Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/64 E. , 2025/4372 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/633 E. 2020/708 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVATARİHİ : 15.02.2019 HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili, davalı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Davalı vekil
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/64 E. , 2025/4372 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/633 E. 2020/708 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVATARİHİ : 15.02.2019 HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili, davalı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42. maddesi ile değişik 362/1-a bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir. Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin CMK'nın 141/1-a, d, e, i, j bentleri gereğince 367.632 TL maddi ve 600.000 TL manevi tazminatın 17.07.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile; 17.675.16 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın 17.07.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a, d, i, j bentleri uyarınca tazminat talebinde bulunulduğuna, mahkemece bu maddeler kapsamındaki talepleri doğrultusunda herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının eksik olduğuna ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddi gerektiğine, hükmedilen tazminat miktarlarının yüksek ve faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğuna, reddedilen kısım üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/165 Esas – 2018/301 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından 17/07/2016 - 20.09.2017 tarihleri arasında 430 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 20.11.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının kamu görevlisi olarak görev yapmakta iken 16.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılıp, 24.08.2016 tarihinde ise ihraç edildiği, bu itibarla maddi tazminatın ihraç ile tahliye tarihi arasında yürürlükte olan net asgari ücrete göre hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden : Karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırının 72.070 TL olduğu ve davacı lehine hükmedilen tazminat miktarının 67.675.16 TL olması nedeniyle davalı açısından hükmün kesin nitelikte olduğu görülmekle; Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı da dikkate alınarak, 6100 sayılı HMK’nın 24.11.2016 tarih ve 6763 sayılı Kanun'un 42. maddesi ile değişik 362. maddesinin 1/a bendinde yer alan temyiz sınırı ve hükmedilen tazminat miktarına göre hükmün kesin olması nedeniyle, davalı vekilinin temyiz istemin CMK'nın 298. maddesi gereğince, Tebliğnameye aykırı olarak, olarak oy birliğiyle REDDİNE; B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden : Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1.Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında, davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, makul sürede yargılama mercii önüne çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya zamanında geri verilmeyen nedenlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacının taleplerinin 5271 sayılı Kanun'un 141/1-a, d, i, j bentleri kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan, eksik inceleme ve gerekçelendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi, 2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a bendi uyarınca Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.05.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Silahlı terör örgütü üyeliği ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından 430 gün gözaltı ve tutuklu kalıp beraat eden davacı, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemiştir; ilk derece mahkemesi kısmen kabul etmiş, istinaf esastan reddetmiştir. 12. Ceza Dairesi hem davalı hem davacı temyizini incelemiştir.
Hukuki İlke: Davacı, arama kararının ölçüsüzlüğü ile malvarlığına haksız el koyma dahil CMK'nın 141/1-a, d, i, j bentlerine dayalı istemlerde bulunduğunda, her talep için ayrı ayrı araştırma ve gerekçelendirme yapılması; manevi tazminatın da davacının sosyal-ekonomik durumu, tutukluluk süresi ve hak-nesafet ilkeleri gözetilerek makul belirlenmesi zorunludur.
Uygulama Sonucu: Davalı yönünden ret, davacı yönünden bozma. Hükmedilen 67.675 TL tazminat temyiz kesinlik sınırı altında kaldığından davalının temyizi reddedilmiş; davacının 141/1-a, d, i, j talepleri incelenmeden ve eksik manevi tazminatla karar verildiğinden bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Tazminat dilekçesinde CMK 141'in her bendi ayrı ayrı gerekçelendirilmeli; mahkemenin yalnız gözaltı/tutukluluğu değil arama ve el koyma taleplerini de tek tek karşılaması istenmelidir. Ayrıca lehe hükmedilen miktar kesinlik sınırının altındaysa Devletin bu tutarı temyiz edemeyeceği bilinmelidir.