Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2766 K.2025/7561

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davacının, davadışı Karayolları Genel Müdürlüğüne (KGM) asfalt karışımına ilave edilen modifiye edilmiş bitüm ürününü sattığını, davalının KGM'ye gönderdiği ihtarnamede, 2010/... sayılı patentin sahibi olduğunu ve satın alınacak katkı maddelerinin, kendisine ait "...”nın tarifnamesi incelenerek patent hakkı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılarak mağdur olunmamasını ihtar ettiğini, davacıya gönderdiği ihtarnamede ise, patentten doğan haklarına tecavüzün meni ve refini istediğini, halbuki müvekkiline ait ürünün, davalı tarafa ait patentli ürün ile aynı olmadığını, tamamen farklı bir teknoloji,

farklı patent ve farklı bir ürün olduğunun izah edildiğini, müvekkiline ait ürünün patentinin Avrupa Patent Makamının Almanya olduğunu, firmanın 26 yıla yakın bir süredir bu ürünü imal edip uyguladığını, söz konusu ürünün yeni bir buluş olmadığını, binlerce kilometre yolda, dünyaca tanınan en önemli asfalt firmaları tarafından uygulandığını, gerek aşınma testlerinde, gerekse diğer tüm testlerde en üstün ürün olduğunun kanıtlandığını, müvekkiline ait ürünün doğrudan karışıma katıldığını, içinde yüksek oranda bitüm ihtiva etmesi sebebi ile modifiye edilmiş bitüm olduğunu, doğrudan asfalt karışımının modifikasyonunun yapıldığını,

davalıya ait ürünün ise bitüm ihtiva etmediğini, karışımdan önce bitüm içine katılmak suretiyle bitüm modifikasyonu yapıldığını, daha sonra bu asfalt karışımına ilave edildiğini, her iki ürünün karışımlardaki oranları ile yöntemlerinin dahi tamamen farklı olduğunu ileri sürerek davalının patentine bir tecavüz bulunmadığının ve davalının patent hakkına sahip olduğu ürün ile müvekkiline ait ürünün tamamen farklı ürünler olduğunun tespitini talep etmiş, karşı davaya cevabında davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacı-karşı davalı şirketin davada dayanak yaptığı Avrupa Patentinin sahibi olmadığını ve bu belge üzerinde bir lisans hakkının bulunmadığını, davacı şirket yönünden öncelikle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa yönelik olarak ise, müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2010/... sayılı "...” buluş başlıklı patentin sahibi olduğunu, davacının müvekkilinin yasal işlemlere başlamasına kadar her yerde ürünün aynı amaçlı modifiye ürün olduğunu belirttiğini,

sadece fark olarak davacı ürününün müvekkilinin ürününü modifiye etmek amaçlı bitüme katılan değil de, plente atılarak modifiye eden bir ürün olduğunu belirttiğini, ancak müvekkili şirketin patentten doğan hakkının, hem taklit ürünler üretilmesi, hem de söz konusu ürünlerin ticari alana çıkarılması sebebi ile tecavüze uğradığını savunarak asıl davanın reddini istemiş olup; karşı davada ise, davacı-karşı davalı kullanımının müvekkilinin patent hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, meni ve refine karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı-karşı davalı şirketin üretici olmayıp, yurt dışından uyuşmazlığa konu ürünleri ithal ettiği, üretim tesisi bulunmadığından üretim tesisinde inceleme yapılamadığı,

alınan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere davacı- karşı davalı tarafça dayanılan 2018/... tescil numaralı patentin usul patenti, davalı-karşı davacı tarafa ait 2010/... tescil numaralı patentin ise ürün patenti olduğu ve dava tarihinde tescilli olduğu usul patentinde kauçuk ve bitüm içeren malzemeleri modifiye etmeye yönelik yöntemler koruma altına alınırken, davalı tarafa ait patentte kauçuk ve bitüm içeren malzemeler ve kimyasal bileşiklerin koruma altına alındığı, tarafların ürünlerinde hazırlanan karışımlarının başlangıç ham maddelerinin birbirinden farklı olduğu,

davacıya ait ürünün ortaya çıkması için doğrudan kauçuk kullanıldığı, davalıya ait ürünün ortaya çıkması için eski lastiklerin çeşitli kimyasallarla ve fiziko kimyasal yöntemlerle ayrıştırılması ve meydana gelen ürün ile bazı kimyasalları karıştırarak yeni bir ürün ortaya çıkardığı, birbirinden farklı nitelikte ürünler olduğu, davacının ürününün, davalının patentinin isteminde tanımlanan “toz halinde vulkanize lastikten elde edilen bir NR-SBR-BR karışım malzemesini” içermediği, bu nedenle, davalı tarafa ait ... numaralı patentin istemlerinde tanımlanan özellikleri davacı ürününün içermediği,

davacı- karşı davalının dayandığı patent ile üretilen ürün ve davalı-karşı davacıya ait 2010/... tescil numaralı patentte yer alan ürünün bitmiş ürün hali bakımından benzer nitelikte ürünler olduğu anlaşılmakla birlikte, patent istemleri, üretim şekli, üretim proses süreçleri, kullanılan katkı malzemeleri ve kimyasal analiz sonuçları bakımından birbirlerinden farklı oldukları, bu anlamda davacının ürünlerinin davalının patent hakkını ihlal etmediği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davacının davalı adına tescilli 2010/... patentten doğan haklarına herhangi bir tecavüzünün ve ihlalinin bulunmadığının tespitine,

karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, davadan önce davalı tarafından davacıya gönderilen ihtarnamede iddia edilenin aksine, davalının patentine bir tecavüz olmadığının ve davalının patent hakkına sahip olduğu ürün ile davacıya ait ürünün tamamen farklı ürünler olduğunun tespiti, karşı dava ise, davacı-karşı davalı kullanımının karşı davacının 2010/... sayılı patentinden doğan haklara tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, meni ve refi istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.