Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/5639 K.2025/8307

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararı davacı mirasçıları vekilince temyiz edilmiş incelemenin duruşmalı olarak yapılması temyiz eden tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen Davalı ... mirasçıları vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ...’nun sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Hükmüne uyulan Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25.05.2022 gün, 2021/25916 E- 2022/7854 K sayılı ilamında "Taşınmaz arsa vasfı ile tapuda kayıtlı olmakla birlikte üzerinde fabrika binalarının olduğunun, davalı üçüncü kişinin dava konusu taşınmazı üzerindeki işletme ile birlikte bir devir almadığını iddia ettiğinin, 05.06.2018 tarihinde yapılan keşifte binaların boş olduğunun tesbitinin yapıldığının,

davacı alacaklı ile borçlular arasındaki alacağa ilişkin olarak açılan İzmir 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/200 Esas sayılı dava dosyasında 09.05.2014 tarihinde yapılan keşifte fabrika binasının içindeki makine ve üretilen mallara ilişkin olarak değerlendirme yapıldığının anlaşılmış olmasına göre, İzmir 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/200 Esas sayılı dava dosyası celp edilerek, keşif tutanağı ve bilirkişi raporlarının incelenmesi, 28.01.2014 tarihindeki satıştan 5 ay sonra yapılan keşifte ticari faaliyetin devam etme gerekçesi, faaliyetin kimler tarafından devam ettirildiği,

fabrikanın ne zaman, ne için kimin tarafından boşaltıldığı hususları üzerinde durularak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile kararın BOZULMASINA karar verilmiştir.

Bozmaya uygun olarak yapılan yargılama neticesinde Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davanın reddine karar verilmiş, karar davacı mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava İİK'nın 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; dava konusu İzmir İli, .... İlçesi, ...mahallesi, 5716 parselde kayıtlı fabrika niteliğindeki taşınmaz 28.01.2014 tarihinde kaydındaki ipotek ile birlikte 5.400.000,00 TL bedelle davalı ...'e devredildiği, devir tarihleri itibari ile gayrimenkulün gerçek değeri arasında misli aşan fark olmadığı, dava konusu gayrimenkulde yer alan makine ve teçhizatın sökümünün aylar aldığı, incelenen alacak davasında da dava konusu gayrimenkulde; halihazırda bir üretim olduğu yönünde tespit yapılamadığı gibi dosyaya sunulan elektrik sarfiyatına ilişkin kayıtların da davalıların iddialarını doğruladığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

İİK'nın 280.maddesinde mal varlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ticari işletmenin veya iş yerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber iş yerini sonradan işgal eden şahsın,

borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosya içerisinde yer alan bilgilere göre dava konusu fabrika binasının davalı borçlunun yegane ticari işletmesi niteliğinde olduğu, davalı borçlunun iş bu fabrika binasını boşalttıktan sonra çok küçük bir ofiste işlerini devam ettirdiği ancak mevcut işini beyan edilen ofiste yürütmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Her ne kadar mahkemece bozma ilamı doğrultusunda yaptırdığı araştırma neticesinde; dava konusu gayrimenkulde ticari işletmenin devamı niteliğinde faaliyet yapılmadığı belirlenmişse de dava konusu fabrika binasının davalı borçlunun "yegane" ticari işletmesi olup olmadığı, faaliyetlerine aktif olarak devam edip etmediği ya da ne şekilde ettiği, araştırılmaksızın karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Ayrıca; mahkemece davalı ...'in dava konusu gayrimenkulün bedelini ödediğini kabul etmişse de dava konusu gayrimenkulün 28.01.2014 tarihinde tapuda devir edilmesine rağmen, davalı 3. kişinin ödemelerinin tapu devir tarihinden yaklaşık 1 sene önce başladığının ve tapu kaydının devrinden sonra da bir kısım ödemelerin yapılmaya devam ettiğinin anlaşılmış olmasına göre,

davalılar arasındaki tapu devri öncesi ve sonrasında yapılan ödemelerin (kredi borcuna kefaletten kaynaklı olduğu belirtilmişse de ilgili bankadan gelen cevabı yazıda böyle bir kredi borcunun olmadığının belirtilmiş olmasına göre) neye ilişkin olduğunun belirlenmesini teminen davalı ... İş Döküm Makine San Tic.

A.Ş. ve varsa davalı ...'in tasarruf tarihinden önceki ve sonraki dönemi de kapsar nitelikte ticari defterlerinin incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.