Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/6188 K.2025/7708

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 05.07.2017 tarihinde satın aldığı taşınmaz üzerinde davalı banka lehine mevcut ipotek borcunun, aynı gün bankanın ...

Şubesi'ne gitmek suretiyle müvekkili tarafından ödendiğini ve banka memurunca tahsil edilen 289.000,00 TL için iki ayrı dekont düzenlenerek müvekkiline verildiği halde banka tarafından 18.09.2019 tarihinde müvekkiline noter aracılığıyla gönderilen ihtarname ile ipotek borcunun ödenmesinin istendiğini, cevabi ihtarname ile itiraz ettiklerini, bunun üzerine ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2019/...

E. sayılı dosyasında 385.988,15 TL alacak için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile müvekkili hakkında takip yapıldığını ileri sürerek müvekkilinin takip dosyasına ilişkin olarak borçlu olmadığının tespitine, borç ödendiğinden ipotek şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın önceki maliki ve ipotek borçlusu olan dava dışı ...'in 29.08.2019 tarihinde vefat ettiğini, mirasının tüm mirasçıları tarafından reddedildiğini, terekesinin iflas hükümlerine göre tasfiyesine karar verildiğini, davacının taşınmazı ipoteği bilerek satın aldığını, alım satıma müvekkili bankanın taraf olmadığını, bu nedenle husumet itirazları bulunduğunu, dava dışı firma ...Emlak San. Tic. Ltd.

Şti.'nin risklerinin teminatında bulunan taşınmazın davacı tarafından firma riskleri henüz takibe düşmemiş iken satın alındığını, 05.07.2017 tarihinde ... tarafından vezneden yatırılan 197.000,00 TL tutarındaki meblağın portföy yöneticisi bilgisi dışında, görevli memurca davacının talebi üzerine ...Emlak San. Tic. Ltd.

Şti.’nin hesabına alındığını, ancak firmanın kredi riskine mahsup edilmediğini, zira o tarihte dava dışı ...'in sağ ve sağlıklı olduğunu, firmanın risklerinin henüz takibe düşmediğini, davacının 289.000,00 TL'nin ödenmesi sırasında 197.000,00 TL'nin ipotek bedeli olarak, 92.000,00 TL'nin ise muaccel bir borç olmadığından ... tasarrufunda bulunduğunun kendilerine şifahen ifade edildiğini iddia ettiğini, uygulamada ipotekli taşınmazların üçüncü kişilerce satın alınması halinde bankalarca taşınmazı satın alacak kişilere ipotek fek taahhütnamesi verilmekte olduğunu, ...

Şubesi'nden söz konusu ipoteğin kaldırılması için gerekli tahsilat tutarı ve şartları için fek taahhütnamesi talep edilmediğini, gayrimenkulün satışının şube bilgisi dışında gerçekleştiğini, iki seneden fazla süre ipotek fek edilmemiş olmasına rağmen davacı tarafından ipoteğin bedeli ödendiği gerekçesiyle müvekkili bankaya veya yargı yoluna başvurulmamasının iyiniyetli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı banka ile dava dışı ...Emlak Taahhüt Turizm Psikolojik Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında yapılan sözleşmeler kapsamında, dava dışı şirketin doğmuş ve doğacak borçlarından dolayı, dava dışı şirket ortağı ve yetkilisi ... adına tapuda kayıtlı bulunan ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... civarı mevkii, 707 ada, 98 parsel, 3 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz üzerine, davalı banka lehine birinci derecede 700.000,00 TL limit ile sınırlı olmak üzere ipotek şerhi bulunduğu,

dava dışı ...'den satın alınan taşınmaz üzerindeki ipoteğe ilişkin borcun davacı tarafından davalı bankaya ipotek fek bedeli olarak yatırıldığının iddia edildiği, ipotek akdinden ve ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2019/...

E. sayılı takip dosyasından dolayı davalı bankaya borçlu olup olmadığının tespiti açısından davacı tarafça dava dilekçesine ekli olarak sunulan ve davalı tarafça da inkar edilmeyen, aynı tarihte iki dakika ara ile düzenlenen banka dekontlarında, 92.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin açıklama bölümünde yapılan ödemenin ipotek fek bedeli olarak yatırıldığına dair açıklama bulunmadığı, ancak iki dakika sonra yapılan ödemeye ilişkin dekontta yatırılan 197.000,00 TL'lik ödemenin dava konusu taşınmaza ilişkin ipotek fek işlemi için yatırıldığının belirtildiği,

