Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2062 K.2025/7107

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 12. ve 37. sınıflara giren emtiada kullanılmak üzere başvuru konusu yaptığı "..." ibareli markanın, “Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç)” ve “Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri” açısından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1(b), (c) hükümleri yönünden Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak kısmen reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, zira bu ibarenin kısmen reddedildiği emtiayı “hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan, doğrudan doğruya,

mal veya hizmet ile sıkı ilişkisi sebebiyle malın veya hizmetin özelliğini veya kompozisyonunu derhal düşündürdüğünün/akla getirdiğinin” söylenmesinin mümkün olmadığını, zaten dava konusu edilen markada geçen “...” ibaresinin davacının yıllardır süregelen faaliyet ve hizmetleri neticesinde davacı ile özdeşleştiğini, “...” ibaresi görüldüğünde tüketicinin aklına davacının ve onun faaliyetlerinin geldiğini, dava konusu edilen markanın altında sunulan hizmetlerin niteliği dikkate alındığında bu hizmetlerin profesyonel bir tüketici kitlesine hitap ettiğini,

bu kitlenin markayı gördüğünde markada geçen “...” ibaresini tanımlayıcı bir ibare olarak algılamayacağını ileri sürerek YİDK’in 2021/M-10086 sayılı kısmi ret kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..." işaretinin, başvurunun reddedildiği mal ve hizmetlerden fonsiyonel ve kavramsal açılardan bağımsız olmaması, bu mal ve hizmetleri doğrudan çağrıştırması, bu mal ve hizmetlerle doğrudan ilişkili bir kelime öbeğinden ibaret olması, sunulan hizmetlerin/ürünlerin ne ile ilgili olduğunu doğrudan algılatan bir işaret olması nedenleriyle kısmen reddedildiği mal ve hizmetler açısından marka olarak soyut ve somut ayırt edici nitelik taşımadığı, bu markada geçen sözcüklerin ne anlama geldiğinin ilk bakışta kavranması ve tüketicide doğrudan bir algı uyandırması,

bu algının da “Türkiye’de uçak motor yerinin yapısal parçasının üretildiği, bakım ve/veya onarımının yapıldığı merkez/yer” ile ilgili olması ihtimalinin yüksek olduğu, bu anlama gelen bir kelime öbeğinin/isim tamlamasının, “hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç)” ve “hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri” emtiasında marka hüviyetinde kullanılması halinde bu emtiayı gören alıcıların zihninde doğrudan teşekkül eden bu yerleşik algı nedeniyle markanın kapsamına alınmak istenilen mal ve hizmetlerin türünü, vasfını ve kaynağını doğrudan tanımlayacağı, herkes tarafından bu şekilde algılanan,

yaygın olarak kullanılan ve tanımlayıcı olan böyle bir ibarenin, bir markanın esas unsuru olarak kullanılarak tek bir firma adına marka olarak himaye görmesi, yani kullanım hususunda bir firmaya tekel hakkı verilmesi, koruma altına alınması istenilen hizmetlerin ilişkili özelliği de gözetildiğinde, kavramsal olarak bu mal ve hizmetlerin karakteristik bir özelliğini doğrudan çağrıştırdığı, dava konusu "..." işaretinin, kısmen reddedildiği mal ve hizmetleri tanımlayıcı/tasviri olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SMK'nın 5/1-b hükmünde, herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceklerinin düzenlendiği, madde gerekçesinde de açıklandığı üzere bu hükme göre sicilde gösterilebilir olmasına rağmen ilgili mal veya hizmetler için ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretlerin, marka olarak tescil edilemeyeceği, "..." ibareli markanın “Türk ... (uçakta motor yeri) Merkezi” anlamına geldiği,

dava konusu markada geçen “...” kelimesinin bu anlamı itibariyle markanın kapsamından çıkartılan “Hava taşıtları ve parçaları (motorları hariç)”ndan bir tanesinin, yani bir “hava taşıtı parçası”nın adı olduğu, diğer yandan aynı Kanun'un 5/1-c hükmünde ise, ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin marka olamayacaklarının hüküm altına alındığı,

başvurusu yapılan "..." ibareli markanın ibarelerinden olan ... ibaresinin, İngilizce kökenli bir sözcük olup “uçak gövdesinden ayrı olan ve motor, yakıt ya da donanım gibi ekipmanlar taşıyan kaplama” anlamına geldiği, Türkçe’ye de “...” şeklinde geçtiği ve “...” hali ile bütün dünyada havacılık ve mühendislik sektörlerinde sıklıkla kullanılan teknik bir terim olduğu, reddedilen mal hizmetlerde kullanıldığının belirlendiği,

bu kapsamda davacının markada bulunan diğer ibarelerin markaya yeterli ayırt ediciliği sağlayamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.