Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2713 K.2025/6251

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin desteği...'nin, davalılardan...'in sahibi ve sorumluluğunda olan davalı ... Ankara ... Aktv. Merk. Tur. Tic. Ltd. Şti.ye ait ... Dalış Merkezinde dalış eğitimi aldığını, davalı ...'in sorumluluğu ve eğitmenliğinde dalış eğitiminin yapılacağını, davalı ... Dalış Merkezinin Fethiye'de faaliyet gösteren davalı ...'in sahibi olduğu ...

Dalış Merkezinden yapılacak eğitim dalışları için tekne kiraladığını, davalılardan ...'ın dalış merkezi ve teknenin eğitmeni, aynı zamanda sorumlu kişisi olarak bu dalışta görev yaptığını, davalı ... şirketinin ise davalı..... Dalış Merkezinin faaliyetlerine ilişkin olarak eğitim alanların uğradıkları zararlara karşılık sorumluluk sigortası yapan sigorta şirketi olduğunu, müvekkillerinin desteğinin Fethiye .....

Koyunda 26.02.2012 tarihinde davalı eğitmen...'in nezaretinde eğitim dalışında hayatını kaybettiğini, davaların bilinçli taksirle ölüme sebebiyet vermekten cezalandırılmalarına karar verildiğini, dosyanın Yargıtay aşamasında olduğunu, mahkeme kararında sanıkların standart dışı ve yetkili olmadıkları bir dalış yaptırdıklarının tespit edildiğini, müvekkillerinin geçimini desteğin sağladığını ve 1976 doğumlu desteğin vefat etmeden önce ...

Holding bünyesinde çalışmakta olduğunu, sigorta şirketine başvuru yapılmasına rağmen ödemede bulunulmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik, müvekkili ... bakımından 500,00 TL cenaze gideri ve 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, müvekkili ... bakımından 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketi bakımından sigorta limit ve sigorta kapsamıyla sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle,

müvekkillerinin her biri için 250.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... hariç olmak üzere diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 20.05.2019 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, müvekkili ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatını 291.051,98 TL'ye, müvekkili ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatını 710.787,75 TL'ye ve cenaze masraflarını 915,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili; ceza dosyası kesinleşmediğinden bekletici mesele yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı SGK tarafından karşılandığından mükerrer talebin reddinin gerektiğini, müteveffanın haksız fiile uğramadığı ve ölümünden kimsenin sorumlu olmayacağına dair belge imzaladığını, müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili; ceza dosyası kesinleşmediğinden bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin dalış merkezleri arasında yapılan sözleşmenin tarafı olmadığını, her iki dalış merkezi arasındaki ilişkinin niteliği itibarıyla kira sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin ...

Dalış Merkezi dalıcıları tarafından yapılan dalışta eğitmen olarak görev almadığını, teknede sadece gemi adamı olarak görev aldığını, müvekkilinin kaza tarihindeki dalışta herhangi bir görev veya sorumluluğunun olmadığını, müvekkilinin kaç metreye kadar dalış yapılacağını bilmesinin mümkün olmadığını, TSSF (Türkiye ....

Sporları Federasyonu) tarafından müvekkiline herhangi bir ceza verilmediğini, kazanın meydana gelmesinde davalılardan... ve üç yıldız dalıcı olan müteveffanın kusurlu olduğunu, Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde dahi illiyet bağının kesildiğini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... vekili; hasar ile ilgili süresi içerisinde müvekkili şirkete herhangi bir bildirim yapılmadığından hasarın teminat dışı olduğunu, dava konusu olayı oluşturan dalış hadisesinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 4.Davalılar ... ve..... Aktv. Merk. Tur. Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. Fethiye 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/666 E., 2015/163 K. sayılı kararının Yargıtay denetiminden geçerek 21.06.2018 tarihinde kesinleştiği, ceza yargılamasında..., ..., ...'ın hapis cezasına mahkum edildikleri,.... Sigorta ile ..... ... Aktv. Merk. Tur. Tic. Ltd. Şti. arasında üçüncü şahıs mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlendiği, davalı ...'in ....

Dalış ve Cankurtarma Dalış Merkezi isimli dalış okulunun işletmecisi, gümüş cankurtaran eğitmeni ve üç yıldızlı dalış eğitmeni olduğu, davacıların desteği...'nin adı geçen davalıdan dalış eğitimleri aldığı ve kendisinin de üç yıldızlı dalıcı olduğu, müteveffa ve davalı ...'in 25.02.2012 tarihinde dalış yapmak üzere Fethiye'ye geldikleri, davalı ...'in, konak dalış merkezi olarak Fethiye'de faaliyette bulunan ...

Dalış Merkezi isimli dalış merkezi sahibi olan sanık ... ile anlaştığı, aralarında vardıkları mutabakat gereği diğer davalı ...'ın, ...

Dalış Merkezinin yetkili eğitmeni ve rehber dalıcı olarak.... isimli gemide dalış süresince bulunduğu, desteğin dalıştan önce deftere dercettiği bilgilere göre dalışın 50 metre derinliğe inilerek gerçekleştirildiği, müteveffanın bu dalışta hayatını kaybettiği, yapılan otopsi sonucunda ölümün suda boğulma sonucu gerçekleştiğinin anlaşıldığı, 25.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda.

