Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1920 K.2025/6588

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu tasarımın 1996'da ... kısaltması ile bilgisayarlar için bulunan ünitenin gelişmesi neticesinde elektrik şarj etme özelliği kazanması neticesinde tekniğin zorunlu kıldığı şekillerden sadece biri olduğunu, mutlak yenilik taşımadığını ve teknik işlevi tasarımı şekillendirdiğinden hükümsüzlüğü gerektiğini, cihazın özel olarak ... iştiraki olan ...'nin 2012 yılında otobüslere uygulanmak üzere mobil şarj ünitesi üretimi ve satın alma kararı ile ürün üretimi ile doğduğunu,

talep üzerine cihazın otobüslerde yolcuların tutunması için direklere entegre edilecek nitelikte olması belirli standartlarda yuvarlak ve boş olacak şekilde teknik zorunluluk nedeni ile üretildiğini, tasarım fikrinin kaynağının ... olduğunu, davalı ve müvekkilinin talebe uygun ürün uygulaması için çalışan şirketler olduğunu, önceki tarihli benzer uygulamalar olduğunu ileri sürerek davalı adına tescilli 2013/... sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/110 E. sayılı dosyası ile davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olan ...'na ait diğer bir şirket olan dava dışı ... Endüstri Teknolojileri Ltd. Şti. tarafından müvekkil şirketin endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davası açıldığını, feragat nedeniyle davanın reddedildiğini, davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, davacının bu davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacının dava ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporları ve yine bilirkişilerce internet üzerinden yapılan araştırmalar neticesinde; hükümsüzlüğü talep edilen 2013/... tescil numaralı, başvuru tarihi 30.12.2013 olan endüstriyel tasarımın 30.12.2013 tarihinden önce kamuya sunulduğunu gösteren denetlenebilir benzer veya aynı tasarıma rastlanamadığı, sonuç olarak 2013/08... tescil numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğu, dava dilekçesi incelendiğinde, mevcut dava dosyası kapsamında faydalı model hükümsüzlüğünün konu edilmediği, dava konusu tasarımın koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı yanca sunulan delillere göre dava konusu tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğuna ilişkin denetlenebilir tarih içerir herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamış olup bilirkişilerin raporlara yansıyan tespitleri, görseller incelendiğinde re'sen araştırma da yapıldığı, davacı vekili, tasarımın teknik zorunluluktan kaynaklandığını ve ...'nin talebi üzerine tasarlandığından davalının hak sahibi olmayacağını ileri sürmüş ise de; dosyadaki ihale şartnamesi incelendiğinde tasarıma konu ürünü açıklayıcı herhangi bir görsele yer verilmediği,

otobüslerde şarj ünitesi USB şarj cihazına ilişkin istenen teknik özelliklerin yer aldığı, bilirkişilerin de yazışmaları değerlendirdikleri, tasarımda korunanın görünüm olduğu, seçenek özgürlüğüne ilişkin raporlara yansıyan görseller ve şartname içeriğine göre teknik zorunluluktan söz edilemeyeceği, tasarımın yenilik unsurunu haiz olmadığının ispatlanamadığı dikkate alındığında davanın reddi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 2013 ... numaralı "usb şarj cihazı" adlı tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.