Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/882 K.2024/6697

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde; davacılardan ... ile diğer davacıların murisi ... ... arasında, 2011 yılında 240 ton buğday ve 600 ton pancarın davalıya satımı için yapılan anlaşma gereği, peşin alınan satış bedelinin teminatı olarak ... tarafından Karaman 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4768 sayılı icra dosyasından takibe konulan 8.000,00 TL, 60.000,00 TL ve 65.000,00 TL tutarındaki üç adet senedin, ... ... tarafından ise, aynı İcra Müdürlüğü'nün 2013/4770 sayılı icra dosyasından takibe konulan 56.000,00 TL ve 16.000,00 TL tutarındaki iki adet senedin teminat olarak verildiğini, daha sonra davacılar ...'ın 500 ton,

...'ın ise 100 ton olmak üzere toplam 600 ton pancarı davalının gösterdiği ... ... ve ... ...'a kantarda teslim edildiğini, muris ... ...'ın ise 140.780 kg buğdayı teslim ettiğini, teslim edilmeyen 99.220 kg buğday bedeli 54.984,41 TL ile takip tarihine kadar işlemiş 18.147,87 TL faizi toplamı 73.132,28 TL borç kaldığını belirterek, müvekkillerinin 2013/4770 sayılı dosyada takibe konu bonoların tamamından, 2013/4768 sayılı dosyada takibe konu bonoların ise 106.076,47 TL tutarındaki kısmından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ve alacaklı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili; müvekkilinin keşide ettiği bononun, 100 ton pancara ilişkin peşin satış sözleşmesi sebebiyle teminat olarak verildiğini, söz konusu pancarın teslim edildiğini iddia ederek, müvekkilinin davalıya Karaman 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4769 sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine ve alacaklı kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; kararlaştırılan emtianın tesliminin davacılarca yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, ayrıca sözleşmelere konu buğday ve pancarın teslim edilmediğini, teslim edilmiş olsaydı davacıların bonoları teslim sırasında geri almış olmaları gerektiğini, dava konusu bonoların 2011 yılına ilişkin sözleşme sebebi ile verildiğine dair ispat yükünün davacılara ait olduğunu, müvekkili adına kantar fişi düzenlendiğini, ancak pancar ve buğdayın başkalarına satıldığını, ayrıca müvekkili elinde davacıların verdiği başka bonoların da bulunduğunu savunarak, davaların reddine ve davacılar aleyhine tazminata karar verilmesini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, bozma ilamından önce verilen kararda ispat yükünün davacıda olduğu, dava değerinin miktar itibari ile senetle ispatı zorunlu hallere tabi olduğu ve davacı elinde bulunan kantar fişlerinin davalı tarafından kabul ve ikrar edilmiş ya da imzası bulunan belge olmadığından ispata yarar delil olarak görülmediği gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, Yargıtayca verilen onama kararının karar düzeltme sonucu bozularak; şeker fabrikasına yapılan pancar tesliminin ... talimatı ile yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılması gerektiğine işaret edildiği,

bu hususta taraf vekillerine varsa tanıklarını bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekili tarafından dava konusu olayın üzerinden uzun süre geçmiş olması sebebi ile tanığı bulunmadığının beyan edildiği, davalının gösterdiği tanığın, "kantar fişlerinin beyana göre düzenlendiği, kimin ismi verilirse o isim adına fiş tanzim edildiği, davaya konu kantar fişlerinin ise ... talimatı ile verilip verilmediğini bilmediğini" beyanı ettiği, taraflarca getirilme ilkesi gereği tarafların gösterdiği bütün delillerin toplandığı, toplanan deliller ile davacının iddiasını ispat edemediği,

kantar fişlerinin tek başına ispat aracı olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dosyada davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava kambiyo senedine dayanılarak başlatılan takipten dolayı tamamen/kısmen borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. 24.03.2022 tarihli bozma ilamında davalı ... adına şeker fabrikasına yapılan teslimatlara ilişkin kantar fişlerinin bulunduğu, bu teslimatların sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerektiği, aksini ispat yükünün davalı tarafta olduğu belirtilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre davalının adı yazılı olan kantar fişleri açısından davacı lehine usulü kazanılmış hak doğduğu, davalının adı yazılı olan kantar fişleri açısından davanın ispatlandığı gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile bozmaya aykırı olacak şekilde davanın tümü ile reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili yararına bu gerekçe ile bozulması gerekmiştir.