26.02.2012 tarihli dalış kazasında...'nin yaşamını kaybetmesinden; güvenli dalış kurallarına uymayarak dalış yaptıran...'in (4/8) oranında asli kusurlu, ...'nin (2/8) oranında tali kusurlu, ...

Dalış Merkezi sahibi ve eğitmeni ...'in (1/8) oranında tali ve merkezin yetkili dalış eğitmeni ve rehberi ...'ı (1/8) oranında tali derecede kusurlu olduğu, davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 710.787,75 TL olduğu, davacı ...'in nihai ve gerçek maddi zararının 219.051,98 TL olduğu, cenaze ve defin gideri nedeniyle maddi zararın 915,00 TL olduğu, temerrüt başlangıcının davalı ... yönünden 19.10.2016 dava tarihi, diğer davalılar yönünden ise 26.02.2012 olay tarihi olduğu, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle;

maddi tazminat istemlerin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, her bir davacı için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç olmak üzere davalılardan tahsiline karar verilmiş; süresi içinde, davacılar vekili ve davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyada alınan bilirkişi raporuyla davacıların desteğinin ölümüyle neticelenen olayda tarafların ve davacıların murisinin kusur durumlarının tespit edildiği, davalı ... tarafından kendisinin kusur ve sorumluluğu bulunmadığı ve illiyet bağı bulunmadığı ileri sürülmüşse de; ...

Dalış Merkezi ile yapılan sözleşmenin sadece tekne ve ekipman kiralamak olarak değerlendirilemeyeceği, davalının rehber dalıcı ve yetkili eğitmen sıfatı olmasaydı söz konusu dalışın gerçekleştirilemeyeceği, can güvenliği olmayan dalışı engel olmayan davalı ...'ın da kusurunun bulunduğu, Mahkeme gerekçeli kararında olay tarihi 26.02.2012 tarihi olarak tespit edilmesine rağmen, hüküm kısmında olay tarihinde maddi hata yapılarak 26.02.2015 tarihi yazılması ve bu tarih itibarıyla faize hükmedilmesinin hatalı olduğu,

olayın oluş şekli, vakanın niteliği, gelecek hayatına etkisi, olay tarihi, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, günün ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacıların manevi zararının oluştuğunun kabulü yerinde olmakla birlikte, lehlerine takdir edilen manevi tazminat miktarının çok az olduğunun kabulünün gerektiği, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğundan, kendisini vekil ile temsil ettiren her bir davacı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, alacak toplamı üzerinden tek vekalet ücretine karar verilmesi,

ayrıca davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen reddedildiği dikkate alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacılar yararına ayrı ayrı hüküm altına alınan miktar üzerinden ayrı ayrı nisbi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile maktu tek vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru olmadığı, alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya yeterli olduğu gerekçesiyle; davalı ...'ın istinaf başvurusunun esastan reddine, davacıların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden davacıların maddi tazminata ilişkin davasının kabulüne, davacı ... için 710.787,75 TL'nin davacı ...... için 219.051,98 TL'nin her iki davacı için 915,00 TL cenaze masrafının davalı ... yönünden dava tarihi olan 19.10.2016, diğer davalılar bakımından ise olay tarihi 26.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı ... poliçe limiti dahilinde sorumlu olmak kaydıyla) davacıların manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulüne,

davacı ... ve ... için ayrı ayrı olmak üzere 200.000,00 TL'nin olay tarihi olan 26.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar...,...,... ve.......... Tur. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; müvekkilinin dalış planlamasına dair görev veya sorumluluğunun olmadığını, kararın gerekçeli olmadığını, her iki dalış merkezi arasındaki ilişkinin niteliği itibarıyla kira sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin bu iki dalış merkezi arasında geçerli sözleşmenin tarafı olmadığını,.....Dalış Merkezinin çalışanı olduğunu ve 25- 26... tarihlerinde teknede sadece gemi adamı olarak görev aldığını, tüm sorumluluğun ....

Dalış merkezine ait olduğunu, kusur derecelendirmesinde ilişkilerin gereği gibi değerlendirilmediğini ve müvekkili aleyhine kusur tayini dolayısıyla tazminattan sorumluluk yoluna gidildiğini, bilirkişi raporunda iki dalış merkezinin tek bir dalış merkezi olarak değerlendirildiğini, müvekkilinin yapılan dalışa eğitmen veya rehber dalıcı olarak katılmadığını, kazanın meydana gelmesinde davalılardan ..... ve müteveffanın kusurlu olduğunu, illiyet bağının kesildiğini, manevi tazminat talebinin tümüyle reddedilmesi gerektiğini,

adli yardım taleplerinin kabul edildiği göz önünde bulundurulduğunda müvekkili aleyhine ilam harcına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen vekalet ücretlerinin hatalı olduğunu, davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedildiği göz önünde bulundurulduğunda davalılar lehine de her bir manevi tazminat talebi yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesi kapsamında verilen dalış eğitimi sırasında davacıların desteğinin ölümü nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflara atfedilen kusur oranının somut olayın özelliklerine göre makul ve yerinde olduğu, tazminat hesaplamasının da denetime açık, hukuka uygun olduğu, davalı ...'ın .... Dalış Merkezinin yetkili eğitmeni ve rehber dalıcı olarak .....isimli gemide dalış süresince bulunduğu anlaşıldığından meydana gelen ölüm olayında kusurlu olduğunun sabit olduğu, hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğunun anlaşılmasına göre, davalılardan .... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR