Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1918 K.2025/6831

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davaya konu faydalı model ve aynı ürünü için tasarım tesciline sahip olduğunu, ayrıca uluslararası tasarım tescilinin de bulunduğunu, muhatap şirketin tescil ettirdiği “dedantör” isimli 3 adet tasarım başvurusuna itiraz edildiğini ancak bu itirazın kabul edilmediğini ileri sürerek tescil edilen tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığından dolayı hükümsüz kılınmasını, tasarım gaspının önlenmesini, dava konusu tasarımın davacı şirkete ait tescilli tasarım ve faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının tespiti ile tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesini, durdurulmasını, maddi zararın belirlenmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin faydalı model ve aynı ürünü için tasarım tesciline sahip olduğunu, ayrıca uluslararası tasarım tescilinin de bulunduğunu, muhatap şirketin tescil ettirdiği “dedantör” isimli 3 adet tasarım başvurusuna yapılan itirazın kabul edilmediğini, ...ve ...'a tasarım hakkına dayanarak üretim ve satış yapmaması hususunda ihtar gönderildiğini ancak davalının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğunu ileri sürerek tescil edilen tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığından dolayı hükümsüz kılınmasına,

tasarım gaspının önlenmesine ve ihtiyati tedbire hükmedilmesine, dava konusu tasarımın davacı şirkete ait tescilli tasarım ve faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının tespiti ile tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine, durdurulmasına, maddi zararın belirlenmesine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkkili tarafından huzurdaki davaya konu tescilli endüstriyel tasarımın, hiçbir zaman üretimi, satışı, imalatı ya da ihracatının yapılmadığını, yenilik vasfını haiz tasarım hakkında usul ve yasaya açıkça aykırı şekilde davanın ikame edildiğini, maddi zararının tespiti talebinin tamamen haksız ve dayanaktan yoksun bulunduğunu, müvekkilinin tasarımlarının ayırt edicilik ve yenilik vasfına haiz tasarımlar olduğunu, müvekkili tasarımı ile davacının tasarımının belirlenen bu standartlara göre ortak özellikler taşımasının yasal ve teknik zorunluluk niteliği taşıdığını,

dedantör tasarımında seçenek özgürlüğünün Türk Standartlar Enstitüsü tarafından belirtilen standartlar sebebiyle sınırlı olduğunu, davacının ayrıca hatalı dava ikame ettiğini, taraf değişikliğine muvafatlarının bulunmadığını savunarak gerek usul gerekse esas yönünden davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada ... Lpg Aletleri San. Tic. Ltd.

Şti.'nin davalı gösterildiği ancak endüstriyel tasarımın ... adına kayıtlı olduğu, tasarım sicilinin herkese açık olup basit bir araştırma ile dahi tasarımın kimin adına kayıtlı olduğu hususu tespit edilebildiğinden taraf değişikliği talebinin yerinde görülmediği, birleşen davanın ... aleyhine açıldığı, diğer raporlar ile çelişmeyen 09.08.2022 tarihli bilirkişi raporu kapsamına göre; http://www.muratdetantor.com adresinde görselleri sunulan ürünlerin TR 2015 ... numaralı tasarımın ve TR 2015 ... numaralı faydalı modelin koruma kapsamının içinde olmadığı,

davacının tasarım ve faydalı model hakkına tecavüz teşkil ettiği iddiasını ispat edecek bir delil sunulmadığı, TR 2017 ... numaralı tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olan TR 2015 ... numaralı faydalı model görselleri ve TR 2015 ... numaralı tescilli tasarımlar karşısında yeni olduğu ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu, TR 2017 ... numaralı tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, davacı tarafından tasarım ve faydalı model belgelerinde doğan haklara tecavüz teşkil ettiği iddia edilen bir ürün sunulmadığı,

davalı tarafından dosyaya sunulan ürünlerin prototip ve üretilen ya da piyasada satışa sunulan bir ürün bulunmadığı, bunun aksini iddia edenin ispat yükümlülüğü altında olduğu, davacının iddiasını ispat edemediği, bizatihi tescil belgesi alınmasının tecavüz teşkil etmeyeceği, asıl ve birleşen davada maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden davacı talebini geri çektiği gerekçesiyle asıl davada geri çekilen talep yönünden davanın açılmamış sayılmasına, tasarımın hükümsüzlüğü talebi yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, tasarım gaspının önlenmesi, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması,

tedbir, ilan istemlerinin ayrı ayrı reddine, birleşen dava yönünden maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden davacı talebini geri çektiğinden davanın açılmamış sayılmasına, tasarımın hükümsüzlüğü şartları oluşmadığından talebin reddine, tasarım gaspının önlenmesi, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, tedbir, ilan istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu tasarımın birleşen dava davalısı ... adına kayıtlı olduğu, bu nedenle asıl davada tasarımın hükümsüzlüğü yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin yerinde görüldüğü,

asıl ve birleşen davada, maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği halde açılmamış sayılmasına karar verilen maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden asıl ve birleşen davada davalı lehine vekalet ücretine karar verilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, asıl davada maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, tasarımın hükümsüzlüğü talebi yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, tasarım gaspının önlenmesi,

tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, tedbir, ilan istemlerinin ayrı ayrı reddine, birleşen davada maddi tazminatın belirlenmesi talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, tasarımın hükümsüzlüğü talebi yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, tasarımın hükümsüzlüğü şartları oluşmadığından talebin reddine, tasarım gaspının önlenmesi, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, tedbir, ilan istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, karar, asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava, endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü, tasarım gaspının önlenmesi, tasarım ve faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, durdurulması ve maddi zararın belirlenmesi istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.