Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/6021 K.2025/3993

Dairemizin bozma ilamı üzerine sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükmün katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.03.2015 tarihli ve 2015/12E. 2015/178K. Sayılı kararıyla sanıklar hakkında kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçundan 2863 sayılı Kanunun 2863 sayılı Kanunun 74/1, 74/1-son, TCK'nın 62, 51/1-3, 53, 54. maddeleri gereğince 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, hapis cezalarının ertelenmesine ve 2 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verilmiş, karara karşı sanıklar müdafinin temyizi üzerine Dairemizin 03.10.2019 tarihli ve 2017/463 Esas, 2019/9774 Karar sayılı ilamıyla;

"...1- Dava konusu yerde fen ve arkeolog bilirkişiler refakatinde keşif yapılarak, bölgenin sit alanı ya da 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olup olmadığı tereddütsüz şekilde tespit edilerek, sonucuna göre temel cezadan 2863 sayılı Kanunun 74/1-2. cümlesi uyarınca indirim yapılıp yapılmayacağı,

2- Keşif sırasında, kazı yapılan yer ve mevkiide mermer bulunup bulunmadığının tespiti ile, sanıkların aracında bulunan jeneratör ve hiltinin mermer aramada kullanılıp kullanmayacağının araştırılması, ayrıca sanık ...’in savunmasında belirttiği üzere mermer işletme ruhsatının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapılması,

3-Kolluk kuvvetlerince düzenlenen 13/11/2014 tarihli tutanakta, kazının derinliğinin 25-30 cm olduğunun belirlenmesi karşısında, eylemin teşebbüs aşamasında kaldığının kabulü ile sanıklar hakkında tayin edilen cezada 5237 sayılı TCK'nın 35/2. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiği hususlarının gözetilmemesi,

Kabule göre de; 1- Hükmolunan hapis cezası ertelenen sanıklar hakkında, denetim süresi içinde sanıkların kasıtlı bir suç işlemesi halinde cezalarının kısmen veya tamamen infazına karar verileceği ihtaratı yapılırken kanun maddesi olan TCK’nın 51/7 maddesinin gösterilmemesi, ayrıca TCK’nın 51/8 maddesi uyarınca denetim sürelerini iyi halli olarak geçirdikleri taktirde cezalarının infaz edilmiş sayılacağı hususlarının kararda belirtilmemesi,

2- Hükmün esasını oluşturan kısa kararda alt sınırdan uzaklaşılmayarak sanıklar hakkında takdiren 2 yıl hapis cezasına hükmedildiği belirtilmesine rağmen, gerekçeli kararda sanıklar hakkında takdiren asgari hadden uzaklaşılarak ceza tayin edildiği bildirilmek suretiyle kısa karar ile gerekçe arasında çelişki yaratılması,

3-Sanıkların gözaltında geçirdiği sürenin, TCK'nın 63. maddesi uyarınca cezalarından mahsup edilmesine karar verilmemesi," gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, Dairemizce verilen bozma kararı üzerine Yerel Mahkemece yapılan yargılama neticesinde sanıklar hakkında kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçundan 2863 sayılı Kanunun 2863 sayılı Kanunun 74/1, 74/1-2. cümle, TCK’nın 35/2, 62, 50/1-a, 52/2-4, 54/1 maddeleri uyarınca neticeten 4.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiş, karara karşı katılan vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine Dairemizin 03.03.2022 tarihli ve 2021/2437Esas, 2022/1637Karar sayılı ilamıyla;

"Sanıklar hakkında, Altınekin ilçesi .... Mahallesi .... mevkiinde define veya kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları iddiasıyla açılan kamu davası ile ilgili olarak.

