Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/10663 K.2006/15057

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 01.09.2000 tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalıdan kahvehane olarak kiraladığı taşınmazı uzun süre işleteceğini düşünerek 5 112 000 000 TL lık faydalı ve zaruri masraf yaptığını, ancak davalının taşınmazı süresi bitmeden 3. şahsa sattığını ,ve onun ihtarı ile mecuru terk etmek zorunda kaldığını ileri sürerek 22 aylık kazanç kaybı olan 21 300 000 000 TL ile 5 122 000 000 TL değer artış bedelinin faizi ile tahsilini istemiştir.

Davalı, mecuru kullanıma hazır kiraladığını, kira sözleşmesinin 12. maddesi gereği davacının yapacağı tezyinat masraflarının kendisine ait olup, sözleşme süresi bittiğinde masraf ve tazminat istemeksizin mal sahibine ait olacağının kararlaştırıldığını,ayrıca davacının yeni malikten 12 000 000 000 TL ... parası alarak kendi rızasıyla çıktığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmenin 12. maddesi ile davacının taşınmazdan anlaşarak kendi rızası ile çıktığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalıya ait taşınmazın, 01.09.2000 tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile kahvehane olarak davacıya kiralandığı ve tapuda 16.2.2004 tarihinde dava dışı 3.şahsa satıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Kiraya veren, kira

konusu mecurın sözleşmede amaçlanan şekilde kullanmaya elverişli olarak kiracıya teslim etmek ve kira süresince de bu halin devamını sağlamakla yükümlüdür. (BK.249.md.) Davacı taşınmazı kira süresi dolmadan 22 ... öncesinde tahliye etmek durumunda kalması nedeniyle uğradığı zararın tazminini istemektedir.

Davacı, kira sözleşmesi gereği kiraladığı taşınmazı 5 yıl süre kullanacağını düşünerek, zorunlu ve faydalı giderlerde bulunmuş, ne var ki davalının kiralananı satması nedeniyle taşınmazı tahliye etmiştir. Şu durum karşısında davalı kiralayan yasanın gereği olan, kira süresi boyunca kiralananı sözleşmenin amacına uygun olarak kullanmaya elverişli halde bulundurma yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.

Kira sözleşmesinin 12. maddesi sözleşme süresi sonunda tahliye halinde kiracının taşınmazda yapacağı tezyinat masraflarının istenemeyeceği ve yapılanların kiralayana bırakılacağını hükme bağlamış, olup faydalı ve zaruri masrafların kiralayana bırakılacağına dair bir küküm bulunmamaktadır.

Bu durumda davacı kiracının kendi ihtiyacı için dahi olsa kiralanana yapmış olduğu giderlerden mütemmin cüz haline gelmiş olan imalatlar nedeniyle kiralanana yapılan katkı değeri haksız iktisap kuralları gereği belirlenmelidir.

Bu imalatlarla birlikte taşınmazın tahliye tarihinde kaça satılabileceği ve bu imalatlar olmasaydı taşınmazın kaça satılabileceği tespit edilerek bunlar birbirlerine oranlamalı bu oran taşınmazın tahliye tarihinde satılabileceği satış bedeline uyğulanarak davacının yaptığı imalatların satış bedeline yansıma miktarı bulunmalı, bulunacak bu miktara hükmedilmelidir.

İmalatların yapılmış olması haliyle yapılmamış olması halinde belirlenen değerler arasında bir fark olmadığının anlaşılması durumunda ise, imalatların satış bedeline etkisi olmadığı, dolayısıyla davacının bu giderlerin yapılması nediniyle bir sebepsiz zenginleşmesinin bulunmadığı gerekçesi ile dava reddedilmelidir. Mahkemenin bu hususları gözardı ederek eksik inceleme ile yazılı şekilde karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.