Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2024/3958 E. , 2026/3728 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/1855 E., 2024/1308 K. SUÇLAR : Taksirle öldürme, özel belgede sahtecilik HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararları TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin on
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2024/3958 E. , 2026/3728 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/1855 E., 2024/1308 K. SUÇLAR : Taksirle öldürme, özel belgede sahtecilik HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararları TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması, kısmî bozma Katılanlar vekilinin sanık ... hakkında özel belgede sahtecilik suçundan verilen karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde; 5271 sayılı CMK'nın 286/2-g maddesi uyarınca, on yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararların temyizi mümkün olmadığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir. Sanık ... müdafii, sanık ... müdafii ve katılanlar vekilinin taksirle öldürme suçundan verilen kararlara yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde; 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle,işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince sanık ... hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 62/1,53/6, 63/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 2 yıl süreyle personel ve yük taşımacılığına ilişkin araç işletme faaliyetinden yasaklanmasına ve mahsuba,sanık ... hakkında özel belgede sahtecilik suçundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine, sanık ... hakkında taksirle öldürme suçundan 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince sanık ... müdafiinin, sanık ... ... müdafiinin ve o yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri; sanık ... hakkında özel belgede sahtecilik suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesinin uygulanması gerektiğine, sanık ...'nın kasten öldürme suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiğine, sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri; suça konu dosyada bilirkişi raporlarına göre kusuru olmayan sanık hakkında mahkûmiyet kararının verilmemesi gerektiğine, sanığın söz konusu aracı denetim yükümlülüğünün bulunmadığına, kusur izafe edilmeyen sanığa teşdit uygulanmak ve sonuç ceza yönünden adli para cezasına çevrilmeksizin hapis cezası aynen bırakılmak suretiyle ceza verilmesinin hukukî dayanağının bulunmadığına, sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri; kararın hukuka aykırı olduğuna, ölen şoförün aracı yolun şartlarına uygun hızda ve azami dikkat ve özende kullanmadığına, ... muayene belgelerinde aracın freni için gerekli bakım ve onarımının yapıldığına, aracın güzergah izin belgesine göre çalışmasına engel bir halin bulunmadığına, lastiklerinin kışlık olmamasının kazanın olmasına etkisinin bulunmadığına, sanığın aracın tüm bakım ve onarımını yaptırdığına, kazaya sebep olan durumun anlık fren patlaması olduğuna, ölenlerin ölümlerinin yerlerini terk ederek şoför mahallinde toplanmaları olduğuna, sanığa kusur izafe edilen raporlarda yer verilen nedenlerin kazanın oluşumuna etkisi olmadığına, sanığın herhangi bir ihmalinin bulunmadığına ilişkindir. III. OLAY VE OLGULAR İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; temyiz dışı sanık ...'un nakliyat ve lojistik müdürü olduğu ... ... Sanayi ve ... Şirketi'nin servis hizmetinin sözleşme ile sanık ...'ın başkanı olduğu ...No'lu ...Kooperatifine verildiği, sanık ...'nın kooperatif üyesi olarak kazaya karışan otobüsün sahibi ve işletini olduğu, ölen ...'nın otobüsün şoförü olduğu, 21.01.2018 tarihinde saat 23.30 sıralarında sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki servis otobüsü ile yerleşim yerinde, gece vakti, aydınlatması olan, havanın açık, yolun ıslak nemli, eğimli ve virajlı olduğu, hız sınırının 50 km/s olduğu, iki şeritli, iki yönlü, asfalt kaplama cadde olan,... Mahallesi ... mevkiinden, ... Caddesini takiben, ... Bulvarı istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiğinde sağa tehlikeli virajı alamayarak taşıt yolu sonunda, ... Sokak girişinde bulunan yaya kaldırımını geçerek, 8 numaralı ikametin giriş kısmına ve bahçe kısmında park halinde bulunan araca çarpması neticesi gerçekleşen kazada şoför ..., yolcular ..., ..., ... ve ...'in öldüğü olayda, ... A.