Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2025/183 E. , 2025/6168 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/453 E., 2024/399 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adl
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2025/183 E. , 2025/6168 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/453 E., 2024/399 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız el koyma nedeniyle 400.000,00 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, haksız el koyma nedeniyle davacının maddi zarara uğradığına, adli teminata faiz işletilmediğine, yatırılan teminat nedeniyle davacının zarara uğradığına, bilirkişi raporu alınmadığına, eksik inceleme yapıldığına ve davanın kabulüne ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Doğubyazıt Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/976 Esas- 2022/977 Karar sayılı dosyası kapsamında, davacıya ait 69.... plakalı araca ve araç içerisinde bulunan 22 karton sigaraya 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında 08.10.2022 tarihinde el konulduğu, yapılan yargılamada davacıya 10 ay hapis ve 20,00 TL adli para cezasına, suça konu sigaraların müsaderesine ve aracın ise müsaderesine yer olmadığına ve araç için yatırılan teminatın sahibine iadesine karar verildiği, sanık hakkında şartları oluşması sebebiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın 21.12.2022 tarihinde kesinleştiği, el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının sonucuna göre tazminat isteminin değerlendirilebileceği ve henüz denetim süresinin dolmadığı anlaşıldığından bahisle yasal koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bunun istisnası ise 5607 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmektedir. 10. maddenin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre taşıtın kaçakçılıkta kullanılması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması, kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış veya taşınmış olması ve Türkiyede sicile kayıtlı olmaması hallerinde, el konulan taşıt alıkonulur. Sahibinin taşıtın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, taşıt sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur. Dört numaralı bentte yer alan düzenlemeye göre ise, tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacının şoförü olduğu Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan araca 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında kaçak sigara taşımada kullanıldığı gerekçesiyle el konulduğu, aynı Kanun'un 10/2. maddesi gereğince aracın Türkiye'de sicile kayıtlı olmaması nedeniyle el koymanın adli teminat yatırılarak aracın iade edildiği tarihe kadar fiili alıkoyma şeklinde uygulandığı, bu itibarla alıkoyma işleminin Kanundan doğan bir zorunluluk olduğu ve hukuka aykırılık olmadığı, 5271 sayılı Kanun'un 141 vd maddelerince tazminat isteme koşullarının oluşmadığından bahisle reddine karar verilmesi gerekirken, HAGB denetim süresinin dolmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi sonuca etkili olmamakla beraber bozma nedeni yapılmamıştır. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının tespit edildiği anlaşılmakla, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.07.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacıya ait Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan araca, 22 karton kaçak sigara taşımada kullanıldığı gerekçesiyle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında el konulmuş; teminat yatırılarak araç iade edilmiş, davacı adli teminata faiz işletilmediğinden bahisle maddi tazminat istemiştir.
Hukuki İlke: CMK 141/1-j koşulları ile 5607 sayılı Kanun 10/2 birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan araca teminat yatırılıncaya kadar fiili alıkoyma uygulanması Kanundan doğan bir zorunluluk olup hukuka aykırılık taşımaz; bu nedenle tazminat isteme koşulları oluşmaz (HAGB denetim süresi gerekçesi hatalı olsa da sonuca etkisizdir).
Uygulama Sonucu: onama
Dava Strateji Notu: 5607 sayılı Kanun 10/2 gereği sicile kayıtsız araçta fiili alıkoyma kanuni zorunluluk olduğundan koruma tedbiri tazminatı çıkmaz; ilk derece mahkemesinin yanlış gerekçesi (HAGB süresi) dahi sonucu değiştirmiyorsa bozma yapılmaz.