ödemenin yapıldığı tarih itibarı ile dava dışı şirketin bankaya ödemesi gereken banka borcunun, banka dekontlarında yatırılan toplam 289.000,00 TL'den 571,83 TL fazla olduğu, yapılan ödeme miktarı ile ipotek tarihi itibarı ile ipotek kapsamında ödenmesi gereken ipotek borçlusunun borç miktarının arasındaki farkın toplam borç içerisinde önemsiz miktarda olduğu, işbu nedenle davacı tarafça yapılan ödeme toplamının ipoteğin fekki hususunda yatırıldığı,

ancak banka görevlilerince bankaya müracaat eden, banka işlemleri konusunda yeterli bilgi ve donanıma sahip olmayan, davacı iradesi aksine yapılan ödemelere müteakiben ipoteğin fekki hususunda, müteakip işlemleri tamamlamadan yapılan ödeme miktarlarının dava dışı şirket yetkilisinin kullanımına tahsis edildiği, dava dışı şirket yetkilisi tarafından hesabına yatırılan işbu miktar ödemelerin tasarruf edilerek bankaya olan borçların ödenmemesi suretiyle davacı tarafça 05.07.2017 tarihinde satın alınan taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmadığı,

bu durumdan hakkında yapılan takip sonucu haberdar olan davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılması isteminde bulunduğu, davacının ödeme yaptığı sırada muhatap olduğu banka görevlilerince, davacının yaptığı ödeme miktarı, ödeme dekontlarındaki açıklama kısmında yazılı ibarelerden de davacının yaptığı ödemelerin ipoteğin fekkine yönelik yapıldığının kolayca anlaşılabileceği, ipoteğin fekki hususunda yapılması gereken müteakip işlemler konusunda, davacıyı bilgilendirmeyip mağduriyet yaşamasını önleyebilme imkanı var iken davalı banka görevlilerince, davacının bu yönde bilgilendirilmediği,

bu nedenle banka görevlilerinin kusurlu davrandığı, davalı banka görevlilerinin kusurundan kaynaklı hukuki işlem eksikliğinden, davacının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2019/...

E. sayılı takip dosyasından dolayı davalı alacaklı bankaya borçlu olmadığının tespiti ile davacı adına tapuda ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... civarı mevkii, 707 ada, 98 parsel, 3 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz üzerine davalı banka lehine birinci derecede 700.000,00 TL bedel ile 10.11.2016 tarihinde ... yevmiye numaralı işlemi ile tesis edilen ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, somut olayda; ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... civarı mevkii, 707 ada, 98 parsel, 3 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz ... adına kayıtlı iken 10.11.2016 tarihinde davalı ... lehine ... yevmiye ile yapmış ve yapacak olduğu işlemlerden dolayı doğmuş ve doğacak borçlarını anapara olan 700.000,00 TL ve faizi ile teminat altına alan üst sınır ipoteği tesis edildiği, davacının 05.07.2017 tarihinde dava konusu taşınmazı üzerindeki ipotek ile birlikte 92.000,00 TL bedelle tapuda satın aldığı,

mahkemece, bankacılık ve finans konusunda uzman bilirkişiden alınan dosya kapsamına uygun, denetime ve karar vermeye elverişli bilirkişi raporu da dikkate alındığında, dava dışı ... Tur. San.Tic. Ltd.

Şti.'nin davalı bankadan 05.04.2017 tarihinde, aylık % 1,15 cari faiz oranıyla, 60 ay vadeli, 300.000,00 TL tutarında 6...6 referans nolu krediyi kullanmış olduğu ve satış tarihi olan 05.07.2017 tarihinde ödenen taksitten sonra söz konusu kredinin anapara borcunun 289.571,83 TL olduğu, dava dışı ...Emlak Taah. Tur. San.Tic. Ltd. Şti.'nin hesabına davacı tarafından 05.07.2017 tarihinde, 92.000,00 TL satış bedeli ve 197.000,00 TL ..., ...

Mah. D:3 ipotek fek işlemi açıklaması ile yatırılan meblağın banka tarafından 6 50...36 referans nolu krediye mahsup edilmediği, 197.000,00 TL tutarındaki dekontta ayrıca dava dışı ...Emlak Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ...'in ismi ile imzasının bulunduğu, para yatırma işlemini yapan banka personeli gişe görevlisi de olsa bu tür bir işlemle ilgili diğer şube personeline ve yetkililerine bilgi vermesi gerektiği, dava dışı şirket ...Emlak Taah. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin kredi işlemlerinden sorumlu portföy yetkilisinin davacının 05.07.2017 tarihinde yatırdığı 289.000,00 TL'den, işlemlerin yapıldığı esnada bilgisi olmasa dahi, portföy yetkilisinin sorumlu olduğu şirketlerin hesaplarını düzenli olarak kontrol etmesi gerektiği, kontrol ettiğinde yatan paralar ve dekontlardaki açıklamaları kolayca görebileceği, bu durumda da davacıyı bilgilendirip mağduriyet yaşamasını önleyebilme imkanı var iken, davalı bankanın davacıyı bu yönde bilgilendirmediği de dikkate alındığında davalı bankanın bu yönüyle de kusurlu olduğu,

davacının ipotek borcunu ödediğinin kabulü gerektiği, davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.