Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/4510 K.2024/5774

Dairemiz bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükümlerin katılan vekili ve müşteki vekili tarafından temyizi üzerine yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Tire 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.06.2015 tarih, 2014/28 Esas, 2015/801 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 07/12/2021 tarih, 2018/1436 Esas, 2021/8621 Karar sayılı bozma ilamında; "Dava konusu İzmir I numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 12/12/1991 tarih 3360 sayılı kararı ile tescillenen 8 envanter nolu çınar ağacına izinsiz müdahalede bulunulduğundan bahisle açılan eldeki kamu davası kapsamında;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04/06/2020 gün ve 2018/6-472-2020/262 sayılı ilamında, “sanık hakkında açılan kamu davasına katılma hakkı bulunan suçtan zarar görene CMK’nın 233. maddesi uyarınca duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı tebliğ edilmesi ve CMK’nın 234/1-b maddesinde sayılan hakları kullanma imkanının tanınması gerekirken, bunun yapılmamasının, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilerek delil sunma hakkı elinden alınan suçtan zarar gören yönünden hak kısıtlaması niteliğinde olduğunun” belirtilmesi karşısında,

suçtan zarar gören Kültür ve Turizm Bakanlığı adına İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne duruşma günü usulüne uygun olarak bildirilip, davaya katılma imkanı sağlanmadan hüküm tesis edilmesi suretiyle CMK’nın 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı olup, müşteki vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün sair yönleri incelenmeksizin isteme aykırı olarak BOZULMASINA; 07/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.Tire 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.09.2022 tarih, 2022/34 Esas, 2022/472 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davalarının kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince düşürülmesine karar verilmiş olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim edilen 18.05.2023 tarih, 2023/51932 sayılı ve onama görüşlü tebliğname ile Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

Müşteki vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve diğer temyiz sebeplerine

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece, açılan dava, yapılan yargılama, toplanan ve değerlendirilen deliller, sanıkların savunmaları, İzmir Valiliği İl İdare Kurulunun 31.12.2014 tarihli 2014/156 nolu kararı, dosyadaki tutanaklar ve tüm dosya bir bütün olarak değerlendirilmesinden; her ne kadar sanıklar hakkında 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçundan cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açılmış ise de yargılama sırasında sanıkların eylemlerinin 4483 sayılı Kanun kapsamında kaldığı, soruşturma aşamasında izin prosedürünün işletilmediğinin tespit edildiği,

mahkemece izin prosedürü işletilmesi neticesinde sanıklar hakkında soruşturma izni verilmemesine dair karar verildiği, bu kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edildiği ve itiraz edilmeksizin kesinleştiği, bu suretle sanıklar hakkında kovuşturma şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8 maddesi gereğince kamu davasının sanıklar yönünden ayrı ayrı düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV.GEREKÇE VE KARAR

1.Müşteki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Vekilinin Temyiz İstemi Açısından;

Mağdur kavramı gibi kanunda açıkça tanımlanmamış olan "suçtan zarar görme" kavramının, gerek Ceza Genel Kurulu, gerekse Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında; "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılıp uygulandığı, buna bağlı olarak da dolaylı veya muhtemel zararların, davaya katılma hakkı vermeyeceğinin kabul edildiği, bu hususun, Ceza Genel Kurulunun 11/04/2000 gün ve 65–69, 22/10/2002 gün ve 234–366, 04/07/2006 gün ve 127–180, 03/05/2011 gün ve 155–80, 21/02/2012 gün ve 279–55, 15/04/2014 gün ve 599-190, 28/03/2017 gün ve 214-206 sayılı kararlarında;

“dolaylı veya muhtemel zarar, davaya katılma hakkı vermez” şeklinde açıkça ifade edildiği ve Ceza Genel Kurulunun 25/03/2003 gün ve 41–54 sayılı kararında da “tazminat ödenmesi, itibar zedelenmesi ve güven kaybı” gibi dolaylı zararlara dayanarak kamu davasına katılmanın olanaklı olmadığının kabul edilmesi karşısında;

Dava konusu ağacın tescilli anıt ağaç olduğu anlaşılmakla; Çevre ve Şehircilik Bakanlığının, açılan davalara katılma ve tesis edilen hükmü temyiz etme hak ve yetkisi bulunmaması karşısında; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı vekilinin temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2.Katılan Kültür ve Turizm Bakanlığı Vekilinin Temyiz İstemi Açısından; Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, sanıklar hakkında açılan kamu davalarının, sanıklar hakkında soruşturma izni verilmemesi nedeniyle kovuşturma şartının gerçekleşmediği gerekçeleri gösterilerek mahkemece düşmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,