diğer davalının tutuklu olarak yargılandığını, müvekkilinden alınan malların davalı şirket gerçek sahibi diğer davalı tarafından nakte çevrilerek kendi malvarlığına katıldığını, davalı şirketin bir aracı olarak kullanıldığını, davalı ...'nun davalı şirket hisselerini muvazaalı olarak devrettiğini,

müvekkilinin uğramış olduğu zararın 808.000,00 TL'sinin tahsili için davalılar aleyhine giriştiği icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ederek takibin durmasına neden olduklarını ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından blokeli çeklerin teyit alındığı idiasının doğru olmadığını, teyitli çekler takas odası marifetiyle ödendiğinden müvekkili bankanın çek yaprağının arkasındaki bloke kaydının gerçek olup olmadığını bilme şansı olmadığını, müvekkiline yüklenebilcek bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; çeklerin arkasındaki sahte bloke kaydının kendisi tarafından yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 3.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

4.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. 5.Birleşen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/307 E. sayılı dosyasında davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu çek arkasına bloke şerhini vermiş olmasının müvekkilini diğer çek borçluları ile aynı nitelikte borçlu yapmadığını, çeki keşide eden diğer davalı Şirket yetkilisinin çekin elinden rızası hilafına çıktığına dair ödemeden men talimatı vermesi üzerine dava konusu çekin ödenmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

6.Birleşen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/307 E. sayılı dosyasında davalı ... Gıda Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

7.Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/42 E. sayılı dosyasında Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirket hisselerini devrettiğini, müvekkilinin döneminde alınan mal bedellerinin ödendiğini, müvekkilinin davalıya karşı yapmış olduğu haksız bir fiiil bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

8.Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/42 E. sayılı dosyasında davalı ... Gıda Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre,

Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2005/261 E. sayılı dosyasında dinlenilen davalı sanık beyanları ve tanık anlatımları bir arada değerlendirildiğinde, somut olayda davalılardan ...'ın sahte blokeli çeklerin satış elemanlarına kendisi tarafından verildiğine yönelik bir ikrarda bulunmuş olması nedeniyle yine davalılardan ...'nun sahte blokeli çeklerden 10’unu kendisinin imzaladığına

yönelik ikrarda bulunmuş olması nedeniyle davacı şirketin iddiasını ispat yükünden kurtulduğu, davalıların bu ikrarına eklediği vakıayı ispat yükü altına girdiği, tanık anlatımları ile dava konusu çeklerin arkasında yer alan sahte bloke kayıtlarının oluşturulması

ve kullanılmasına ... ve ...’nun iştirak ettiği, davalılardan ...’ın,

dava konusu çeklerin arkasında yer alan sahte bloke kayıtlarının oluşturulması ve

kullanılmasına yönelik bir ikrarı olmadığı, dava

konusu sahte blokeli çeklerin varlığını bildiği ancak bu çeklerin oluşturulması ve

kullanılmasına doğrudan katkıda bulunmadığı, bu kapsamda davalılar ... ve ..

... davalı ... Gıda tarafından davacı firmaya karşı

yapılan haksız fiil niteliğindeki dolandırıcılığa fiilen iştirak ettiği ve bu kişilerin davacı şirketin bilirkişi raporu ile belirlenen 2.213.514,76 TL uğramış olduğu zararın tamamından müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar davacı şirket davalı bankanın sorumluluğunu hem haksız fiil hem de adam çalıştıranın kusursuz sorumluluğuna dayandırmışsa da davalı bankanın sorumluluğunun diğer davalı ...’ın sorumluluğuna bağlı olup dosya kapsamından davalı ...’ın sorumlu olmadığı

durumda davalı bankanın da sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla asıl davada davalı ... ve davalı banka yönünden davanın reddi gerektiği, birleşen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/307 E. sayılı dosyası yönünden; davalılar ... Gıda Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...

T.A.Ş. hakkında, karşılıksız kalan 27.02.2005 keşide tarihli, 809 no.lu 56.498,40 TL tutarlı bloke şerhli çekten dolayı, çek bedeli tutarı üzerinden açılan davada; davaya konu 809 no.lu 56.498,40 TL tutarlı bloke şerhli çekten dolayı, dava konusu çeke bloke kaydı vermiş olan bankanın çek keşidecisinin ödemeden men talimatına dayanarak çeki ödemeden kaçınamayacağından davalılar ... Gıda Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...

T.A.Ş.’nin söz konusu 56.498,40 TL tutarlı bloke şerhli çekin ibraz tarihi olan 27.02.2005 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğu, Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/42 E. sayılı dosyası yönünden; davaya konu sahte bloke şerhli 6 adet çekten kaynaklanan 808.000,00 TL’lık tutar 2019/616 E. sayılı dosyası ile de alacak davası olarak talep edilmiş olunduğundan, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davacı firmanın davalılardan; ...

Gıda Oto. San. Tic. Ltd. Şti. asıl borçlu olarak söz konusu tutarın tamamından sorumlu oldukları gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 2.213.514,76 TL'nin davalılar ... Gıda Oto. San. Tic. Ltd.

Şti., .. .., ...'ndan 22.02.2005 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine, davalı ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine, birleşen davaların kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl davada davacı vekili, birleşen 2005/307 E. sayılı davada banka vekili ve asıl ve birleşen davalarda davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava alacak, diğer birleşen dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davacı vekili, birleşen 2005/307 E. sayılı davada banka vekili ve asıl ve birleşen davalarda davalı şirket vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.