Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/4369 K.2024/295

Dairemizce verilen bozma kararı üzerine mahkemece kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu,

karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.04.2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının haksız gözaltı- tutuklama nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için 10.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.01.2015 tarihli ve 2014/393 Esas, 2015/41 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 3779,29 TL maddi, 11.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.01.5015 tarihli ve 2014/393 Esas, 2015/41 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 02.04.2018 tarihli, 2017/11638 Esas 2018/3812 Karar sayılı ilamıyla; ''Davacının tutuklandığı tarih itibariyle tazminat isteminin 5271 sayılı CMK'nın 141. - 144. maddeleri hükümlerine göre incelenip karara bağlanacağı gözetilerek, 5271 sayılı CMK'nın 142/5. maddesi gereğince dava dilekçesi davalı kuruma tebliğ edilip, aynı Kanunun 142/7. maddesi gereğince davacı vekili ile davalı vekili duruşmadan haberdar edilerek karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Kabule göre de; 1- Davacının talebi gereğince maddi tazminat miktarına da gözaltı tarihi olan 04.12.2008 tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmasına karşın bu tarihin tutuklama tarihi olarak belirtilmesi,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı lehine belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması,

3- Hükmün verildiği duruşmaya iştirak eden Cumhuriyet savcısının isim ve sicil bilgilerinin duruşma tutanağında gösterilmemesi ile gerekçeli karar başlığında, ''Dava'' yerine ''Suç'', ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat'' olan dava türü yerine ''CMK'nın 141 maddesi gereğince tazminat talebi'', ''Dava tarihi: 14.07.2014'' yerine ''Suç tarihi/saati: 11.10.2013'' yazılması ile ''Suç yeri: Hakkari/...'' ibaresine yer verilmesi'' nin kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4- ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.06.2018 tarihli ve 2018/183 Esas, 2018/199 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 3779,29 TL maddi, 5000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

5- ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.06.2018 tarihli ve 2018/183 Esas, 2018/199 Karar sayılı kararına yönelik davacı ve davalı vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 15.11.2021 tarihli, 2021/4635 Esas 2021/7885 Karar sayılı ilamıyla;

''.. 1-Tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ceza infaz kurumundan sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi, CMK'nın 144/1-a. maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup durumu tazminata engel oluşturmamakla birlikte, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması gerektiği dikkate alınarak, davacının tutuklu kaldığı sürenin başka mahkumiyetinden mahsup edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı lehine belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması'' nın kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

6- ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.02.2022 tarihli ve 2021/384 Esas, 2022/34 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 3779,29 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

7- Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 16.02.2022 tarihli, hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz isteği; Tazminat miktarlarının fazla olduğuna, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine, karşı vekalet ücretinin fazla olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Mahkeme gerekçesinde;

'' ..Davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edilmediği, bu haliyle davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, 12/01/2015 tarihli bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla,

bilirkişi raporu ve mahkememizce yapılan hesaplama neticesinde davacının 04/12/2008 – 07/07/2009 tarihleri arasında 216 gün gözaltında ve tutuklulukta kalmış olması nedeniyle kazanç kaybı olarak 3.779,29 TL maddi zararı olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, mahkememizce bu miktar üzerinden davacı vekilinin talebinin kısmen kabulü ile 3.779,29 TL maddi tazminatın davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmesi cihetine gidilmiştir.

Davacı vekilinin talebi de dikkate alınarak söz konusu mahkememizce kabul edilen miktar üzerinden gözaltı tarihi olan 04/12/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesi cihetine gidilmiştir.

Davacı vekilinin manevi tazminat talebine gelince;

Manevi tazminat; tutuklanan şahsın sosyal çevresindeki itibarının sarsılması, hürriyetinden yoksun kalması nedeniyle duyulan elem ve ızdırap ve ruhi sıkıntıların bir nebze de olsa giderilmesi amacına yöneliktir, manevi zararın tümüyle giderilmesi imkansız ise de belirlenecek manevi tazminat kişinin acı ve ızdıraplarının dindirilmesinde, sıkıntıların azaltılmasında etken olacaktır. Bu nedenle manevi tazminata hükmedilirken kişinin sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, atılı suçun niteliği, tutuklamanın şahıs üzerinde bıraktığı etkiler dikkate alınarak, adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşır bir miktar olmasına özen gösterilmelidir. (CGK 29.01.2013 tarih ve 2012/9-1259 E., 2013/34 K.)

Söz konusu emsal mahiyetteki karar, Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları ve bozma ilamı dikkate alınarak somut olaya bakıldığında; davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, sosyal ve ekonomik durumu ve konumu nazara alınarak davacı lehine takdiren 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilerek fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekilinin talebi de dikkate alınarak mahkememizce kabul edilen miktar üzerinden gözaltı tarihi olan 04/12/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmesi yoluna gidilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. '' denilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Van 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/143 esas, 2014/38 sayılı ceza dosyası kapsamında davacının, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan 04.12.2008 – 07.07.2009 tarihleri arasında 215 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 06.06.2014 tarihinde kesinleştiği, davanın 14.07.2014 tarihinde açıldığı, gözaltı-tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

1.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunduğu tespit edilmiş ise de;

temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamış, ayrıca asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup açıklanan nedenlerle de davalı vekilinin tazminat miktarının fahiş olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.02.2022 tarihli ve 2021/384 Esas, 2022/34 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,