Ş. ile ...No'lu ...Kooperatifi arasında Personel Taşıma İşi Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmede servis taşımacılığı yapacak otobüsün 2000 model ve üzeri olması gerektiği, kazaya karışan otobüsün 1998 model olduğu, ayrıca sürücülerin de 60 yaşın üzerinde olmaması gerektiği, ölen sürücü ...'nün kaza tarihinde 66 yaşında olduğu, otobüste yolcu kemeri mekanizmasının bulunmadığı, kış lastiklerinin takılı olma zorunluluğuna rağmen takılı olmadığı, üstelik arka lastiklerin diş derinliğinin sıfıra yakın lastik olduğu, olay yeri görgü ve tespit tutanağından servis otobüsünün frenlerinin patlamış olduğunun belirtiği, servis otobüsünün araç muayene raporlarından 13.06.2017 tarihili muayenede "Arka Servis Freni: fren tamamen çözülmüyor" belirtilerek ağır kusurlu olduğundan aracın muayenesinin onaylanmadığı, 14.06.2017 tarihli muayenede hafif kusurlu olarak onaylandığı, muayene geçerlilik tarihinin 14.06.2018 olarak belirtildiği, ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulunca 11.02.2022 tarihinde rapor düzenlendiği, raporda; 78... plaka sayılı otobüsün fren sisteminde meydana gelen teknik arızanın asli etken, ölen sürücü ...'nın meskun mahalde seyrini yönetimindeki aracın özelliklerini, yolun eğim ve zemin durumunu dikkate alarak sürdürmesi, araçta fren arızası meydana gelmesi üzerine imdat frenini zamanında çekip aracın taşıt yolu üzerinde kalmasını sağlayacak şekilde etkili direksiyon tedbiri alması gerekirken bu hususlara riayet etmeyip yönetimindeki otobüsün sol taraftan yol dışına çıkarak ikamet önündeki beton bloğa ve park halindeki otomobile çarptığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket etmekle tali kusurlu olduğu, 23.06.2017 tarihli personel servis aracı özel izin belgesinin ... A.Ş. ye giriş ve çıkış saatlerini de içerecek şekilde kaza yapan 78... plaka sayılı araç için verilmiş olduğu, ... A.Ş. ile ...No'lu ...Kooperatifi arasında imzalanan Personel Taşıma İşi Sözleşmesi gereğince araçların hazır bir şekilde bulundurma görevinin kooperatife ait olduğu, taşımacılık faaliyetinde kullanılan bu araçların şartname kapsamında gerekli nitelikleri haiz araçlar olup olmadığı hususunun yüklenici olan kooperatif tarafından denetlenmesi gerektiği, 78... plaka sayılı otobüsün şartnameye uygun olmayan nitelikte bir araç olduğu, kooperatifin üyesi konumunda olan diğer sanık ...'ın şartnameye uygun araç kullanıp kullanmadığını yahut daha önce bildirilen ve kontrol edilen aracı taşımacılıkta kullanıp kullanmadığını (her aşamada) alacağı tedbirlerle denetlemesi gerektiği, bu haliyle üzerine düşen gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle zaafiyet gösterdiği, gösterilen bu zaafiyet neticesinde mezkur aracın yapmış olduğu kazada kooperatif başkanı sanık ...'ın asli kusurlu olduğu, Kaza yapan aracın sanık ... adına kayıtlı olduğu, yine araçla yolcu taşınması hususunda sanık ile kooperatif arasında yapılan anlaşma şartlarına uygun olmayan aracın yolcu taşımacılığında kullanıldığı, kooperatifin şartnameye uygun araçların yolcu taşımacılığı sırasında kullanılıp kullanılmadığını denetlemek için şartname taraflarına araçlarına takmaları için kod içeren numara verdiği, sanığın başka araç için verilen bu kodu şartname kapsamına uymayan aracına takmak suretiyle işletmecilik faaliyetinde kullanmaya başladığı, kazaya karışan aracın şartname şartlarına uymamasının yanında bu araç için gerekli olan bakımları da zamanında yaptırmadığı, her halükarda aracı taşımacılık faaliyetinde kullanan sanığın aracını sürekli bir şekilde taşımacılık hizmeti kapsamında uygun bir halde bulundurması gerektiği, araçların hangi niteliği haiz olması gerektiği hususunun ... firması ile kooperatif arasındaki sözleşmede de belirlendiği, sözleşme ile taraflar arasında aracın niteliğine ilişkin daha ileri düzeyde koşulllar öngörülebileceği; ancak teknik olarak aracın kullanılması için asgari ve yeterli koşulların bulunması halinde bu aracın kullanılması nedeniyle hizmete sunan işletmeciye illiyet ve cezai sorumluluk yüklenemeyeceği (teknik olarak asgari ve yeterli şartları taşıyan aracın ilave sözleşme