Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2021/10134 E. , 2025/1894 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/2232 E., 2020/340 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2021/10134 E. , 2025/1894 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/2232 E., 2020/340 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının haksız arama, el koyma, gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 100.000,00 TL maddi, 650.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 6.704,87 TL maddi ve 16.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz istemlinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; hakkında yapılan arama ve sonrasında el koyma işlemleri nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine, ihraç tarihi sonrası maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hukuka aykırı olduğuna, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Balıkesir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/279 Esas – 2019/108 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 02.08.2016-03.02.2017 tarihleri arasında 185 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 19.03.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının gözaltına alındığı ve tutuklandığı tarihte kamu görevlisi olduğu, 01.09.2016 tarihinde ihraç edildiği, davacının gözaltına alındığı tarihten, ihraç olduğu tarihe kadar maddi bir kaybının bulunmadığı, maddi tazminat talebi yönünden görevinden ihraç edildiği 01.09.2016 tarihinden tahliye edildiği 03.02.2017 tarihi arasındaki dönemin dikkate alınacağı, bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında ikamet ettiği evinde ve çalıştığı kurumdaki odasında arama yapılması, cep telefonu, tablet ve dijital materyallerine el konulması, el konulan eşyaların zamanında iade edilmemesi nedenine dayalı olarak da tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; el koyma işlemleri esnasında davacıya ait tablet ve dijital materyallerden imaj alınması suretiyle işlem yapılabilecekken el konulmasının CMK 141/1-j maddesindeki ''Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen'' kapsamında değerlendirilebileceği, her ne kadar 668 sayılı KHK'nın 3-j bendi uyarınca el koyma işlemine ilişkin ayrıksı düzenleme yapılmışsa da, bahse konu yargılamada suç tarihinin 02.08.2016 ve öncesi olarak belirtilmesi nedeniyle anılan KHK'nın yürürlükte bulunmadığı döneme ilişkin de olabileceği anlaşılmakla, tazminata konu dava dosyasının incelenerek davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un CMK 141/1-j bendi kapsamında kalıp kalmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, 2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Bandırma Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.02.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 185 gün gözaltı ve tutuklu kaldıktan sonra beraat etmiş; haksız arama, el koyma, gözaltı ve tutukluluk nedeniyle tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi talebi kısmen kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı reddetmiştir. El koyma sırasında davacının tablet ve dijital materyallerine el konulmuştur.
Hukuki İlke: Dijital materyallerden imaj alınarak işlem yapılabilecekken bunlara el konulması CMK 141/1-j kapsamında değerlendirilebilir; suç tarihinin 668 sayılı KHK'nın yürürlüğünden önce olması hâlinde KHK'daki ayrıksı düzenleme uygulanmaz. Manevi tazminat da belirlenen ölçütlere uygun makul miktarda olmalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma: dijital materyallere el koymanın 141/1-j kapsamında olup olmadığı araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması ve manevi tazminatın ölçütlere aykırı biçimde eksik belirlenmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Dava Strateji Notu: Dijital cihazlara doğrudan el koyma yerine imaj alınabilecekken el konulması ayrı bir tazminat kalemi (141/1-j) olarak öne sürülmeli; suç tarihinin 668 sayılı KHK öncesi olması bu talebi güçlendirir.