Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3872 K.2026/935

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.02.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; açığa atılan imzanın kötüye kullanılması ve irade sakatlığı hukuksal nedenine dayalı olarak 2 adet senet nedeniyle başlatılan icra takipleri nedeniyle müvekkilinin, davalıya borcu bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar 28.12.2023 tarihli duruşmada davayı takip etmediklerinden dosyanın işlemden kaldırıldığı, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150. maddesi gereğince yasal 3 aylık sürede yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile belgelendirilmeyen mazeret dilekçesinin red edilmesi üzerine işlemden kaldırılan dosyanın yasal süresinde yenilenmemiş olması nedeniyle verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yukarıda yapılan özetten anlaşılacağı üzere İlk Derece Mahkemesince, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamı incelendiğinde; davanın 26.06.2018 tarihinde açıldığı, 03.04.2019 tarihli celseden itibaren son celseye kadar Anamur Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/2717 sayılı soruşturma dosyasının neticelenmesinin beklenildiği, bu süreçte duruşma zabıtları incelendiğinde pek çok celseye davacı vekilinin mazeret dilekçesi sunduğu, Mahkemece, davacı vekilinin mazereti kabul edilerek duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verildiği (02.12.2020, 17.02.2021, 02.06.2021, 20.10.2021, 06.07.2022, 07.12.2022,15.06.2023 tarihli celseler ve son celseden önceki 02.11.2023 tarihli celse) görülmüştür.

Yine 28.12.2023 tarihli son celseye de davacı vekili gelmemiş, mazeret dilekçesi sunmuştur. Mahkemece, taraf vekilleri mazeretlerini belgelendirmediklerinden mazeretin reddine karar verilerek taraflarca takip edilmeyen davada HMK'nın 150/1 hükmü uyarınca yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına, 02.04.2024 tarihli kararla da davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 52. maddesi uyarınca tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır.

7201 sayılı Kanun'un elektronik tebligat usulünün düzenlendiği 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri dahil olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine dair bir usulün bulunmadığı görülmektedir (Emsal ilamlar: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.04.2021 tarihli 2017/10-1824 E., 2021/520K. sayılı, 17.01.2018 tarihli 2017/14-1760 E., 2018/43K. sayılı, Dairemizin 26.02.2024 tarihli 2023/3977E., 2024/1484 K. sayılı, 28.12.2022 tarihli 2021/5336 E., 2022/9570 K. sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 14.05.2019 tarihli 2018/123 E., 2019/3151K. sayılı ilamları).

Bu durumda İlk Derece Mahkemesince son celseden önceki 02.11.2023 tarihli celsede davacı vekilinin mazereti kabul edildiğine göre, yeni duruşma gün ve saatinin taraf vekillerine usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesi gerekirken duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi yönünde ara karar kurulması, belirlenen 28.12.2023 günü duruşmaya davacı tarafın gelmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılması ve sonra da davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

KARŞIOY

Sayın çoğunlukla aramızdaki ihtilaf, devamlı bir şekilde “duruşma gününü UYAP’tan öğreneceğim” şeklinde mazeret bildiriminde bulunan davacı vekilinin son celseye iştirak etmemesi ve buna binaen dosyanın işlemden kaldırılması kararı verilmesinin hukuka uygun olup olmadığından kaynaklanmaktadır.

Derdest dosyanın bir başka ceza soruşturması neticesini beklemesi nedeniyle davacı vekilince her seferinde mazeret talebinde bulunulmuş mahkemece de bu talepler kabul edilerek yeni gün belirlenmiştir. Bu arada davacı vekili bir şekilde müteakip duruşma gününü öğrenerek her defasında mazeret talebini yinelemiştir.

Mevzuatta duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesi şeklinde bir düzenleme bulunmadığı hususunda sayın çoğunlukla aramızda ihtilaf bulunmamaktadır. Lakin, müteaddit defa bu yöntemin kolaylığından istifade ederek sıralı duruşma dizisinden muaf tutulmuş, yetmedi ardı sıra bir şekilde duruşma gününü öğrenerek müteakip duruşma tarihi için de mazeret talebinde bulunarak öğrenme usulünün bu şekilde olacağına dair mahkeme ile aralarında haklı bir güven oluşturmuş vekilin, son oturumda “haberim olmadı, kaldı ki usulde böyle bir yöntem de bulunmuyor” mazeretine sığınması, TMK 2 de yer alan dürüstlük ilkesine aykırılık oluşturur.

Kaldı ki, dosyası bu şekilde işlemden kalkan taraf aleyhine derhal açılmamış sayılması kararı yerine öncelikle işlemden kaldırma ve ara dönemde de başvurmama halinde ise “açılmamış sayılma” kararı verilmekte olup davacı tarafın nispeten uzunca süren bu aşamaların hiçbirinden haberdar olmaması usulü eksiklikten öte işin unutulması ya da ihmalinden kaynaklandığına işaret eder.

Açıklanan nedenlerle temyize konu kararın onanması gerektiği düşüncesiyle aksi yönde tezahür eden sayın çoğunluk görüşüne iştirak etmiyorum.