Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2021/9840 E. , 2025/2540 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/5051 E., 2020/1220 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölg
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2021/9840 E. , 2025/2540 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/5051 E., 2020/1220 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 29.06.2020 tarihinde tebliği üzerine davalı vekilinin 08.07.2020 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu ile temyiz isteminde bulunarak davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, yapılan incelemede işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a,e,g,i ve j bentlerine dayalı 1.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.000,00 TL maddi, 3.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulması görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; CMK'nın 141/1-a, g, i ve j sebeplerine dayalı tazminat istemi ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığına, hükmedilen tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddi gerektiğine, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna, ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 28. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/94 Esas- 2018/64 karar sayılı ceza dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 18.07.2017-19.07.2017 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 13.05.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin ve davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1.Davacı lehine hükmedilen maddi tazminat miktarının ne şekilde hesaplandığı, hangi gerekçe ile verildiği denetime imkan verecek şekilde açıklanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması, 2. Mahkemece CMK 141/1-e maddesi gereğince hükmedilen manevi tazminat miktarı açısından yapılan incelemede, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması, 3. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalandığı, yakalama nedenleri ve haklarındaki suçlamaların kendisine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmadığı, hakkındaki arama kararının ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirildiği, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulduğu (CMK 141/1-a,g,i ve j) nedenlerine dayanarak da tazminat talebinde bulunmasına rağmen mahkemece bu hususta değerlendirme yapılmayarak yalnızca CMK 141/1-e bendi gereğince değerlendirme yapılarak hüküm kurulması, Bozmayı gerektirmiş olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 1 gün gözaltında kaldıktan sonra beraat etmiş ve CMK 141/1-a, e, g, i, j bentlerine dayalı tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi talebi kısmen kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı reddetmiş; davalı da katılma yoluyla temyiz etmiştir.
Hukuki İlke: Maddi tazminatın nasıl hesaplandığı denetime imkan verecek şekilde gerekçelendirilmeli; manevi tazminat ölçütlere uygun makul miktarda belirlenmeli ve dava dilekçesinde dayanılan 141/1-a, g, i, j bentlerinin tümü hakkında ayrı ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma: maddi tazminatın gerekçesiz kurulması, manevi tazminatın ölçütlere aykırı biçimde fazla belirlenmesi ve yalnızca 141/1-e bendi değerlendirilip diğer bentlerin incelenmemesi nedeniyle karar bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Tazminat kararlarının hem eksik hem de fazla takdir yönünden bozulabildiği unutulmamalı; dilekçede birden çok 141/1 bendine dayanıldıysa mahkemenin yalnız birini değerlendirip diğerlerini atlaması bağımsız bir bozma sebebidir.