Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/864 K.2025/5897

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin/ dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nun şiir ve güftenin önemli bir bölümünün kendisine, bestesinin ise dava dışı ...'e ait olan "... Oratoryosu" isimli müzik eserinin ortak sahibi olduğunu, besteci ...'e, yine ...'nun temsilcisi olduğu ... Ltd.

Şti. tarafından ödenen 40.000,00 USD karşılığında, besteden kaynaklanan telif haklarının bu şirkete devredildiğini, ...'dan izin ve onay alınmadan, davalının Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası tarafından gerçekleştirilen icraların/temsillerin 25.04.2013, 02.04.20 15... .04.2015 tarihlerinde vuku bulduğunu, 25.04.2013 tarihli temsilde, güftede izin ve onay alınmadan değişiklikler yapıldığını, bu değişikliklerin eserin hikaye örgüsüyle uyarlı olmadığını ve bütünlüğünün bozulduğunu, 02.04.20 15... .04.215 tarihli temsillerin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının 100.

Yılı münasebetiyle anılan orkestra tarafından gerçekleştirildiğini, bu icralardan önce güftenin yine izin ve onay alınmadan ikinci kez değiştirilip eserin 6 no.lu "İstila" başlıklı bölümü altına 10. ila 11. bölümleri arasında yer alan 9 mısralık kısmın kaydırıldığını, bu nedenle de ölmüş bir askerin, öldükten sonra annesine mektup yazması gibi bir durum yaratıldığını, müvekkili ...'nun eldeki dava öncesi başlattığı dostane çözüm gayretlerinin sonuç vermediğini, 2011 yılında orkestra tarafından gerçekleştirilen temsil için davacı ...

Ltd. Şti.'ne Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Müdürlüğü, yine İzmir Devlet Senfoni Orkestrası tarafından gerçekleştirilen temsil için ise bahsi geçen Müdürlük tarafından sırasıyla 08.07.2011 tarih ve ... nolu fatura karşılığı 6.000,00 + KDV = 7.080,00 TL ve 12.09.2011 tarih ve ... nolu faturalar karşılığı 4.000,00+ KDV = 4.720,00 TL'lik telif ödemeleri yapıldığını,

buna karşın işbu davanın açılmasına neden olan 25.04.2013 tarihli temsil için bizzat ... imzalı 09.05.2013 tarihli "Harcama Pusulası" ile talep edilen 7.080,00 TL tutarındaki telif ücretinin ödenmediğini ileri sürerek müzik eserindeki güftenin iki kez izin ve onay alınmadan değiştirilip eserin bütünlüğünün bozulması ve 02.04.20 15... .04.2015 tarihli izinsiz gerçekleştirilen temsillerde güfte sahibi ...'nun ismine yer verilmemek suretiyle eserden kaynaklanan manevi haklarının ihlal edildiğinin tespitine, 50.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline,

02.04.20 15... .04.2015 tarihli izinsiz gerçekleştirilen temsillere ilişkin broşürlerin imhalarına, davacı ...'nun dava konusu eserin güfte sahibi olduğunun gazetede ilan edilmek suretiyle kamuya duyurulmasına, ayrıca ihlal edilen mali haklarla ilgili olarak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 68. maddesi gereğince şimdilik 3.500,00 TL maddi tazminat ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 329. maddesi gereğince müvekkili ... tarafından avukatlık ücreti olarak ödenmiş olan 30.000,00 TL'nin, telif tazminatına ihlal tarihinden itibaren faiz yürütülmek koşuluyla tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