13/11/2014 tarihli olay tutanağında ihbar üzerine olay yerine gidildiğinde sanıkların kazma ve kürek ile 2 metre genişliğinde 25 - 30 cm derinliğinde çukur kazmış olduklarının görüldüğü, araçlarının bagajında bir adet jeneratör ve bir adet hilti ele geçirildiği, sanıklar aşamalardaki savunmalarında mermer aradıklarını belirtmiş iseler de bozma ilamı doğrultusunda sanık ...’in savunmasında belirttiği üzere mermer işletme ruhsatının bulunup bulunmadığı yönünde yapılan araştırma neticesinde sanıkların herhangi bir işletme ruhtsatının olmadığının belirlendiği,

mahallinde yapılan keşif neticesinde kazı mahallinde mermere rastlanmadığının anlaşıldığı dikkate alınarak, birlikte fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek, kültür varlıkları bulmak amacıyla 25 - 30 cm derinliğinde kazı yaparken suçüstü yakalanan ve kazı derinliği itibariyle eylemi teşebbüs aşamasında kalan sanıkların kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçunu işlediği anlaşılmakla;

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Bozma ilamı doğrultusunda mahallinde icra edilen keşif neticesinde düzenlenen 09/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda suça konu yerin 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında kalıp kalmadığı ile ilgili net bir değerlendirme yapılmadığı dikkate alınarak mahallinde önceki keşfe katılan bilirkişiden farklı seçilecek üç kişilik arkeolog bilirkişi heyeti refakatinde yeniden keşif yapılarak, dava konusu yerin 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında kalıp kalmadığı tereddütsüz şekilde tespit edilerek,

sonucuna göre sanıklar hakkında tayin edilen temel cezada anılan Kanunun 74/1-2. cümlesi uyarınca inidirim yapılıp yapılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi," gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma ilamına uyularak yürütülen yargılama neticesinde Yerel Mahkemece sanıkların kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçundan 2863 sayılı Kanunun 74/1, 74/1-2. cümle, TCK’nın 35/2, 62, 63, 50/1-a, 52/2-4, 54/1 maddeleri uyarınca neticeten 4.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiş,

karara karşı katılan vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan düzeltilerek onama görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; eksik ceza tayin edildiğine, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, vekalet ücretine hükmolunurken sanıklardan eşit olarak tahsil edilmesi ibaresinin bulunması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanıklar hakkında, Altınekin ilçesi .... Mahallesi .... mevkiinde define veya kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları iddiasıyla açılan kamu davası ile ilgili olarak.

13.11.2014 tarihli olay tutanağında ihbar üzerine olay yerine gidildiğinde sanıkların kazma ve kürek ile 2 metre genişliğinde 25 - 30 cm derinliğinde çukur kazmış olduklarının görüldüğü, araçlarının bagajında bir adet jeneratör ve bir adet hilti ele geçirilmesi üzerine sanıklar hakkında kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçundan açılan kamu davası kapsamında sanıkların aşamalardaki savunmalarında mermer aradıklarını belirtmiş iseler de bozma ilamı doğrultusunda sanık ...’in savunmasında belirttiği üzere mermer işletme ruhsatının bulunup bulunmadığı yönünde yapılan araştırma neticesinde sanıkların herhangi bir işletme

ruhtsatının olmadığının belirlendiği, mahallinde yapılan keşif neticesinde kazı mahallinde mermere rastlanmadığının anlaşıldığı dikkate alınarak, birlikte fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek, kültür varlıkları bulmak amacıyla 25 - 30 cm derinliğinde kazı yaparken suçüstü yakalanan ve kazı derinliği itibariyle eylemi teşebbüs aşamasında kalan sanıkların kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçunu işlediği anlaşılan dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada dosyaya sunulan 12.05.2023 havale tarihli heyet bilirkişi raporuna göre kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli yerlerden veya sit alanında bulunmadığının tespit edildiği , anlaşılmıştır.

Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli yerlerden veya sit alanında kalmadığı dikkate alınarak teşebbüs hükümleri de uygulanmak suretiyle sanıkların mahkumiyetlerine dair hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Bozma üzerine yürütülen yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, katılan vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Vekalet ücretinin sanıklardan eşit olarak tahsiline karar verilmesi gerekirken "Katılan kurum kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin sanıklardan tahsili ile katılan kuruma verilmesine," şeklinde karar verilmesi;

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASI, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükümde yer alan ilgili paragrafın "Katılan kurum kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin sanıklardan eşit olarak tahsili ile katılan kuruma verilmesine," şeklinde değiştirilmek suretiyle, hükmün oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,