Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/2117 K.2025/5170

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine karşı borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürerek icranın geri bırakılmasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; üç yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun'un 18. maddesinde. "İcra dosyalarının yenileme muamelesi yazılı deliller ve vesikalar üzerine icra ve iflas tetkik mercii vazifesini gören icra hakimleri tarafından yapılır. Tetkik mercii icabında zayi olan delilleri tesbit için şahit de dinleyebilir" düzenlemesi yer almaktadır.

Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü genelgeleri uyarınca anılan yasa hükmü, başka nedenlerle kaybolan icra dosyalarının ihyası hakkında da kıyasen uygulanır.

Bu genelgeye göre, öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde, bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması, dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak Resmi Gazete ile ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra,

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği, dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, borçlu hakkında 24.09.2001 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlandığı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Birim Arşiv ve Ayıklama ve İmha Komisyonu Başkanlığı'nın 30.12.2016 tarih ve 2017/22 kararıyla 8. İcra Müdürlüğündeki listede yer alan dosyalar için saklama süresinin dolduğundan Adalet Bakanlığı Arşiv Hizmetlerine ilişkin 06.03.2007 tarih ve 128/1 no'lu genelgesi çerçevesinde İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/ 8837 E. sayılı dosyasının imha edilmesine karar verildiği, İcra Mahkemesi tarafından İstanbul 8. İcra Müdürlüğünden 2012/8817 Esas sayılı takip dosyasının gönderilmesinin istenmesi üzerine,

icra müdürlüğünün 15/02/2023 tarihli yazı cevabında; arşiv aramasında dosyanın fiziki olarak bulunamadığı, dosyaya sunulan alacaklı vekilinin evrakları ile Uyap kayıtları birleştirilerek dosyanın oluşturulduğunun bildirildiği, görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu olan İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/ 8837 E sayılı dosyası kayıp olduğu halde mahkemece icra dosyası ihya edilmeden UYAP safahat bilgilerine göre ve alacaklı vekilinin sunduğu belgeler ile zamanaşımı şikayetinin reddine karar verildiği görülmektedir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerde belirtildiği şekilde icra dosyanın ihyasına karar verilip dosya ihya edildikten sonra borçlunun şikayeti incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.