Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2712 K.2025/7558

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2019/080 06... /... sayılı cam kandilleri tasarımlarının sahibi olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının müvekkiline ait olduğunu bildiği halde haksız kazanç sağlama gayesi ile, herhangi bir yasal gerekçesi olmaksızın bu tasarımların taklitlerini yaptığını ve bunun sonucunda haksız kazanç elde ettiğini, söz konusu eylemlerin özellikle müvekkilinin "damla" ismini verdiği 2020/...

(7) tescil numaralı tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğinin tespit raporu ile de belirlendiğini ileri sürerek davalı eylemlerinin müvekkilinin 2020/... sayılı tescilli tasarımından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, şimdilik 10.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi ve 10.000,00 TL itibar tazminatının, yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dosyasının dava dilekçesinde; birleşen davada davalının 2020/... tescil numaralı tasarımlardan olan 7.1 sıra numaralı kandil tasarımının, tasarım başvuru tarihinden önce, çok eski yıllardan beri Türkiye’de ve Dünya cam sektöründe çok yaygın olarak kullanılmakta olup, geometrik şekiller, bitkisel şekiller, damla, çam ağacı gibi şekiller yüz yıllardır tüm insanlığın kullandığı yeni ve özgün olmayan şekiller olduğunu, tescil edilmesinin yasal ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, deliller kısmında belirtilen Avrupa ve Amerika, Çin vs. pek çok ülkede onlarca yıldır üretilmekte olup,

geçmişte var olan ve tüm dünyaya mal olmuş görseller olduğunu, davalı adına tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici hiçbir biçimsel, işlevsel özellik taşımadığını ve harcıalem olduğunu ileri sürerek davalı adına 2020/... (7) sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; birleşen davanın dava dilekçesindeki beyanlarıyla, davacının tasarımının yeni ve özgün olmadığını, harcı alem olduğu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen dava dosyasında davaya cevap dilekçesinde; dava konusu tasarımın, damla ile geoit arasında bir şekle benzer olup, yüksekliği 5-6 cm, çapı 10-12 cm arasında olduğunu, bu şeklin doğada bulunan bitkisel şekil ya da geometrik şekil olarak tam karşılığının bulunmadığını, tasarımı başvuru tarihinden önce kamuya sunulduklarına dair herhangi bir delilin bulunmadığını, bir an için dahi davalı/birleşen davacı tarafından sunulan internet adreslerindeki tasarımların müvekkilin tasarımları ile benzer olduğu kabul edilse bile,

bu benzerliğin, ürünün içerisinde yakıt ve fitil bulundurması sebebiyle teknik açıdan zorunluluktan kaynaklandığını, ancak yine de müvekkilinin 7.1 numaralı tasarımında bulunan fitil, cam bir çubuğun içinde olup, bitmeyen fitil özelliğine sahip olduğunu, ayrıca cam kandil içerisindeki yakıtların renkli olduğunu, müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edici niteliklerinin mevcut olduğunu savunarak birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede, son bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere dava konusu 2020/... – (7) numaralı tasarım tescili incelendiğinde küresel bir öğenin üstten bastırılıp daha elipsoid biçime getirilmesi ile biçimlendirilen gövdenin, üst kısmında bir ağız

açılması ile oluşturulduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 21... tarihli ürün görselleri incelendiğinde benzer temel geometrik biçime sahip olduğu ve üstte yer alan kandil ağzının benzer biçim ve oranda yerleştirildiği, dava konusu tasarım tescilinde yer alan daha ağız kısmı biraz daha eğimli yüzey birleşim yapısında iken, geçmiş tarihli görsellerde bu birleşim biraz daha düz olduğu, tasarımlar arasında bulunan fark yapının ağzındaki yüzey birleşim fark olup bu fark tasarımın bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılandığı ve tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, 2020/...

(7) numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 25.02.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar vermek gerektiği, asıl dava dosyası yönünden ise, davacı vekili dava dilekçesinde açıkça müvekkilinin "DAMLA" ismini verdiği 2020/...

(7) tescil numaralı tasarım tesciline dayandığı, bu itibarla her ne kadar bilirkişi raporunda başka tasarımlardan da bahsedilmiş ise de, inceleme ve değerlendirmenin sadece bu tasarım yönünden yapıldığı, davaya dayanak 2020/...

(7) tescil numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve tescil sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden davacının davasının reddinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2020/...

(7) numaralı endüstriyel tasarım tescilinin yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması sebebiyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davacı-birleşen davada davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı-birleşen davada davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı-birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, davacının "damla" ismini verdiği 2020/... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ve maddi manevi tazminat istemlerine ilişkin olup; birleşen dava ise, 2020/... (7) sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.