Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2023/4321 E. , 2025/2278 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/280 E., 2023/334 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesin
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2023/4321 E. , 2025/2278 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/280 E., 2023/334 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 200.000 TL maddi ve 250.000 TL manevi tazminatın ve ... plaka sayılı aracına haksız el konulması nedeniyle 200.000 TL maddi tazminatın haksız el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 37.328,77 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın 05.01.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde; hükümdeki maddi ve manevi tazminat miktarlarının "11.671,49 TL" maddi ve "25.000 TL" manevi olarak, faiz başlangıç tarihinin de 05.06.2020 olarak ve vekalet ücretine ilişkin "13.972,60 TL" ibaresinin de çıkartılarak yerine "5.867,43 TL" olarak düzeltilmesi sureti ile istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; müvekkil hakkında verilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğu, müvekkilinin aracına haksız el koyma nedeniyle de tazminat verilmesine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Akhisar Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/13 Esas – 2022/341 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 04.06.2020 - 17.08.2020 tarihleri arasında 439 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 05.07.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile 03.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirilen süreler için davanın kısmen kabulüne, davacının ... plaka sayılı araca ilişkin el koyma nedeniyle tazminat talebi hususunda şartları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan incelemede, davacının tutuklu kaldığı 04.06.2020 - 17.08.2021 tarihleri arasındaki 439 günlük dönemden sadece toplam 131 günün 05.06.2020 - 14.07.2020 ve 18.05.2021 - 17.08.2021 tarihleri arasında infaz gördüğü dikkate alındığında maddi ve manevi tazminat miktarlarının, tazminatların faiz başlangıçlarının da düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, 2-5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacının ... plaka sayılı aracına 05.06.2020 tarihinde el konulduğu, 23.11.2021 tarihinde el koymanın kaldırıldığı ve davacıya iade edildiği, davacının aracında inceleme yapıldıktan yaklaşık 17 ay sonra teslim edildiği, davacının aracının CMK'nın 141/1-j maddesi gereği zamanında geri verilip verilmediğinin tespitinin gerektiği, ayrıca CMK'nın 128/4. maddesi gereği araç üzerinde el konulduktan sonra sicile şerh verilip verilmediğinin tespit edilmesi gerektiği, sicile şerh verilmediği takdirde el koyma kararının CMK'nın 128/4. maddesine aykırılık teşkil edeceği hususunun değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle el koyma kararının CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında ele alınması gerektiği gözetilmeksizin eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı kasten öldürme suçundan 04.06.2020-17.08.2020 arasında 439 gün tutuklu kalmış, yargılama sonunda beraat etmiştir; ayrıca aracına 05.06.2020'de el konulup 23.11.2021'de iade edilmiştir. Mahkeme tutukluluk için tazminata hükmetmiş, araç el koyma tazminatını reddetmiş, BAM tazminat miktarlarını düşürerek istinafı reddetmiştir.
Hukuki İlke: Haksız tutukluluk manevi tazminatı; davacının sosyal-ekonomik durumu, suçun niteliği, tutukluluk süresi ve hak-nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak belirlenmelidir, eksik tazminat hukuka aykırıdır. Ayrıca CMK 141/1-j uyarınca aracın zamanında geri verilip verilmediği ve CMK 128/4 gereği el koymanın sicile şerh verilerek icra edilip edilmediği araştırılmalıdır.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Manevi tazminatın hak-nesafete aykırı düşük belirlenmesi bozma nedenidir; araç el koymalarında CMK 128/4 sicile şerh koşuluna uyulmamışsa el koyma hukuka aykırı sayılır, bu yönden CMK 141/1-j tazminatı talep edilmelidir.