Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/4092 K.2026/1060

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.02.2026 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin... ...ilçesi, ... köyünde üstlendiği 19 adet daire için kat karşılığı inşaat işinin finansmanı için davalı banka ile 26.04.2007 tarihinde 600.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi (GKS) imzalayarak bankaca açılan ... no.lu BCH hesabından kredi ve ... no.lu Teminatlı Kredi Mevduat Hesabı (TKMH) kullanmaya başladığını, müvekkil ile davalı bankanın toplam dört tane GKS imzalandığını ve banka tarafından müvekkili şirket yetkilisi ve eşinin iradesi dışında zorla imzalı bir boş senet aldığını,

...'daki sanayi arsasının üzerine 14.11.2008 tarihinde 2.000.000,00 TL'lik ipotek tesis edildiğini, 31.12.2008 tarihli ihtarname ile hesabın kat edildiğini, davalı bankanın boş olarak alınan bonoyu geçmiş tarih ve vadeli olarak, banka kayıtlarına göre görünen borcun dahi 759.000,00 TL fazlası kadar doldurulup ihtiyati haciz kararı aldığını,...14.

İcra Müdürlüğünün 2009/448E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsusu haciz yoluyla takibe geçildiğini, ayrıca aynı alacak için...9.İcra Müdürlüğünün 2010/18283 E. sayılı dosyası ile ... ve ...'in şahısları hakkında kefil sıfatıyla genel haciz yoluyla şirket ve ... hakkında...10.

İcra Müdürlüğünün 2011/1924 E. sayılı dosyaları ile de ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla üçüncü bir mükerrer takip başlatıldığını, müvekkili hakkındaki takiplerden hemen sonra 16.02.2009 tarihinde, 360.000,00 TL, 02.07.2009 tarihinde ise 1.198.695,00 TL olmak üzere toplam 1.558.695,00 TL ödeme yapmasına rağmen davalı banka tarafindan bu ödemelerin icra dosyalarına beyan edilemeyerek takip konusu alacağın tamamı üzerinden devam ettirildiğini,

davalı bankanın alacaklı olmadığı bir meblağ için kredi sözleşmesine teminat olarak aldığı senetle kambiyo takibi yaparak haksız menfaat sağlandığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini,...14.

İcra Müdürlüğünün 2009/448 E. sayılı dosyası ile yürütülen takibe dayanak 04.12.2008 düzenleme tarihli 25.08.2012 vadeli 3.700.000,00 TL bedelli emre muharrer senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığının, bu nedenle müvekkilinin bu takipten dolayı borçlu olmadığının tespitini, takibin ve senedin iptalini, senedin kambiyo senedi niteliği taşıdığı kabul edilse bile yine aynı kambiyo senedinin vade tarihi itibariyle bedelsiz olduğunun tespitini, senedin ve takibin bu miktarda iptalini, kötü niyetli davalının alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı borçluların taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı borçlu şirketin hakim ortağı olan ...'in 2007 yılında müvekkili şirket Merkez Şube ile temasa geçerek, sahibi olduğu ...Organize Yapılar ve Inşaat Ltd. Şti.'nin uzun yıllardan beri çeşitli müteahhitlere danışmanlık hizmetleri verdiğini, başta "Kemer Country" olmak üzere özellikle ... bölgesinde iş yaptığını, ...

Konut Yapı Kooperatifi ile anlaştığını, kendisinin müteahhitlik yapacağını ve sözkonusu işin kat karşılığı yapılacağı için finansman desteğine ihtiyaç duyduğunu, 22.08.2008 tarihinde yapılan kredi tahsisinde banka nezdinde firma lehine, 3.000.000,00 TL borçlu cari hesap ve 300.000,00 TL kredili mevduat hesabı, 10.000,00 TL kredi kartı ve 43.500,00 TL çek kredisi limiti tesis edildiğini, kredilere ilişkin 26.04.2007 tarihli 600.000,00 TL, 19.07.2007 tarihli 500.000,00 TL, 21.09.2007 tarihli 2.100.000,00 TL ve 28.04.2008 tarihli 2.000.000,00 TL limitli, ... ve ... kefalet imzalı genel kredi sözleşmeleri alındığını,

ekspertiz değerleri toplamı 6.696.086,00 TL olan 12 adet gayrimenkul üzerinde 10.100.000,00 TL tutarında ipotek tesis edildiğini, firmanın nakit sıkışıklığına düştüğünü, çeklerini ödeyemediğinin anlaşıldığını, aynı tarihlerde firmanın piyasaya olan borçlarından dolayı çeklerinin arkasının yazılmaya başlandığını, karşılıksız çeklerinin çıktığı istihbarat kayıtlarından görüldüğünü, kasım ayı içerisinde çok sayıda alacaklısı tarafından hakkında icra takipleri başlatıldığı bilgisinin edinildiğini, aynı tarihlerde davacı şirketin piyasaya olan borçlarından dolayı çeklerinin arkası yazılmaya başlanmış ve ..., ...İnşaat Taah.

