Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3746 K.2026/944

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.02.2026 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalılardan ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile imzaladığı 22.04.2005 tarihli sözleşme ile Arnavutluk'un ...bölgesinde bulunan beton üretme fabrikasında kullanılmak üzere taş kırma makinesi satın aldığını, müvekkilinin ödemelerini düzenli bir şekilde yaptığını, davalı tarafından teslim edilen makinenin sözleşmede kararlaştırılandan daha düşük kapasiteli ve arızalı olduğunu, ana makinenin patlayarak elektrik kablolarında yangın çıkmasına neden olduğunu, fabrikanın sözleşmede öngörülen tarihte faaliyete geçmemesi nedeniyle müvekkilinin taahhüt ettiği işlerini zamanında yerine getiremediğini, makinenin ve fabrikanın tam kapasite ile çalışmasının sağlanamadığını,

müvekkilinin 05.01.2006 tarihinde Arnavutluk Cumhuriyeti ...1.

Derece Mahkemesi’ne başvurduğunu ve 08.06.2006 tarihinde mahkeme tarafından davanın kabul edilerek müvekkili şirketin alacaklı olduğunun hüküm altına alındığını, davalı tarafından karara karşı temyiz yoluna başvurulduğunu, Arnavutluk Cumhuriyeti Temyiz Mahkemesi’nin 15.01.2008 tarihli kararı ile temyiz itirazlarının reddedildiğini, İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/382 E. ve 2016/102 K. sayılı kararı ile anılan kararın tenfizine karar verildiğini, tenfiz işlemlerinin tamamlanması üzerine davalı ...Makine Yedek Parça San. ve Tic.

Ltd. Şti. aleyhine Karşıyaka 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/656 E. sayılı dosyasında 6.039.659,00 USD üzerinden icra takibi başlatıldığını, Torbalı İcra Müdürlüğü'nün 2017/1579 Talimat sayılı dosyasında 29.08.2017 tarihinde borçlu şirketin “Cumhuriyet Mah. İskele Cad. Yazıbaşı No:2 Torbalı-İzmir” adresine fiili hacze gidildiğini, haciz yerinde diğer davalı ... Makine San.ve Tic. Ltd.

Şti. yetkilisi ...ın borçlu şirketin adını hiç duymadığını söylediğini ancak haciz yerinde yapılan incelemede haciz uygulanan binada üst kısmında “HK” logosunun olduğunun belirlendiğini ve bir kısım taşınır malın haczedilerek...’a yediemin olarak bırakıldığını, Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/493 E., 2017/454 K. sayılı kararı ile de geçerli bir istihkak iddiası olmadığının hüküm altına alındığını, 20.09.2017 tarihinde aynı adreste yapılan haciz esnasında ...

Makine San.ve Tic. Ltd. Şti.'yi temsilen ...'ın haciz yerinde hazır bulunduğunu, her iki şirketin de ortağı ve yöneticisi olmasına rağmen ...'ın şirket tüzel kişiliklerini kullanarak borçtan kurtulmak için haciz yerinde “...Makine ile hiçbir bağlantımız yoktur. Borçluyu tanımayız. ...Makinenin ortağı değilim.

Haksız suçlamalar beni incitmektedir.” şeklinde beyanlarda bulunduğunu, haciz esnasında fabrika duvarında “HK” logosunun olduğunu, bilgisayarların masa üstünde “...mitrans” “...147” yazılı borçlu şirkete ait 6 ayrı yazılım/şifreleme olduğunun belirlendiğini, Karşıyaka 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin kararları doğrultusunda 09.10.2017-11.10.2017 tarihlerinde şirket yetkilisi ...’ın huzurunda hacizli malların muhafaza altına alındığını ve ilave hacizler yapıldığını, ...

Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 30.09.2007 tarihinde faaliyetine son verdiği, şirketler arasında organik bağ bulunmadığı iddiası ile Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/512 E. sayılı dosyasında istihkak davası açıldığını, davalı ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkiline olan borçlarını ödememek adına muvazaalı bir şekilde faaliyetine ... Makine San. ve Tic. Ltd.

