Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12595 K.2023/340

Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; satış ilanında gösterilen KDV oranının hatalı olduğunu, ilanda taşınmaz bilgi ve vasıflarının yanlış yazıldığını, satış ilanı, kıymet takdiri ve diğer tüm tebliğlerin usulsüz olduğunu, satış ilanının ulusal bir gazetede yapılmadığını, sıra cetveli yapılmadan taşınmazın alacaklıya alacağa mahsuben ihale edildiğini, kıymet takdirinin yapılmasından yaklaşık iki yıl geçtikten sonra yapılan satışın hakkaniyete uygun olmadığını, pandemi ve artan enflasyon nedeniyle taşınmaz fiyatlarının yaklaşık iki kat arttığını, ihalenin Covid 19 nedeniyle kapanmanın başladığı gün yapıldığını,

ihaleye katılacak olan kişilerin seyahat izni olmadığı için ihaleye katılamadığını, ihaleye alacaklı vekili dışında katılım olmadığını ileri sürerek 30.04.2021 tarihli ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; diğer savunmalarının yanı sıra, ihale bedelinin taşınmazın muhammen bedeline çok yakın olduğunu, davacının davayı açmakta hukuki yararı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.03.2021 tarihinde satış ilanının şikayetçi borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği, satışa hazırlık işlemlerinden kaynaklanan nedenlerle yasal süresi içerisinde şikayet yoluna başvurulmadığı, taşınmazın satış ilanındaki özellikleri ile mevcut durumu arasındaki farklılıkların neler olduğu ve şikayetçinin hangi menfaatinin ihlal edildiği hususlarının şikayet dilekçesinde açıkça belirtilmediği, karar doğrultusunda belirlenen gazete ile satış ilanının yapıldığı, taşınmazın kıymet takdirinin yapılmasının üzerinden kanunda belirtilen iki yıllık sürenin geçmediği,

taşınmazın alacağa mahsuben alacaklıya ihale edildiği, covid-19 salgın hastalığı nedeniyle ülke genelinde 30.04.2021-17.05.2021 tarihleri arasında tam kapanma kararı alındığı, ihalenin elektronik ortamda ilan edildiği, e-teklif yoluyla ihaleye iştirak etmenin mümkün olduğu, ayrıca 26.04.2021 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesine göre mezat salonlarına gidecek ilgililerin söz konusu tedbir kapsamında sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulduğu gerekçeleri ile şikayetin reddine ve şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlu satış ilanında belirtilen KDV oranının hatalı olduğunu, ilanda taşınmaz bilgi ve vasıflarının hatalı yazıldığını, satış ilanı, kıymet takdiri ve diğer tüm tebligatların usulsüz olduğunu, satış ilanının ulusal bir gazete yapılmadığını, sıra cetveli yapılamadan alacaklıya ihale yapılmasının yerinde olmadığını, pandemi ve artan enflasyon nedeniyle taşınmaz fiyatlarının yaklaşık iki kat arttığını, kıymet takdirinin yapılmasından yaklaşık iki yıl geçtikten sonra yapılan satışın hakkaniyete uygun olmadığını, yeniden kıymet takdiri yapılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda; satış ilanının borçlu şirketin Ticaret Sicil adresinde bizzat şirket yetkilisine 03.03.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davacı tarafça en geç bu tarihten itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde satışa hazırlık işlemlerine yönelik şikayette bulunulmadıkça, sonradan bu hususlar ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceği, satış ilanı, satış kararına uygun şekilde yerel bir gazetede yayınlandığı, ihalenin yapıldığı tarihin 7226 sayılı Kanun ile takip hukukuna ilişkin sürelerin ve satış işlemlerinin durdurulmasından sonra olduğu,

ihaleye elektronik olarak katılımın da mümkün olduğu, kamu düzeni yönüyle yapılan incelemede fesih nedeni bulunmadığı gerekçeleri ile borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu şikayet ve istinaf dilekçesindeki fesih iddialarını tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md.134, 7343 sayılı Kanun md. 27

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 12.10.2022 tarih ve 2022/461 E. - 2022/2291 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2.Kütahya İcra Hukuk Mahkemesi’nin 14.10.2021 tarih ve 2021/196 E. - 2021/411 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin bir numaralı bendin ikinci satırında yer alan “%10’u oranında hesaplanan 30.832,00TL." ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ %5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,