Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6633 K.2023/756

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 18.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; avukat olan müvekkilinin 12.09.2017 tarihinde gözaltına alındığını, 21.09.2017 tarihinde tutuklandığını,14.09.2018 tarihinde tahliye edildiğini, savcılık tarafından itiraz edildiği, itirazın kabul edilmesi üzerine müvekkilinin 15.09.2018 tarihinde yeniden tutuklandığını, halen tutuklu olduğunu, tahliye taleplerinin gerekçesiz olarak reddedildiğini, haksız olarak tutuklandığı ve tutukluluğun devamına karar verildiği, uzun tutukluluk ve makul sürede hakim karşına çıkartılmama gerekçesiyle 100.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın yakalama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 21.01.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında beraat kararı bulunmadığından tazminat isteme koşullarının oluşmadığını, talep edilen tazminat miktarının fazla olduğundan davanın reddi gerektiğini, öne sürmüştür.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.02.2019 tarihli ve 2018/459 Esas, 2019/51 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 04.04.2019 tarihli ve 2019/1328 Esas, 2019/681 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesi gereğince tazminat talep edildiği, bu nedenle asıl davanın sonuçlanması ya da hükmün kesinleşmesine gerek olmadığına, müvekkilinin avukat kimliği ve mesleki faaliyeti çerçevesinde tutuklu oluşu, yakalama, gözaltı ve tutuklama işlemleri sürecindeki usulsüzlükler nedeniyle Avukatlık Kanununa aykırı olduğuna, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

...

37. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/84 Esas sayılı dosyası ile davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açıldığı, dosyanın henüz derdest olduğu, her ne kadar davacı hakkında gözaltı, arama tutuklama kararı ve tutuklamanın devamı kararlarının hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ise de, bu hukuka aykırılığın yargılama aşamasında tüm deliller toplandıktan sonra değerlendirilebileceği, koruma tedbirlerinin yargılama sırasında Mahkemenin başvurabileceği tedbirler olduğu,

yargılama devam ederken davacının tahliye edilerek yargılamasına tutuksuz olarak devam edilmesine Mahkemece karar verilmiş olması tek başına tutukluluğun veya gözaltının hukuka aykırı veya haksız olmasına sebebiyet vermeyeceği, 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinde koruma tedbirleri sebebiyle tazminat davası açabilmenin koşulları arasında; tazminat davasının " karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay, ve her halde karar veya hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde tazminat isteminde bulunabilir" hükmünün düzenlendiği,

dolayısıyla davacının tazminat talep ettiği dosyasının halen derdest olduğu anlaşılmakla. 5271 sayılı Kanunun 140 ve devamındaki koruma tedbirleri sebebiyle tazminat talep etme şartları oluşmadığından davacının davasının reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 37. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/84 Esas sayılı ceza dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 12.09.2017 - 14.09.2018 tarihleri ve 15.09.2018 tarihinde yeniden gözaltı ve tutuklanmasına karar verilip tutukluluğunun devam ettiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin davanın kabulü gerektiğine yönelik talebi yönünden; Uyap sisteminden yapılan kontrolde; Davacının tazminat talebinin dayanağı olan ... 37. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/84 Esas – 2019/125 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/493 Esas 2019/184 Karar sayılı dosyasında 18.10.2018

havale tarihli dilekçe ile 5237 sayılı Kanunun 141 ve devamı maddesi gereğince haksız ve hukuka aykırı yakalama ve gözaltına alma kararları sebebiyle tazminat talep ettiği, inceleme konu davada ise aynı 5237 sayılı Kanunun 141 ve devamı maddesi gereğince haksız ve hukuka aykırı tutuklama, uzun tutukluluk ve makul sürede hakim karşısına çıkartılmama sebebiyle tazminat talebinde bulunduğu ve dosyanın derdest olduğu,

her iki davanın tazminat nedenlerinin farklı olması nedeniyle mükerrer davadan bahsedilemeyeceği, davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasını yargıya bir görev olarak yükleyen Anayasanın 141/son maddesi hükmü gereğince her iki dava dosyasının ... bu dosya olan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/459 Esas sayılı dava dosyasında birleştirilip esas hakkında karar verilmesinin lüzumu,

Kabul ve uygulamaya göre de; Davacının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen “Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğun devamına karar verilenler,” hükmü uyarınca tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. 5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir. ...

Ancak asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir.

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesin birinci fıkrasının (a) bendinde, " kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğun devamına karar verilen" kişilerin tazminat isteminde bulunabileceğinin belirtildiği, tazminat talebinin dayanağı olan dava dosyasında davacının kanuna aykırı şekilde yakalandığı, tutuklandığı ve tutukluluğun devamına karar verildiği, makul sürede hakim karşısına çıkarılmadığı nedenine dayanan tazminat talebi ile ilgili olarak asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı,

zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığından davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi nedeniyle hukuka aykırı bulunmuş ve tebliğnamede esastan ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 04.04.2019 tarihli ve 2019/1328 Esas, 2019/681 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,