Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/4953 E. , 2026/416 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI: 2021/923 E., 2021/1248 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahke
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/4953 E. , 2026/416 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI: 2021/923 E., 2021/1248 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiş olup, I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız arama, el koyma, tutukluluk incelemelerinin yasal süresinde yapılmadığı, gözaltı ile tutukluluk nedeniyle 264.727,31 TL maddi ve 800.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile davacıya son olarak 15.09.2016 tarihinde 1/2 oranında 3.718,00 TL maaş ödemesi yapıldığı, davacının 15.10.2016 tarihinden tahliye edildiği 22.02.2017 tarihi arasında maddi tazminatın asgari ücret üzerinden yapılan hesapta 5.729,05 TL maddi tazminatın hakedildiği tarih olan 15.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının eksik olduğuna, yeniden hesaplanması gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/1811 sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.07.2016-22.02.2017 tarihleri arasında 220 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma neticesinde 06.03.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 03.04.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacıya tebliğ edilmediği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmün istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Davacının son maaşını 15.09.2016 tarihinde aldığı dikkate alındığında 15.10.2016-20.02.2017 tarihleri arasındaki döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "5.772,53" TL olarak tayin edilmesi yerine bu miktarın altında kalacak şekilde "5.719,05" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı aleyhine eksik maddi tazminata hükmolunması, 2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, 3-5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının a) bendinde kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen, i) bendinde hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, j) bendinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. bu hususta tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması suretiyle davacı vekilinin taleplerine dayanak tüm bilgi ve belgeler Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde dosya arasına alınarak yapılacak değerlendirme neticesinde karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.01.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturmasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.07.2016-22.02.2017 arasında 220 gün gözaltında ve tutuklu kalmış, hakkında 06.03.2018'de kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Son yarım maaşını 15.09.2016'da alan davacıya ilk derece mahkemesi asgari ücret üzerinden hesapladığı maddi tazminat ile 20.000 TL manevi tazminat vermiş, Samsun BAM 2. Ceza Dairesi istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, davacının kendi temyizi üzerine kararı üç ayrı gerekçeyle bozmuştur.
Hukuki İlke: Maddi tazminat, davacının maaş alamadığı dönem (burada 15.10.2016-20.02.2017) esas alınarak net asgari ücret üzerinden tam hesaplanmalıdır; hesap hatasıyla davacı aleyhine düşük miktar belirlenmesi bozma nedenidir. Ayrıca dilekçede CMK 141/1'in (a) bendindeki koşullar dışında yakalanma/tutuklanma, (i) bendindeki ölçüsüz arama ve (j) bendindeki haksız el koyma iddiaları varsa, dayanak belgeler Yargıtay denetimine elverişli biçimde dosyaya alınıp bu koşullar tartışılmalıdır.
Uygulama Sonucu: Bozma (CMK 302/2, Tebliğname'ye aykırı olarak): maddi tazminatın 5.772,53 TL yerine daha düşük hesaplanarak davacı aleyhine eksik hükmedilmesi, 220 günlük tutukluluğa karşın manevi tazminatın ölçütlere uymayacak ölçüde düşük kalması ve arama/el koyma taleplerinin tartışılmaması hukuka aykırı bulunmuş, dosya Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiştir.
Dava Strateji Notu: Yargıtay maddi tazminat hesabını kuruş hassasiyetiyle denetlemektedir; davacı vekili asgari ücret hesap dönemini (son maaş tarihinden tahliyeye kadar) kendi tablosuyla temyiz dilekçesine koyarsa küçük hesap farkları bile bozma getirebilmektedir. Yalnızca 'miktar eksik' demek yerine hangi bentteki tedbir için hangi belgenin dosyada eksik olduğunu göstermek temyizin isabet oranını artırır.