Tic ve San. Ltd. Şti.,... Faktoring Hizm. A.Ş.,... Mad. San. ve Tic. A.Ş.,... İnş. ve Tesisat Mal. San. AS.,...Asansör San. ve Tic. A.Ş. gibi çok sayıda alacaklısının icra takibine geçtiğini, nitekim 17.11.2008 tarihinde...9. İcra Müdürlüğü'nün 2008/23265 E. sayılı dosyasından, 26.11.2008 tarihinde... 13. İcra Müdürlüğü'nün 2008/14763 E. sayılı dosyasından, 04.12.2008 tarihinde... 7. lcra Müdürlüğü'nün 2008/11680 E. sayılı dosyasından, 31.12.2008 tarihinde...12.

İcra Müdürlüğü'nün 2008/27513 E. sayılı dosyasından yüksek tutarlarda icra takipleri açıldığını, bu takiplerde gayrimenkulleri üzerine hacizler konulduğunu, bu esnada firmanın kredilendirilen inşaat işlerini yaptığı ...

Konut Yapı Kooperatifi ile ihtilafa düştüğünün öğrenildiğini, nitekim bu durumun daha sonra kooperatiften edinilen yazı ile teyid edildiğini, bu gelişmeler ışığında firmanın nakit akışlarının ve mali durumunun bozulduğunu, davacı borçlu hakkında yukarıda belirtildiği gibi hakkında onlarca takip yapıldığını, çeklerinin arkasının yazıldığını, senetlerinin protesto olduğunu, ayrıca 31.10.20 08... .11.2008 dönem faizlerini ödeyemediğini, 30.11.2008 tarihinden itibaren limit aşımına girdiğini, durum böyle iken davacı borçlunun ortada bir şey yok iken kredi hesaplarının kat edildiğinin iddia edilmesinin anlaşılır bir durum olmadığını,

davacının dava dilekçesi içerisinde birçok gerçek dışı beyanda bulunduğunu, davacı vadesinde ödenmemiş hiçbir borcunun olmadığını iddia ettiğini, oysaki firmanın müvekkili banka nezdinde kredili mevduat hesabının 31.10.20 08... .11.2008 dönem faizlerini istemediğini, hesabı 30.11.2008'de limit aşımına girdiğini, 2.941.545,00 TL borçlu cari kredi hesaplarından kullanılan anapara kredi borcu bulunduğunu, 322.809,55 TL kredili mevduat hesabından kaynaklanan anapara kredi borcu bulunduğunu, bu durumda iki ayrı krediden kaynaklanan anapara borcu toplam 3.264.354,55 TL olduğunu,

davalıların bu konuda büyük bir yanılgı içerisinde bulunduklarını işleyen faiz ve BSMV toplamının ise 302.881,93 TL olduğunu, toplam alacağın ise 3.567.236,48 TL olduğunu, gerek kambiyo, gerek ipoteğin nakde çevrilmesi ve gerekse genel kredi sözleşmeleri üzerinden takibe geçilmesinin ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 45/son fikrası gereğince hukuken mümkün olduğunu, tüm bu takiplerin Yargıtay içtihatları gereği "tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla" açılmış olduğunu, davacı borçlular davaya konu bononun boş olarak verildiği ve teminat senedi olduğunu iddia ettiklerini,

ancak davacı borçluların bu iddialarının soyut bir iddiadan öteye gitmediğini, yapılan tahsilatların icra dosyasında mahsubu yapılarak takibe geçildiğini, senedin banka kayıtlarına alınmamış olmasının borçlunun durumunu değiştirmeyeceği ve aynı zamanda müvekkili Bankaya bir menfaat de sağlamadığını, davacının kredili mevduat hesabının (KMH) bulunmadığını, bu hususa ilişkin herhangi bir kullanım yapmadığını ifade ettiğini, ancak bu iddiası gerçek dışı olup gerek...7.İcra Hukuk Mahkemesinde ve gerekse...

Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yapılan bilirkişi incelemelerinde KMH hesaplarından yapılan kredi kullanımları tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı bankanın taraflar arasında varlığı tartışmasız olan kredi ilişkisi dışında başkaca bir ilişki bulunduğu anlaşılamadığından ve ispat dahi edilemediğinden bankanın vermiş olduğu kredi için teminat olarak bu bonoyu düzenlediği,

bu açıdan bankanın davacılar ile olan kredi ilişkisi dışında ve bu çerçevede bonoyu düzenlemesi dikkate alındığında dayanak olan bononun bedelsiz olduğunun kabul edilemeyeceği, genel kredi sözleşmesinin 11.2 ve 16.5 hükümleri dikkate alındığında bankanın kredi ilişkisini kat ettikten sonra bonoya dayalı takip yapmasında yasaya aykırılık bulunmadığı,

bilirkişi kurulu raporlarında irdelendiği üzere ödemeler hariç tutulduğunda dahi her üç davacı açısından borç miktarı dava tarihi itibariyle bile 6.109.653,42 TL, ödemeler dahil olunduğunda ise her bir üç davacı açısından borç miktarı dava tarihi itibariyle 2.801.858,14 TL asıl alacak, 1.554.230,00 TL işlemiş faiz tutarında olup, daha sonra ve ayrıca takip sonrası yapıldığı ispatlanan ödeme miktarları ve ödeme tarihleri ile ilgili mahsupların yapıldığı,

bulunan miktarlar dikkate alındığında ise halihazırda takibe konu bononun tamamının teminat vasfının davacılar aleyhine ve ancak davalı banka lehine devam ettiği, bononun teminat vasfının ortadan kalktığının ise ispat olunamadığı,

menfi tespit davalarında davacının borçlu olup olmadığının dava tarihi itibariyle ele alınacağı, dava tarihi ve takip tarihi itibariyle dahi bonodan dolayı borçlu olduğu saptanan davacıların bononun vade tarihi itibariyle dahi borçlu oldukları, bilirkişilerin kök ve ek rapor içerikleri, hesaplamaları, tespit edilen rakamlar dikkate alındığında, icra takibine esas olan bono nedeniyle davacıların bononun vade tarihi itibariyle ve ödeme nedeniyle bu kısımla ilgili borcunun olduğu,

borcun ise muaccel olduğu anlaşılmakla borcun muaccel olmadığına yönelik tüm taleplerin dahi bu nedenle reddolunması gerektiği, davacıların ıslah dilekçesine konu edilen düzenlenme tarihindeki tahrifat nedeniyle bononun geçersizliği ve bu nedenle davacıların borçtan sorumlu bulunup bulunmadıkları, davacı ...'in imzasının kendisine ait olup olmadığı değerlendirildiğinde, 28.05.2013 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü...Kriminal Polis Laboratuarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen altı sayfalık rapor içeriğine göre soruşturmaya konu 3.700.000,00 TL bedelli bonodaki imzaların fotokopi/montaj yoluyla oluşturulmadığı,

ıslak mürekkepli kalemle oluşturulduğu, adı geçen senedin düzenleme tarihindeki bölümündeki el yazılarının mevcut olmakla birlikte bu yazıların silinti, kazıntı veya ilave yoluyla tahrifat yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulgunun tespit edilemediği, davacı ... adına atılan kefil imzası ile ... isimli şahsın mevcut mukayese imzalarının karşılıklı olarak incelendiği, bu inceleme sonucunda inceleme konusu imza ile ... isimli şahsın mevcut mukayese imzalar arasında kaligrafik ve tipografik özellikler yönünden uygun bulunduğu, bahse konu imzanın ... isimli şahsın eli ürünü olduğu hususlarının açıkça belirtildiği,

bu çerçevede...CBS tarafından tüm bu konuları içerecek şekilde olmak üzere davalı banka çalışanları lehine olmak üzere dosyamız davacıları aleyhine kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, verilen karara müşteki ... tarafından itiraz edilmiş ise de itirazın da reddedildiği, kanun yararına bozma talebinin de Adalet Bakanlığınca reddedildiği, bu yöne ilişkin iddianın ispatlanamadığı, somut olayda dava ve takibe konu bonoların takibe konulduğu aşamada tüm unsurların tamam olunduğu,

davalı banka aleyhine sonuca varmayı gerektirir somutlaştırılmış delil mevcut olmadığı gerekçesiyle davacıların adı geçen takibe konu bono ile ilgili açmış olduğu tüm menfi tespite yönelik taleplerinin reddine, tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine yönelik kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kredi sözleşmeleri kapsamında teminat senedi olarak davacılar tarafından imzalanıp boş olarak bankaya verildiği iddia edilen bonodan ve icra takibine konu borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.