Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2367 K.2025/7395

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.12.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin demirçelik fabrikası sahip ve işleticisi olduğunu, fabrikanın hammaddesi olmak üzere toplam 19.500 metrik ton değişik ebatta hurda demir satın alarak ...'nın ... limanından konişmento tahtında ... körfezindeki iskelelerine taşınmak üzere davalıya ait gemiye konşimento ile yüklendiğini, gemiye yüklenen yük miktarının 19.500 metrik ton olduğunu, varma yeri olan Aliağa limanında tahliye işlemine başlandığını, tahliye sonunda toplam yük miktarında 800 metrik ton eksiklik olduğunun anlaşıldığını, davalı acentanın da bu eksikliği yazılı beyan ile kabul ettiğini,

eksik tahliye edilen 800 metrik ton yükün toplam değerinin 336.000,00 Amerikan doları olduğunu, dava konusu eksikliğin davalı acente tarafından kabul edilmesine rağmen hiçbir ödeme yapılmadığını, davalıya ait gemi ile ilgili olarak yapılan müracaat üzerine ...

Asliye Ticaret Mahkemesince 2011/8 D.İş sayılı dosya ile seferden men kararı verildiğini ileri sürerek tedbir kararının devamı ile 336.000,00 ABD dolarının işbu döviz türünün 1 yıl vadeli hesabına Devlet bankalarınca uygulanan en yüksek oranındaki faizi ile davalıdan tahsili ve gemi üzerinde kanuni rehin hakkının tanınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı gemi donatanı adına gemi kaptanı vekili cevap dilekçesinde; taşımaya konu konişmentonun 10.12.2010 tarihli çarter sözleşmesine atıf yaptığını, burada ise taraflar arasında taşımadan kaynaklanacak uyuşmazlıkların Londra'da oluşturulacak hakem heyetinde karara bağlanacağının kararlaştırıldığını, bu itibarla mahkemenin işbu davada görevli olmadığını, konşimento incelendiğinde alıcının ... A.Ş. ... Şubesi olduğunu, davacının konşimentonun yetkili hamili olduğunu kanıtlayamadığını, bu nedenle aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, acenteye izafeten husumet yöneltilemeyeceğini, kaptanın konişmentoda yer alan ihtirazi kayıtları çerçevesinde iddia edilen eksikliğe ilişkin gemiye atfı kabil herhangi bir nedenin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davalı donatanın kaptanın gerekli denetimleri yapmadığı, bazı ihtirazı kayıtları konşimento üzerine derç etmesi gerekirken etmediği, mevcut durumda yükün yüklendiği miktarıyla ve fire oranı gözetilerek teslim edilmesi gerekirken eksik teslimden dolayı donatan adına hareket eden kaptanın sorumlu olduğu,

ayrıca iki adet mührün kırıldığı tespit edilmekle teknik yönden yapılan değerlendirmelerde oluşan zararın %2 fire oranı da düşülerek 161.867,16 USD olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 161.867,16 USD’nin dava tarihinden itibaren Devlet bankalarınca ABD doları cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

alacağın gemi alacağı niteliğinde bulunduğu tespit edilmiş olup bu alacağın doğumu ile ilgili olan M/V Sakhalin gemisi üzerinde kanuni rehin hakkının bulunduğunun tespiti ile alacağın söz konusu kanuni rehin hakkının paraya çevrilerek tahsiline karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, deniz taşımasından kaynaklanan noksan mal teslimi nedeniyle, mal bedelinin tahsili ve taşımayı yapan gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.