Şti. olarak devam ettiğini, hatta bu iki şirketin bazı çalışanlarının dahi aynı olduğunu, davalı ... ailesinin farklı unvanlar altında şirketler kurarak üçüncü kişileri zarara uğratmak suretiyle borçlandırıcı işlemler yaptıklarını, alacaklılarından mal kaçırmak için şirketin tüzel kişiliklerinin korumasından faydalandıklarını, yükümlülük ve borçtan kurtulmak için tüzel kişilik bir araç olarak kullanılıyorsa artık perdenin kaldırılması gerektiğini, davalıların, müvekkili şirketi zarara uğratma kastı ile hareket ettiklerini, sürekli pay devri yaptıklarını ve şirket mallarını kaçırdıklarını,

davalıların akrabalık ilişkisi ve ortaklık durumları dikkate alındığında alacaklarını ödememek adına yaptığı tüm işlemlerin batıl olduğunu ve şahsi sorumluluklarını doğurduğunu, her iki şirketin faaliyet alanlarının, kurulu oldukları yerin, kullanmış oldukları makine teçhizatının aynı olduğunu, ...Makine'nin Arnavutluk Mahkemelerinde temyiz itirazının reddedilmesi üzerine ...oğulları Makine-... (...) adına şirket kurulduğunu ve ...Makine'nin tüm makine ve teçhizatlarının kayıtlarda bu şirket üzerine devredilmiş gibi gösterildiğini, daha sonra ...

Makine’ye devredilerek ...oğulları Makine-... (...) şirketinin tasfiye edildiğini, Karşıyaka 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/512 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ...Makine'ye ait makinelerin ... Makine-... (...) üzerinden ... Makine'ye muvazaalı bir şekilde devredildiği, şirketler arasında organik bağ olduğu ve birbirinin devamı niteliğinde oldukları hususunun ortaya konduğunu, istihkak iddia eden ...

Makine'nin sicilde yer alan adresi ile haciz işlemi için gidilen adresin tamamen farklı olduğunu ileri sürerek davalı şirketler arasındaki tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasına, davalı ...Makine'nin müvekkili şirkete olan tüm borçlarından dolayı diğer davalıların da şahsi sorumlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile tahsilde tekerrür olmaksızın şimdilik 100.000,00 USD’nin faizi ile tahsil tarihindeki döviz kuru üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ..., ..., ... ve ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçesinde, muvazaa iddialarının asılsız olduğunu, şirketler arasında herhangi bir organik bağ bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 8. maddesine göre zamanaşımının hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tabi olduğu,

yabancı mahkemelerde açılan davalar sonucu verilen kararların tanınması veya tenfizine dair bir karar bulunmadığı sürece yabancı mahkemede dava açılmasının zamanaşımını kesen sebep olarak dikkate alınmayacağı, somut olay bakımından uygulanabilecek bir milletlerarası sözleşme hükmü ve özel bir kanun hükmü bulunmadığından MÖHUK'un ilgili bağlama kuralına göre değerlendirme yapıldığında uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerekeceği, dava konusu alacağın taraflar arasındaki 22.04.2005 tarihli satış sözleşmesinden doğduğu, 25.07.2005 tarihli tazmin sözleşmesi ile en geç 25.07.2005 tarihinde muaccel hale geldiği,

Arnavutluk Mahkemesindeki davanın 05.01.2006 tarihinde açıldığı, kararın 15.01.2008 tarihinde kesinleştiği, kararın tenfizinin 15.03.2016 tarihinde kabul edildiği hususları göz önüne alındığında alacağın doğduğu 25.07.2005 tarihinden itibaren tenfiz kararının verildiği tarihe kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 146. maddesi çerçevesinde 10 yıllık zamanaşımı süresi olduğu, ...Makina Yedek Parça San. ve Tic.

Ltd. Şti. dışındaki davalıların Arnavutluk Mahkemesinde açılan davanın tarafı olmadıkları, davanın ve sonucunda verilen kararın o davanın tarafları yönünden bağlayıcı olacağı, dolayısıyla somut olayda doğrudan davalılara yönelik olarak zamanaşımını durduran ya da kesen sebeplerin bulunmadığı, bu nedenle bu davalılar yönünden davanın zamanaşımı süresinde açılmadığı, davalı ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd.

Şti. hakkında açılan davaya gelince bu davalı tarafından zamanaşımı definin ileri sürülmediği, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından, zamanaşımının bu davalıya sirayet etmeyeceği, davalı ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd.

Şti. hakkında dava konusu alacakla ilgili olarak zaten Arnavutluk Mahkemesi tarafından verilen ve kesinleşen karar bulunup, bu kararın da tenfizine karar verildiği, dolayısıyla bu davada bu davalıdan alacağın tahsilinin istenmesinde davacının hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ...Makine Yedek Parça San. ve Tic. Ltd.

Şti. hakkındaki davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tüzel kişilik perdesinin aralanması talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.