Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5731 K.2025/3664

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan 750.000,00 TL bedelle, ... parça iş makinesi satın almış olup bedelini ödediğini, davalıya herhangi bir borcu bulunmamasına rağmen dışarıdan üçüncü kişilerin davalı şirketten alacaklarını tahsil amacıyla müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderdiğini, müvekkilinin davalı şirket tarafından düzenlenen 26.11.2012 tarihli, 24531 numaralı 750.000,00 TL bedelli fatura karşılığı davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, zira 12.11.2012 tarihli imzalı protokolde de bedelin davalı tarafından elden alındığının yazılı olduğunu, üçüncü kişilerin davalıdan alacaklarını,

şirketten tahsil edemedikleri için müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderdiğini, oysaki davalıya borçlu olmadıklarını, başlatılan takip ve dava konusu ve dava dilekçesinin bile aynı olduğunu, sadece meblağlar ve davacı alacaklının değiştirildiğini, ortada faal olmayan bir şirket üzerinden 3. kişilere senet düzenleme yetkisi olmayan kişilerce senet düzenlenmek sureti ile borçlu ...'nin borçlandırılarak ortada olmayan ve hiçbir defterde kaydı bulunmayan dava konu fatura bahane edilerek müvekkilinin asılsız borçlara ortak edilmeye çalışıldığını belirterek davalı tarafından düzenlenen 26.11.2012 tarihli,

24531 numaralı 750.000,00 TL bedelli faturaya istinaden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğe çıkarılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Malatya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/72 E. sayılı dosyasında 3. şahıs olarak açmış olduğu davanın reddine karar verilmesi ve akabinde iade-i muhakeme talebinin reddedilmesi üzerine davalı şirket tarafından düzenlenen 26.11.2012 tarihli, 24531 numaralı 750.000,00 TL bedelli faturaya istinaden borçlu olmadığının tespiti talebiyle eldeki davayı açmış olup dosya kapsamından 26.11.2012 tarihli, 24531 numaralı, 750.000,00 TL bedelli faturadan kaynaklı bir takip bulunmadığının anlaşıldığı,

takip öncesi menfi tespit davası için borçlunun borcu olmadığının hemen tespitinde korunmaya değer bir hukuki yarar olması gerektiği, borçlu maddi hukuk bakımından ödemekle yükümlü olmadığı bir alacak talebiyle karşılaşmış ise menfi tespit davası açmakta hukuki yaranının bulunduğu, davalı herhangi bir takip başlatmadığı gibi 2012 yılından bu yana davacıya alacak talebi ile bir ihtarname de keşide etmediği, davacının içinde bulunduğu herhangi bir tehlike ya da hukuki tehdit bulunmadığı, davalı aleyhine menfi tespit davası açmakta güncel hukuki yararı olmadığı,

davacının 3. kişi olarak açmış olduğu menfi tespit davasının reddine karar verilerek kararın kesinleşmesinin güncel bir tehlike olarak nitelenemeyeceği, anılan dosyada istediği sonucu elde edemeyen davacının, eldeki dava ile dava dışı haciz alacaklısına karşı bir sonuç elde etmesi ve kesinleşen kararı etkisiz kılmasının hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasındaki ticari satım protokolü kapsamında düzenlenen fatura uyarınca davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.