Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2025/8703 E. , 2026/2503 K. "İçtihat Metni" B O Z M A Ü Z E R İ N E MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/476 E., 2023/224 K. Grup Başkanlığı SUÇ : Sahte belge düzenleme HÜKÜM : Mahkumiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama Yargıtay 11. Ceza Dairesinin bozma ilamı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2025/8703 E. , 2026/2503 K. "İçtihat Metni" B O Z M A Ü Z E R İ N E MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/476 E., 2023/224 K. Grup Başkanlığı SUÇ : Sahte belge düzenleme HÜKÜM : Mahkumiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama Yargıtay 11. Ceza Dairesinin bozma ilamı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararının temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü: Ankara Batı 9.Asliye Ceza Mahkemesinin 21.12.20 17... /893 Esas, 2017/854 Karar sayılı ilamı ile sanık hakkında verilen beraat kararlarının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın mahkumiyetine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 14.11.2022 tarihli ve 2022/544 Esas, 2022/18944 Karar sayılı ilamı ile "Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması, Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5271 sayılı CMK'nin 302/2. maddesi uyarınca bozulmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmesine," şeklindeki karar ile dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ve ilk derece mahkemesi tarafından sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulmuş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.06.2023 tarihli ve 2023/11-173 Esas, 2023/358 Karar sayılı ilamında ".. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda 7394 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklere göre 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde yer alan suçlardan dolayı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar yönünden, gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderileceği şeklindeki bir ibareye yer verilmesine rağmen, temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan ve lehe değerlendirme yapılması gerektiğinden bozulmasına karar verilen dosyaların hangi mercie gönderileceğine dair açık bir düzenlemenin bulunmaması, bu durumda irdelenmesi gereken Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yargıtay kararının gönderileceği merci başlıklı 304. maddesi başta olmak üzere aynı Kanun’un 302. maddesinin birinci fıkrası ve 303. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, Yargıtayca verilen bozma kararlarında dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesinin kural, ilk derece mahkemesine gönderilmesinin ise istisna olarak belirtilmiş olması, anılan maddelerde yer alan istisnalar arasında da, bölge adliye mahkemesinin, davanın yeniden görülmesine karar verip yaptığı duruşma sonunda ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak kendisinin kurmuş olduğu hükmün Yargıtayca bozulması hâlinin bulunmaması karşısında, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin bozma kararı sonucunda CMK’nın 304. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın, istinaf incelemesi sırasında Mersin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin kararını kaldırarak sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kuran Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğinin..." belirtilmesi karşısında, temyize konu ilk derece mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle 5271 sayılı Kanun’un 289/1-d maddesi kapsamında hukuka kesin aykırılık hâli olan görevsiz mahkeme tarafından verilmesi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle Ankara Batı 9. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden başkaca yönleri incelenmeyen hükmün, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-b. maddesi uyarınca takdiren Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Batı 9. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Sahte belge düzenleme suçundan yürütülen yargılamada ilk derece mahkemesinin verdiği beraat kararı istinafta kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesince sanığın mahkûmiyetine hükmedilmiş, bu hüküm Yargıtay 11. Ceza Dairesince 7394 sayılı Kanun'la 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde yapılan değişiklikler yönünden lehe kanun değerlendirmesi yapılması için bozulmuştur. Bozma üzerine dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ve ilk derece mahkemesi yeniden mahkûmiyet hükmü kurmuştur. Uyuşmazlık, bozma sonrası dosyanın hangi mercie gönderilmesi ve hükmü hangi mahkemenin kuracağı noktasında toplanmıştır.
Hukuki İlke: Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırıp davanın yeniden görülmesi sonucu kendi kurduğu mahkûmiyet hükmü Yargıtayca bozulduğunda, CMK'nın 304. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın hükmü kaldırıp mahkûmiyet kuran Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekir; bu durumda hükmü ilk derece mahkemesinin kurması CMK'nın 289/1-d maddesi kapsamında görevsiz mahkeme tarafından hüküm kurulması niteliğinde kesin hukuka aykırılık oluşturur. Karar bu ilkeyi Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2023/11-173 Esas, 2023/358 Karar sayılı ilamına ve CMK'nın 302, 303 ve 304. maddelerine dayandırmaktadır.
Uygulama Sonucu: Görevsiz mahkemece hüküm kurulması nedeniyle CMK 302/2 uyarınca BOZMA; dosyanın CMK 304/2-b uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi.
Dava Strateji Notu: Bölge Adliye Mahkemesinin ilk derece hükmünü kaldırıp kendi kurduğu hükmün bozulduğu dosyalarda, savunma bozma sonrası hükmü kuran mercii yönünden görev denetimini titizlikle yapmalı; ilk derece mahkemesince kurulan hükme karşı CMK 289/1-d kapsamında kesin hukuka aykırılık itirazı gündeme getirilebilir. Bu husus lehe kanun değerlendirmesinden bağımsız, doğrudan bozma sonucu doğuran bir usul konusudur.