Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/13630 K.2008/2693

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, sulama kooperatifi olarak 60-70 adet su kuyusu olduğunu, su kuyularının elektrikle çalıştığını, davalıya ait kök binanın içinde aktif, reaktif ve kapasitif olmak üzere 3 adet sayaç olduğunu, su sayacının devamlı kontrol altında olması gerekirken binanın anahtarı kendilerine verilmediğinden reaktif sayacın abone aleyhine çalıştığının tespit edilemediğini, davalının kusuru ile reaktif sayacın kontrol edilmemesi nedeniyle kendilerine 107 000 000 000 TL lik haksız reaktif ceza tahakkukunun yapıldığını ileri sürerek bu miktardan borçlu olmadığının tespiti ile fazla ödeme olması halinde bunun davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, can güvenliği ve yönetmelik nedeniyle anahtarın verilmesinin mümkün olmadığını, davacının her talep ettiğinde sayaçların kontrol edildiğini,ancak davacının bildirime rağmen reaktif sayacı ve kompanzasyon cihazını taktırmadığını,bu nedenle reaktif hesaba girildiğini, tahakkukun ceza değil kullanılan enerji karşılığı olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, yapılan tahakkukun ceza değil kullanılan enerji bedeli olduğuna ve davacının reaktif sayaç ve kompanzasyon cihazı taktırmadığından bu tahakkukun söz konusu olduğuna dayanılarak davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalının kök bina içinde bulunan sayaçları kontrol edebilmeleri için anahtarın kendilerine verilmediğini ve bu yüzden reaktif sayacın aleyhlerine çalıştığını ve 107 000 000 000 TL tahakkuk geldiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.Dava öncesinde yaptırılan tespitte;

bilirkişi Elektrik Tarifeler yönetmeliği gereği Reaktif tüketim miktarının aktif tüketimin % 33 ünün altında kalması gerektiğini, ancak 1.10.2001 tarihindeki ihbarnameye göre bunun %47, 19.12.2001 tarihindeki ihbarnameye göre % 65 olup % 33 sınırının aşılmış olduğuna değinmiş, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde ise Yönetmelik ve can güvenliği sebebiyle kök binanın anahtarının verilmesinin söz konusu olmadığı, yapılan tahakkukun reaktif ceza değil kullanılan enerji bedeli karşılı olduğu belirtilmiştir.

Bu durumda dosyada mevcut bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmaktadır.

Mahkemece yeniden yaptırılacak konusunda uzman bilirkişilerden reaktif tahakkukun neden kaynaklandığı , bunda tarafların kusurlarının olup olmadığı,varsa bunun bedele ne oranda yansıdığının bulunup raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi suretiyle taraf ve yargı denetimine açık rapor aldırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.