06.01.2020 tarihli bedel artırımı dilekçesi ile davalı idare için her bir müvekkil açısından 1.750,00 TL olan (toplamda 3.500,00 TL) maddi (telif ) tazminatı miktarını 25.04.2013 tarihli temsilden dolayı ... için 10.620,00 TL'ye, 02-03.04.2015 tarihli temsilden dolayı ise ... için her bir temsil 14.250,00 TL olarak 28.500,00 TL'ye çıkarmış, diğer müvekkili ... Filmcilik Ltd. Şti. için ise bedel arttırımı yapılmadığını bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ...'nun çekişmeli eserin yaratılması öncesinde müvekkiline destek amaçlı başvuru yaptığını, dava konusu eserin bizzat davacı ...'nun izin ve onayı ile 1998 yılından bu yana kamuya arz edildiğini, bu süreçte hiçbir zaman telif ücreti istemeyen davacının ilk temsili takiben 18 yıl geçtikten sonra dava açıp izinsiz temsile dayalı tazminat talep etmesinin manidar ve kötüniyetli bir davranış olduğunu, dava konusu eserin dava dışı ve önceki tarihli temsilleri nedeniyle, davacılara ödeme yapıldığını, eserdeki güfte sahibi ...'nun haklarını ... Ltd. Şti.'ne devretmiş olması nedeniyle eldeki davayı açamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, bozma öncesi kararda, davacı şirketin aktif husumeti bulunmadığı kabul edilmiş ise de uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıklandığı üzere 25.12.1998 tarihli ve dava konusu eserin bestecisi tarafından davacı şirkete dava konusu eserden kaynaklanan "her türlü kullanım hakkı"nın devrini içeren belgede, dava konusu esere yönelik her türlü kullanım hakkı denildikten sonra tırnak içerisinde Kanun'da tanımı verilen mali haklar kapsamında fiilen uygulanan bazı türler tek tek sayılmak suretiyle belirtildiğinden,

dayanılan sözleşmenin sadece sayılan bu haklar yönünden geçerli olduğu, davacı şirketin "...

Oratoryosu" adlı eserde kullanılan bestenin temsil hakkını, eser sahibinden usulüne uygun biçimde devraldığı, davalı tarafından gerçekleştirilen konserlerin ise davacı şirkete usulünce devredilen temsil hakkının ihlali mahiyetinde bulunduğu, izinsiz gerçekleştirilen bu eylem nedeniyle davacı şirketin FSEK'in 68. maddesi kapsamında tazminat talep edebileceği, İlk Derece Mahkemesince bu yönden davacı şirket yararına 1.750,00 TL tazminata hükmedildiği ve davacı şirketin söz konusu hüküm bakımından istinaf itirazı ileri sürmediği, kaldı ki talebin de bu miktarla sınırlı bulunduğu,

dolayısıyla davacı şirket yönünden 1.750,00 TL'nin hüküm altına alınması gerektiği, belirtilen hususlar dışında bozma nedeni bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı taraf eyleminin, davacılardan ...'nun eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını, diğer davacı ...

Filmcilik Sinema ve Dış Ticaret Limited Şirketinin eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarını ihlal ettiğinin tespitine, 35.000,00 TL manevi tazminatın 25... tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava konusu 02.04.2015 tarihli temsilden dolayı 14.250,00 TL telif tazminatının 02.04.2015, 03.04.2015 tarihli temsilden dolayı 14.250,00 TL telif tazminatının 03.04.2015 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı ...’ya verilmesine,

25.04.2013 tarihli temsile yönelik talebin reddine, dava konusu 02.04.2015 tarihli temsilden dolayı 1.750,00 TL telif tazminatının, 02.04.2015 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı ... Filmcilik Sinema ve Dış Ticaret Limited Şirketine verilmesine, dava konusu "...

Oratoryası" isimli eserle ilgili güfte sahibinin ... olduğu yönündeki tespitin Türkiye genelinde yayınlanan tirajı 100.000'in üzerinde olan bir gazetede bir kez ilan edilmesine, ilan masrafının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, dava konusu eserin temsil edildiği 2-3 Nisan 2015 tarihli konsere ait broşürlerin davalı kuruma ait arşivde saklanmasına karar verilmiş, hüküm, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan hakların ihlal edildiği iddiasına dayalı tecavüzün tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince HMK'nın 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.