Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2024/1232 E. , 2025/3234 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1177 E., 2023/3701 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hü
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2024/1232 E. , 2025/3234 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1177 E., 2023/3701 K. DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince, göçmen kaçakçılığı suçundan "... " isimli teknesine el konulan ve yapılan yargılama sonucunda beraat kararı alan davacının teknesine haksız el konulduğundan ve halen teslim edilmediğinden bahisle 1.700.000 TL maddi ve 300.000 TL manevi tazminatın haksız el koyma tarihinden itibaren işleyecek faiz talebine ilişkin davada yerel mahkemece davacının talebinin yasal koşullarının oluşmadığından davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; müvekkilin teknesine haksız yere el konulduğu, halen teslim alamadığı, maddi ve manevi olarak zarara uğradığı, davanın kabul edilerek müvekkile maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Enez Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/197 Esas – 2021/171 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının "MENSURE HANIM" isimli teknesine göçmen kaçakçılığı suçundan 27.07.2018 tarihinde el konulduğu, yapılan yargılama sonunda davacının beraatına karar verildiği, kararın 15.02.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen hükmün davacı asile tebliğ edilmediği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, ancak davacıya ait olan MESRURE HANIM isimli 11,6 metre uzunluğunda 3 metre genişliğinde ve 12 kişilik olduğu değerlendirilen teknede suç tarihi olarak belirtilen 27.07.2018 tarihinde 59 adet düzensiz göçmenin bulunması hususu dikkate alındığında 17.04.2017 tarihli 690 sayılı KHK'nın 6. maddesiyle 04.04.2013 tarihli 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa eklenen Ek 1. maddenin 1. fıkrası ve Ek birinci maddenin 2. fıkrasının c bendi uyarınca verilen el koyma kararının söz konusu teknenin toplam yolcu sayısına göre önemli sayıda fazla göçmen taşınırken ele geçirilmesi sebebiyle usul ve yasaya uygun olduğu, el koyma kararının yasal koşullarının oluştuğu, el koyma kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacının MESRURE HANIM isimli teknesine 27.07.2018 tarihinde el konulduğu, davacının yapılan yargılama sonucunda beraatına hükmedildiği, ancak tekne hakkında herhangi bir karar verilmediği, teknenin müsaderesine ilişkin talebin reddine karar verildiği, teknenin iadesi için yapılan başvuruya ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verildiği, davacının teknesini halen teslim almadığı, CMK'nın 141/1-j maddesi gereği el konulan eşyanın zamanında geri verilip verilmediğinin tespitinin gerektiği, bu nedenle el koyma kararının CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında ele alınması gerektiği gözetilmeksizin eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Keşan Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Keşan'da göçmen kaçakçılığı suçundan teknesine 59 düzensiz göçmenle yakalanması nedeniyle el konulan, ardından beraat eden ancak teknesi halen kendisine iade edilmeyen davacının koruma tedbiri nedeniyle tazminat talebi.
Hukuki İlke: El koyma başlangıçta hukuka uygun olsa dahi, CMK 141/1-j gereği el konulan eşyanın zamanında geri verilip verilmediği bağımsız olarak araştırılmalıdır; eşya iade edilmemişse tazminat koşulu bu yönden değerlendirilmeden karar verilemez.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Koruma tedbiri tazminatında el koymanın başlangıçtaki hukukiliği kadar 'zamanında iade' de ayrı bir tazminat sebebidir; eşya halen iade edilmemişse bu yönden eksik araştırma bozma nedeni olarak ileri sürülmelidir.