koşullarına göre yeterli olmaması halinde bu hususun hukuki mahiyette değerlendirilmesinin gerekeceği); ancak somut olayda sanığın kullanıma sunduğu aracın teknik şartnamedeki şartları taşımadığı, gerekli bakımlarını yaptırıp hazır bulundurmayarak (araç rutin muayene ve kontrolden geçse dahi, her zaman değişebilecek aracın teknik durumunun sanık tarafından takip edilerek, kullanıldığı süre ve süreç boyunca her aşamada teknik olarak aracı kullanıma hazır halde tutmasının sanığın yükümlülüğünde olduğu, sanığın bu yükümlülükten kaçınamayacağının kabulü ile) fren sisteminde teknik arızaya rağmen aracı işleten sanık ...'nın asli kusurlu olduğu, Sonuç olarak sanıklar ... ve ... hakkında ayrı ayrı 5237 sayılı TCK'nın 85/2. maddesindeki taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kararı verildiği anlaşılmıştır. İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanık ... müdafiinin, sanık ... müdafiinin ve o yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, sanık ... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesinde; Belli bir meslek veya sanatın gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkumiyet halinde, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına karar verilebileceği düzenlenmiş olup, anılan madde uyarınca bir mesleğin icrasının yasaklanabilmesi için ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerektiği gözetilmeksizin, dosya içeriğine göre sanık ...'nın yaptığı işin ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan ve çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde 2 yıl süreyle personel ve yük taşımacılığına ilişkin araç işletme faaliyetinden yasaklanmasına karar verilmemesi gerektiğinden bu kısmın çıkartılması suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR A. Katılanlar Vekilinin Sanık ... Hakkında Özel Belgede Sahtecilik Suçundan Karara Yönelik Temyiz İsteminin İncelenmesinde; Sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesince özel belgede sahtecilik suçundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat kararı verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince yüklenen fiilinin kanunda suç olarak tanımlanmamış olduğundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-a maddesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiği belirtilerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, beraat hükmünün niteliğinin değiştirilmediği, ilk kez beraat kararı verilmediği ve yalnızca uygulama maddesinin düzeltildiği görülmekle, sanık hakkındaki kararın 5271 sayılı CMK'nın 286/2-g bendinde yer verilen; “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme gereği kesin olduğu, incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, katılanlar vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE, B. Sanık ... Müdafii, Sanık ... Müdafii, Katılanlar Vekilinin sanık ...'ya Hakkında Taksirle Öldürme Suçundan Kurulan Hükümlere Yönelik Temyiz İstemleri Yönünden; Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, sanıklar müdafiinin ve katılanlar vekilinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1. Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. ve 22/4. maddelerinde yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle aynı Kanun'un 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekmekte olup, cezada orantılılık ilkesi ile adalet ve hakkaniyet kurallarına uygun bir cezaya hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, 07.03.2019 tarihinde alınan bilirkişi heyet raporuna göre aracın sahibi ve işleteni olan sanık ...'nın asli, kooperatif başkanı sanık ...'ın tali kusurlu bulunduğu gözetilerek sanık ... hakkında alt sınırdan fazla uzaklaşılarak teşdidin derecesinde yanılgıya düşülmek suretiyle fazla cezaya hükmedilmesi, 2. Olay günü zorunlu olmasına karşın kış lastiği kullanılmaması, arka lastiklerin diş derinliğinin sıfıra yakın lastik olması nedeniyle sanıkların eylemi bilinçli taksir ile gerçekleştirdiğinin ve cezalarında 5237 sayılı TCK'nın 22/3. maddesi uyarınca arttırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aynı Kanun'un 307/5. maddesinin gözetilmesine, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Karabük Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.04.2026 tarihinde karar verildi.