Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6540 K.2025/4477

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davacı ...

(TMO) vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 2006/2007 kampanya döneminde kabuklu fındık alımları ile görevlendirildiğini, 2006 yılında alınacak fındığın depolanması için davalı ...'ne (...) ait .../B numaralı deponun bedelsiz olarak tahsis edildiğini, tahsis edilen depoların bakım ve onarımının davalı ...'e ait olduğunu, 11.11.2006 günü çıkan yangında tahsis edilen depo ve deponun içerisinde bulunan fındığın yanması nedeniyle davalı ... yetkilileri hakkında ...

Sulh Ceza Mahkemesi'nde taksirle yangına neden olmaktan dolayı kamu davası açıldığını, davalı ...'in yangından sorumlu olduğunu, davalının sorumlu olduğu yangın nedeniyle 1.635,224 kg fındığın yanarak 5.556.659,09 TL zararın meydana geldiğini, yangından dolayı yapılan giderlerin ise 33.161,60 TL olduğunu, ...'in tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu yangın çıkmasına sebebiyet verdiğini, yangının meydana geldiği depo ve fındık mahsulünün tamamının davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, verdiği ıslah dilekçesiyle toplam 5.361.562,69 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı ...

Sigorta A.Ş. vekili dava dilekçesinde; ...'e ait ...'da bulunan tüm binalar ve depoların müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, yangın sonrası yapılan ekspertiz sonucu bina ve demirbaşlarda meydana gelen zarar miktarının 622.912,01 TL, depolarda bulunan fındıklarda meydana gelen zararın ise 2.994.993,45 TL olduğunun anlaşıldığını, bu tespitler ve sigortalı ile yapılan mutabakat çerçevesinde meydana gelen zarara karşılık olarak 622.912,01 TL ve depolarda bulunan fındıklarda meydana gelen zarara ilişkin olarak ise 2.500.000,00 TL olmak üzere toplamda 3.106.600,00 TL sigorta tazminatı ödendiğini,

yangın hadisesinin ...'in kullandığı bölümde değil birleşen davalının kullandığı bölümünde başladığını, yangının, yetkisiz ve ehil olmayan kişilere yapılan elektrik tesisatından dolayı çıktığını, yangının çıkışındaki sorumluluk ve kusurun birleşen davalıda olduğunu ileri sürerek 3.106.600,00 TL sigorta tazminatının rücuen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; yangından diğer davalı ... yetkililerinin sorumlu olduğunu, kiracı davacı yetkililerinin ise gereken teknik tedbirleri almamaları, yönetmeliğe uygun olmayan malzemelerle ek tesisatları yeterli eğitim ve sertifikaya sahip olmayan kişilere yaptırmaları nedeniyle sorumluluğunun bulunduğunu, depoyu bedelsiz olarak fındık depolamak için kullanan davacının gerekli tüm onarım ve yenilikleri yapması gerektiğini, dolayısıyla ortaya çıkan yangından davacının sorumlu olduğunu, davaya dayanak edilen 'komşuluk mali sorumluluk teminatı''ndan davacının yararlanamayacağını,

poliçedeki düzenleme karşısında davacının ilk önce davalı ...'in kusurunu ve sorumluluğunu kanıtlaması ve zararın ispatının gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacıya bedelsiz tahsis edilen deponun tespit edilecek eksiklikler ve kullanımı engelleyen her türlü arıza ve aksaklıklarının taahhütnamenin 8. maddesi uyarınca davacı tarafından bildirildiği tarihte müvekkili tarafından giderileceğinin taahhüt edildiğini, yangının meydana geldiği tarihten önce böyle bir bildirimde bulunulmadığını, davacı tarafça depo içerisinde müvekkilinin muvafakati ve yıllardan beri olan uygulamalarına ters olacak şekilde depo içerisine sabit projektör takılması suretiyle aydınlatma yaptırıldığını,

bu aydınlatma elemanlarının ve bunları besleyen elektrik kablolarının yangın tehlikesi arz eden bölgelerde kullanıldığını, uygun olmayan malzemeler bulunduğunu, işlerin mesleki formasyona sahip olmayan yetkisiz elektrikçilerce yapıldığını, yangının bundan dolayı meydana gelebileceğinin soruşturma aşamasındaki bilirkişi ve tanık ifadeleri ile açık olduğunu, pürümüz çalışmasının davacı yetkilerinin nezaretinde yapıldığını, yangına maruz kalmış olan fındıkların her ne kadar insan gıdası olmayacak olsa bile yağ olarak kullanılabileceğinin ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/100 D.İş sayılı dosyası ile sabit olduğunu, bunun üzerine söz konusu fındıkların satıldığını ve gelir elde edildiğini, ayrıca davacıya ait deponun sigortalı olmasından dolayı ... Sigorta T.A.Ş. tarafından 228.258,00 TL tazminat ödendiğini, davacının sigorta kapsamındaki zararlarının karşılandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen davada davalı TMO vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; asıl dava dilekçesindeki beyanlarıyla, yangın hadisesinde ...'in %100 kusurlu olduğunu, kendileri açısından bir kusur ve sorumluluğun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl dava bakımından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünün düzenlendiği, ...

Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2007/49 E. sayılı kesinleşen dava dosyasında, yangının pürümüz cihazının dikkatsiz kullanılmasından çıktığının tespit edildiği, sanıkların eylemlerine yönelik kabullerin mahkemeyi bağladığı, asıl davalı ...'in şube müdürü ...'ın asli kusurlu olarak ve TMO çalışanları olan ... ile .. ..'ın tali kusurlu olarak yangına sebebiyet verdikleri, mahkemece alınan heyet raporunda ...

Sulh Ceza Mahkemesi'nin kararı dikkate alınarak yapılan değerlendirme ile asıl davalı ... yetkilisinin olayda asli kusurlu olması ve TMO yetkililerinin yangının önlenmesi ve ürünün muhafazası konusunda tali derecede kusurlu olmaları sebebiyle TMO yetkililerinin yangının çıkmasında %10, ...'in ise %90 kusurunun bulunduğu, asıl davacı TMO'nun çalışanlarının kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olması gerektiğinin belirtildiği,

ilgili raporun kusura yönelik tespitinin, kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı, olayın oluş ve biçimi, tarafların kusurunun değerlendirilmesi bakımından hükme esas alınması gerektiği, yangın dolayısıyla TMO'nun kullanımında olan depoda toplam 1.635.224 kg fındığın hasara uğradığı, bunlardan 1.384.240 kg fındığın 699.041,21 TL bedelle ... Yağ San.

A.Ş.'ye satıldığı, asıl davalılar müteselsil sorumlu olmak üzere, asıl davacının kusur oranının düşürülmesi ile tespit edilen, asıl davacı TMO'ya ödenecek tutarın 4.818.513,51 TL olacağı kanaatine ulaşıldığı, ...

Sigorta Türk Anonim Şirketi tarafından hasar dosyasına yönelik olarak sigorta poliçesi kapsamında TMO'ya 228.258,00 TL ödeme yapıldığına dair dekont dikkate alındığında, sigorta şirketi tarafından belirlenen 228.258,33 TL'nin bu zarar miktarından tenzili ile davacının tazminat alacağının 4.590.255,18 TL olarak hüküm altına alındığı, birleşen davada davacı ...

Sigorta tarafından poliçe kapsamında sigortalı ...'e 29.12.2006 tarihinde demirbaş zararı tutarı 606.600,00 TL, 21.05.2007 tarihinde ürün zararı 2.500.000,00 TL olmak üzere toplam 3.106.600,00 TL ödeme yapıldığı, meydana gelen olayda birleşen davalı TMO'nun %10 kusurunun bulunduğu, birleşen davalı TMO'nun toplam

310.660,00 TL (3.106.600,00 x %10) tazminat talebi, ödeme tarihleri ayrı ayrı belirlenerek hüküm altına alındığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, asıl davacının toplam 4.590.255,18 TL zararının asıl davalı ... ve asıl davalı ...

Sigorta'dan (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmak üzere) olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile asıl davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, toplam 310.660,00 TL'nin, 60.660,00 TL ve kalan 250.000,00 TL’sine ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, asıl davacının fındıklarının depolandığı ve asıl davalı ...'e ait depoda 11.11.2006 tarihinde çıkan yangın sonucunda uğranılan zararın asıl davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine; birleşen dava ise, birleşen davacının birleşen davalıya yönelttiği rücuen tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından asıl davada davacı TMO vekilinin, asıl davada davalı ... vekilinin, birleşen davada davacı ... Sigorta vekilinin ve birleşen davada davalı TMO vekilinin tüm, asıl davada davalı ... Sigorta vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemece, dava konusu poliçede asıl davalı ... şirketinin sorumluluğu 6.680.000,00 TL ile sınırlı olmasına rağmen, asıl davaya ilişkin hüküm kurulurken asıl davalı ... Sigorta yönünden "(davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmak üzere)" şeklinde infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.