Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1666 K.2025/7799

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı (temlik alan) vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı bankanın ... şubesi ile davalı arasında genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye dayalı olarak davalıya kullandırılan kredilerin geri ödememesi üzerine hesapların kat edildiğini, keşide edilen ihtarnameye rağmen davacı banka alacağının ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla ... 27. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve takibin devamına, %20 icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, icra dosyasına sunulan ödeme emri ekindeki kredi sözleşmesinde teminat olarak gayri menkul ipoteği bulunduğu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 45. maddesi uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabileceği, ancak rehin tutarı borcu ödemeye yetmez ise kalan alacağın iflas veya haciz yolu ile takip edebileceği, alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yerine ilamsız takibi söz konusu olduğundan davanın reddi gerektiğini, aynı alacak için takip bulunduğundan derdestlik itirazı ileri sürdüklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nun 45/1 hükmünde yer alan "Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoliyle takip yapabilir.

Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir." düzenlemesi uyarınca davacı bankanın öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yaparak rehin tutarının alacağa karşılamadığının anlaşılması halinde ilamsız takip yoluna başvurması gerektiği, davacı banka tarafından öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takip başlatılmış ise de, ilamsız takip talebinde gösterilen toplam 3.389.174,91 TL alacağı,

ödeme emrinde talep edilen 500.000,00 TL asıl alacak tutarını ve bilirkişi raporunda takip tarihi itibariyle tespit edilen 3.646.200,04 TL toplam alacağı aşan tutarda birinci derecede 5.000.000,00 TL ipotek teminatı bulunmakta iken davacı yanın 15.11.2018 tarihinde ilamsız takip başlatmasının İİK'nın 45/1 hükmüne aykırılık teşkil ettiği, her ne kadar davacı tarafça henüz kesinleşmeyen 20.12.2019 tarihli ihale ile ipotekli taşınmazın 1.736.000,00 TL tutar ile alacağa mahsuben davacı bankaya ihale edildiği ve bu tutarın alacaklarını karşılamadığı ileri sürülmüş ise de,

ipoteğin paraya çevrildiği tarihin işbu davanın açıldığı tarihten sonra olduğu, ilamsız takip tarihi itibari ile İİK'nın 45. maddesindeki koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiği, davacı bankanın 15.11.2018 ilamsız takip tarihi itibari ile alacak tutarını aşan ipotek teminatı bulunduğu davalı yanın bu savunmasına itibar edilmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; davalı şirketin kredi borçlarının teminatı olarak dava dışı ... Un San. Yem Nak. Mak. Gıda İnş. Pet. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait taşınmaz üzerinde 17.09.2015 tarihli 5.000.000,00 TL limitli 1. derecede süresiz ipotek tesis edildiği, her ne kadar davacı yanca söz konusu ipoteğin paraya çevrilmesi istemiyle ... 5. İcra Müdürlüğünün 2017/...

E. sayılı dosyasında davalı şirket ve ipotekli taşınmaz maliki olan dava dışı ... Un San. Nak. Mak. Gıda İnş. Pet. ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine 16.02.2017 tarihinde icra takibi başlatılmış ise de, eldeki dava konusu icra takip tarihi olan 16.11.2018 tarihi itibariyle ipotekli takibin derdest olduğu, davalı şirketin borçlarının teminatını teşkil eden ipotekli taşınmazın henüz satılmadığı, dolayısıyla eldeki dava konusu takip tarihi itibariyle takipte talep edilen alacak miktarını karşılayıp karşılamadığının belli olmadığı, ipotek limitinin alacak miktarından fazla olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf itirazının reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; arabuluculuk görüşmelerinden önce davalı şirkete telefonla ulaşılamadığı,

arabuluculuk görüşmelerine ilişkin tebligatın da davalının ticaret sicilde yazılı adresine, genel kredi sözleşmesindeki adresine, davacı bankaca davalıya gönderilen hesap kat ihtarnamesi veya ödeme emrinde yazılı adresine gönderilmediği, davalının başka bir suretle arabuluculuk görüşmelerinden haberdar edildiğine ilişkin iddia ve delil ileri sürülmediği, bu suretle davalının geçerli bir mazeret göstermeksizin arabuluculuk toplantılarına katılmadığının kabulünün mümkün olmadığı,

dolayısıyla ilk derece mahkemesince davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı görüldüğü gerekçesiyle davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddi ile davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı (temlik alan) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili yönünde başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.